İran lideri Mücteba Hamaney, ABD ile İran arasında gerilimin yeniden tırmanmasının ardından yazılı açıklama yayımladı. Hamaney, ABD yönetimini iki ülke arasında imzalanan mutabakat zaptındaki yükümlülüklerini yerine getirmemekle suçladı ve yaşanan gelişmelerin ABD Başkanı Donald Trump’ın imzasının güvenilir olmadığını gösterdiğini ifade etti.
Hamaney, İran halkının ve “direniş cephesinin” ABD’ye vereceği “unutulmaz dersler” bulunduğunu kaydetti. İran liderinin açıklaması, Washington ile Tahran’ın ateşkesin ve mutabakat hükümlerinin ihlal edilmesinden birbirini sorumlu tuttuğu dönemde geldi.
ABD’Yİ TAAHHÜTLERİNİ İHLAL ETMEKLE SUÇLADI
Mücteba Hamaney, geçen ay imzalanan mutabakat zaptını, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve diğer üst düzey yetkililerin ülkenin haklarının korunacağı yönündeki güvenceleri sonrasında onaylamıştı. Hamaney, anlaşmaya ilişkin farklı görüşleri bulunduğunu daha önce açıklamış, gelecekte yürütülecek müzakerelerin ABD’nin taleplerinin kabul edileceği anlamına gelmeyeceğini belirtmişti.
İran lideri son açıklamasında, mutabakatın uygulanması sürecinde Washington yönetiminin verdiği sözlere bağlı kalmadığını savundu. Hamaney, ABD’nin eylemlerinin Trump tarafından imzalanan belgelerin İran açısından herhangi bir güvence oluşturmadığını ortaya koyduğunu ileri sürdü.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ SALDIRILAR GERİLİMİ ARTIRDI
ABD ile İran arasındaki gerilim, Hürmüz Boğazı çevresinde ticari gemilere ve bölgedeki askerî hedeflere yönelik saldırıların ardından yeniden yükseldi. Washington yönetimi, İran tarafından bir gemiye dron saldırısı düzenlendiğini açıklayarak İran’ın güney kıyılarındaki hedeflere hava saldırıları gerçekleştirdi. Saldırılarda Sirik çevresi ile füze ve insansız hava aracı altyapısının hedef alındığı bildirildi.
İran yönetimi ise ABD’nin saldırılarını mutabakatın açık ihlali olarak nitelendirdi. Tahran, karşılık olarak Körfez bölgesindeki Amerikan askerî varlığını ve ABD ile bağlantılı bazı hedefleri füze ve dronlarla vurduğunu açıkladı.
TARAFLAR BİRBİRİNİ MUTABAKATI BOZMAKLA İTHAM EDİYOR
Washington yönetimi, İran’ın petrol satışlarına yönelik lisansları iptal ederek Tahran’a karşı yeni yaptırım kararları aldı. İran yönetimi de ABD’yi mutabakat zaptında yer alan birden fazla hükmü ihlal etmekle suçladı.
İki taraf, karşılıklı saldırıların başlamasından ve ateşkes düzeninin bozulmasından birbirini sorumlu tutuyor. Anlaşmazlıkların merkezinde Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleri, ticari deniz trafiğinin güvenliği, yaptırımlar ve İran’ın dondurulan varlıklarının kullanımı bulunuyor.
BÖLGEDE ENERJİ VE DENİZ TRAFİĞİ ENDİŞESİ
Karşılıklı saldırılar, küresel petrol sevkiyatının önemli güzergâhlarından Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğine ilişkin güvenlik endişelerini artırdı. Bölgedeki askerî hareketlilik nedeniyle enerji tesisleri, limanlar, deniz ulaşımı ve Körfez ülkelerindeki Amerikan üsleri de gelişmelerin odağında yer aldı.
ABD ve İran yönetimleri, mutabakatın uygulanmasını “karşılıklı taahhüt” ilkesine bağlı olarak ele aldıklarını açıklarken yükümlülükleri ilk ihlal eden tarafın karşı taraf olduğunu savunmayı sürdürüyor. Diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalması ve saldırıların devam etmesi, anlaşmanın geleceğine ilişkin belirsizliğin sürmesine neden oluyor.
