New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’na katılmak üzere New York’a gelmesi halinde tutuklanması gerektiğini savundu. Mamdani, olası bir ziyaret sırasında belediye yönetiminin atabileceği adımların belirlenmesi amacıyla New York Belediyesi Hukuk Departmanı ile aktif görüşmeler yürüttüklerini açıkladı.
ABD merkezli New York Times gazetesine konuşan Mamdani’ye, seçim kampanyası sırasında Netanyahu hakkında verdiği tutuklama sözünü yerine getirip getirmeyeceği soruldu. Mamdani, Netanyahu’nun Lahey’de yargılanması gerektiğine inandığını belirterek, “Netanyahu, Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından suçlanan bir savaş suçlusu. Son yıllardaki eylemlerinin yol açtıkları nedeniyle bu görüşü paylaşan çok sayıda insan var.” dedi.
BELEDİYENİN HUKUK BİRİMİYLE GÖRÜŞÜYOR
Seçim kampanyası sırasında yasalara uyacağına ilişkin söz verdiğini hatırlatan Mamdani, Netanyahu’nun tutuklanması için çalışacağını ancak New York’ta yürürlükte bulunan hukuk kurallarının dışına çıkmayacağını söyledi. Mamdani, “New York’ta yasalar bana ne yapma yetkisi veriyorsa onu yapacağım. Amaca ulaşmak için kendi yasalarımızı yazmayacağız.” ifadelerini kullandı.
Mamdani, yürürlükteki yasaların hangi adımlara izin verdiğine ilişkin soruya, belediyenin hukuk birimiyle “aktif görüşmeler” gerçekleştirdikleri yanıtını verdi. New York yönetiminin incelemesi, Netanyahu’nun BM Genel Kurulu kapsamında eylül ayında kente yapması beklenen ziyaret öncesinde yürütülüyor.
ABD’NİN GAZZE POLİTİKASINI ELEŞTİRDİ
ABD’nin Gazze ve Filistin politikasının başarısız olduğunu savunan Mamdani’ye, eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris’in yeniden başkanlığa aday olması durumunda kendisini destekleyip desteklemeyeceği de soruldu. Mamdani, Harris’e verilecek desteğin, İsrail’e askerî yardım konusundaki tutumunu değiştirmesine bağlı olacağını söyledi.
Demokrat Partili Mamdani, başkanlık yarışına katılmayı değerlendiren adayların öncelikle mevcut ABD politikasının ortaya çıkardığı sonuçlar konusunda dürüst davranması gerektiğini belirtti. Mamdani, “Aday olmayı düşünen herkes için ilk adım, bugün gördüklerimiz ve bunları değiştirmek için neler yapılması gerektiği konusunda dürüst olmaktır.” dedi.
ABD Kongresi adaylarına destek verirken dikkate aldığı ölçütlerden birinin “Block the Bombs” adlı yasa teklifine verilen destek olduğunu aktaran Mamdani, teklifin belirli silahların İsrail’e satışını veya devrini kısıtlamayı amaçladığını kaydetti. Mamdani, söz konusu tutumun “bir soykırıma ortak olmaya devam etmeyi reddetmek” anlamına geldiğini ifade etti.
ABD’nin İsrail’e milyarlarca dolarlık destek sağladığını belirten Mamdani, ülkedeki seçmenlerin güvenini kazanmak isteyen başkan adaylarının mevcut politikanın sonuçlarını ve farklı bir politikanın ortaya çıkarabileceği gelişmeleri kabul etmesi gerektiğini söyledi.
SEÇİM KAMPANYASINDA TUTUKLAMA SÖZÜ VERMİŞTİ
New York’un ilk Müslüman belediye başkanı olan Mamdani, seçim kampanyasında UCM tarafından aranan liderler hakkındaki tutuklama kararlarının uygulanacağını söylemişti. Mamdani, Netanyahu ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in New York’a gelmesi durumunda New York Polis Teşkilatını görevlendireceğini açıklamıştı.
Netanyahu ise daha önce Mamdani’nin açıklamalarının kendisini BM Genel Kurulu toplantılarına katılmak üzere New York’a gitmekten caydırmayacağını belirtmişti. İsrail Başbakanı, BM Genel Kurulu görüşmeleri için düzenli olarak New York’u ziyaret ediyor.
FEDERAL YASALAR UCM İLE İŞ BİRLİĞİNİ SINIRLANDIRIYOR
ABD, UCM’yi kuran Roma Statüsü’ne taraf olmadığı için mahkemenin yargı yetkisini tanımıyor. Amerikan Askerlerini Koruma Yasası kapsamında düzenlenen 22 numaralı ABD Kanunu’nun 7423’üncü maddesi, eyalet ve yerel yönetim kurumlarının Roma Statüsü uyarınca UCM tarafından iletilen iş birliği taleplerine yanıt vermesini ve mahkemeye destek sağlamasını yasaklıyor.
Hukuk uzmanları, söz konusu federal düzenlemeler ile yabancı devlet ve hükümet yetkililerine tanınan dokunulmazlıkların, New York Belediye Başkanının Netanyahu hakkında doğrudan işlem yapma yetkisini ciddi ölçüde sınırlandırdığını belirtiyor. New York Valisi Kathy Hochul da daha önce belediye başkanının Netanyahu’yu UCM kararına dayanarak tutuklatma yetkisi bulunmadığını söylemişti.
UCM, NETANYAHU HAKKINDA 2024’TE KARAR ÇIKARDI
Uluslararası Ceza Mahkemesi, 21 Kasım 2024’te Netanyahu ile dönemin İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkardı. Mahkeme, Netanyahu’nun Gazze’de açlığın bir savaş yöntemi olarak kullanılması şeklindeki savaş suçu ile cinayet, zulüm ve diğer insanlık dışı eylemlerden oluşan insanlığa karşı suçlar bakımından cezai sorumluluk taşıdığına inanmak için makul gerekçeler bulunduğuna hükmetti.
UCM kararları, Roma Statüsü’ne taraf ülkeler açısından iş birliği yükümlülükleri doğururken ABD ve İsrail mahkemenin üyesi bulunmuyor. Washington ile Tel Aviv yönetimleri, UCM’nin Netanyahu hakkındaki yargı yetkisini ve tutuklama emrini reddediyor.
