Kore Savaşı neden çıktı, sebepleri nelerdir, Türkiye bu savaşta neden yer aldı? Yakın dünya tarihinin en çetin savaşlarından biri Kore Savaşı'dır. Kore Yarımadası'nda yer alan iki Koreliler arasında gerçekleşen bir savaştır.

KORE SAVAŞI NEDEN ÇIKTI?

Kore Savaşı, 1950 yılında başlayan ve 1953 yılına kadar devam eden bir çatışma dönemidir. Bu savaş, Güney Kore ile Kuzey Kore arasında gerçekleşti ve Birleşmiş Milletlerin Güney Kore'yi desteklemesiyle uluslararası boyut kazandı.

Savaş, II. Dünya Savaşı'nın ardından Kore Yarımadası'nın Japonya'nın işgalinden kurtulmasından kaynaklanan ideolojik ve politik farklılıkların sonucunda ortaya çıktı. 1945 yılında Japonya'nın teslim olmasının ardından Kore, Sovyetler Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından iki bölgeye ayrıldı. Sovyetler Birliği Kuzey Kore'yi kontrol ederken, Amerika Birleşik Devletleri Güney Kore'yi desteklemeye başladı.

25 Haziran 1950'de Kuzey Kore, Güney Kore'ye saldırdı ve başkent Seul'ü ele geçirdi. Bu saldırıya yanıt olarak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Güney Kore'yi savunmak amacıyla birlikler göndermeyi kararlaştırdı. Amerikan liderliğindeki Birleşmiş Milletler kuvvetleri, Kuzey Kore'yi geriletmek ve Güney Kore'yi korumak için savaşa katıldı.

Savaş, çoğunlukla Kore Yarımadası'nda gerçekleşti, ancak zaman zaman Çin ve Amerika Birleşik Devletleri arasında da çatışmalar yaşandı. İki taraf da birçok kez kontrol hattını geçti ve toprak kazanımları elde etti. Savaş, birçok askeri operasyon, çatışma ve savaş suçlarıyla birlikte yoğun bir savaş taktikleri kullanımını içeriyordu.

Savaşın 1953 yılında sona ermesi için müzakereler başlatıldı ve sonunda ateşkes anlaşması imzalandı. Ateşkes, Kore Yarımadası'nı 38. paralelde ikiye böldü ve Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (Kuzey Kore) ile Güney Kore arasında hala devam eden bir çatışma durumunu sürdürdü.

Kore Savaşı, yaklaşık 3 milyon sivil ve askeri ölüme yol açtı ve Kore Yarımadası'nın bölünmesi ve istikrarsızlığına neden oldu. Aynı zamanda Soğuk Savaş döneminde bir dönüm noktası olarak kabul edilir ve doğrudan Amerika Birleşik Devletleri ve Çin gibi büyük güçlerin müdahalesini içeriyordu.

TÜRKİYE KORE SAVAŞINA NEDEN KATILDI?

Genelkurmay Başkanlığı, Türkiye'nin Kore Savaşı'na katılmasının ve savaşın Türkiye için öneminin anlatıldığı bir bilgilendirme notu yayımladı.

Bilgilendirme notunda, Türk ordusunun Kore'de Kasım ayı içerisinde muharebelere girdiği hatırlatılarak, ''Kore Savaşı 1922-1950 yılları arasında savaşa katılmayan Türk Silahlı Kuvvetleri için önemli bir imtihan niteliği taşımış ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin üstün muharebe yeteneğine sahip olduğunu göstermiştir'' denildi.

Genelkurmay Başkanlığının internet sitesinde ''Türkiye'nin Kore Savaşı'na Katılışı ve Savaşın Türkiye İçin Önemi'' başlığıyla yayımlanan bilgilendirme notunda savaşın nedenleri, gelişimi ve Türkiye'nin savaşa katılışı anlatıldı.

Bilgilendirme notunda Birleşmiş Milletlerin yaptığı çağrı üzerine, Kore'ye asker gönderilmesinin TBMM'nin 30 Haziran 1950 tarihli oturumunda kabul edildiği hatırlatılarak, 25 Temmuz 1950'de alınan karar doğrultusunda; Genelkurmay Başkanlığının Kore'ye gönderilmek üzere; bir komutanlık karargahıyla, üç piyade taburundan ve gerekli yardımcı birliklerden meydana gelen bir tugay ile 241. Piyade Alayını görevlendirdiği kaydedildi.

Korede görevli Tugayın komutanlığına Tuğgeneral Tahsin Yazıcı, Kurmay Başkanlığına Yarbay Selahattin Tokay, 241. Piyade Alay Komutanlığına Albay Celal Dora'nın atandığının anlatıldığı bilgilendirme notunda Ankara'dan Kore Savaşı'na gitmek üzere İskenderun'a hareket eden Mehmetçiği uğurlama töreninde son derece duygusal anlar yaşandığı belirtildi.

İskenderun'da da askeri ve mülki erkanın ile halkın bando eşliğinde Türk Tugayını törenle uğurladığının ifade edildiği bilgilendirme notunda 25, 26, 29, 30 Eylül ve 2 Ekimde hareket eden gemilerin Süveyş Kanalı-Kızıldeniz-Mendep Boğazı-Seylan Adası'nın merkezi Colombo-Singapur-Filipinler ve Formoza Adası deniz yolunu izleyerek 21 günde Kore'nin güney doğusunda bulunan Pusan Limanına ulaştığı kaydedildi.

KORE'DE YAPILAN MUHAREBELER

Türk Tugayı'nın 8. Amerikan Ordusuna bağlandığı ve Tugaya ''North Star - Kutup Yıldızı'' kod adının verildiğinin belirtildiği bilgilendirme notunda, Tugaya Tokchon-Kunuri yolunu Wawon Boğazında kapama görevleri verildiği ve Tugayın 28 Kasım 1950 sabahı başlayarak devam eden Çin Ordusunun taarruzuyla karşılaştığı belirtildi. Taarruzun akşama kadar devam ettiği, düşmanın kuşatma hareketine başarıyla karşı konularak geçici olarak durdurulduğu kaydedildi.

Bilgilendirme notunda, 29-30 Kasım gecesini çarpışarak geçiren Türk Tugayı'nın 30 Kasım günü Kunuri'ye ulaştığı, Türk Tugayı'nın 28 Kasım 1950'de Wawon'da bir gün, 28-29 Kasım 1950'de Sinnimni bölgesinde bir gece, 29 Kasım 1950 de Sinnimni-Kaechon bölgesinde bütün bir gün düşman kuvvetlerine karşı fedakarlıkla savaştığı ve ağır zayiat verdiği bildirildi.

''Sonuçta 8. Amerikan Ordusuna düzenli olarak çekilme için gerekli zamanı kazandırdı. Türk Tugayı böylece zorluklarla dolu ilk muharebe görevini şerefle yerine getirmiş oldu'' denilen bilgilendirme notunda, Türk Tugayı'nın katıldığı diğer muharebeler de anlatıldı.

Bilgilendirme notunda, ''Kore Savaşı 1922-1950 yılları arasında savaşa katılmayan Türk Silahlı Kuvvetleri için önemli bir imtihan niteliği taşımış ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin üstün muharebe yeteneğine sahip olduğunu göstermiştir. Türk ulusu batı blokunun hürriyet ve demokrasi mücadelesinde güvenilir bir müttefik olduğunu kanıtlamış ve bu blokun ortak savunma sistemi olan NATO'ya dahil olmuştur'' denildi.

Savaşın başından itibaren stratejik noktalarda görev alan Türk tugaylarının kendisine verilen görevleri en iyi şekilde yerine getirdiği ve katıldığı muharebelerde; 37 subay, 26 astsubay, 658 er olmak üzere toplam 721 şehit, 2147 yaralı, 346 hasta, 234 esir ve 175 kayıp verdiğinin hatırlatıldığı bilgilendirme notunda, 462 Türk şehidinin Güney Kore'de Seul-Pusan Kasabası yakınlarındaki Tanggok mezarlığı içerisinde bulunan Pusan Şehitliği'nde bulunduğu bildirildi.

Bilgilendirme notunda, ''Bu savaş, Türk askerinin yalnız kendi memleketi için değil dünya barışını koruma adına vatanından binlerce kilometre uzaklarda da ne büyük fedakarlıkla savaştığını Üsteğmen Mehmet Gönenç örneğinde olduğu gibi canı pahasına savunmada bulunduğunu dünyaya göstermiştir. Tüm şehitlerimizi şükranla anıyoruz'' denildi.

Bilgilendirme notunda Kore Savaşı'na ilişkin fotoğraflara da yer verildi.