Emre Gül/ Dünya Bülteni/ Tarih Dosyası

Osmanlı Sadrazamlarından ve Sultan Abdülaziz Han’ın tahtan indirilerek öldürülmesinde rolü olan Hüseyin Avni Paşa’nın, İstanbul-Süleymaniye Camii haziresinde bulunan mezar taşı. Seraskerlikleri sırasında Osmanlı ordusunun ıslahı ve Prusya modeline göre modernizasyonu için çaba gösteren, yeni talim usullerinin uygulanmasına ve tatbikatların yapılmasına önem veren Hüseyin Avni Paşa, kindarlığıyla da tanınan bir şahsiyetti.

Sultan Abdülaziz’e karşı yapılan darbede başrolü üstlendi ve V. Murad’ı tahta çıkardı. Eski padişahın kısa bir süre sonra bilekleri kesilerek öldürülmesi, cesedin muayenesine izin vermeyişi gibi nedenlerle üzerindeki şüpheler artan ve hakkında rüşvet aldığı iddiaları bulunan Hüseyin Avni Paşa, bir kabine toplantısı sırasında Sultan Abdülaziz’in kayınbiraderi Çerkes Hasan Bey tarafından öldürüldü. 16 Haziran 1876 günü Mithat Paşa’nın konağındaki kabine toplantısını basan Çerkes Hasan Bey, önce revolverle bir el ateş ederek yaraladığı Serasker Hüseyin Avni Paşa’nın ölmediğini ve yerinden kalkarak sofaya kadar gelip yere düştüğünü görünce ikinci kez üzerine saldırarak vücudunu delik deşik etti ve kama ile ağzını kulaklarına kadar açtı. Feci bir şekilde can veren Serasker, ertesi gün Süleymaniye Camii haziresine defnedildi.

Zaptiye Nazırlarından Hüsnü Paşa’nın yazdığı ve muhaliflerince eleştirilere ve değişlik şekillerde ifadelere konu olan mezar taşında:

 “Sipehdar-ı uluvvü’l-kadri devlet, ekrem-i millet

Cenab-ı Avni Paşa hem dem oldu şah-ı merdane

Büyük hizmetler etti devlet ü dine bu alemde

Kıyasım böyledir kim misli az geldi bu devrane

Sebat ü istikametle olub meşhur-u ser-efraz

Cihan içre geçirdi ömrünü gayetle merdane

Edüb fenn-i celili harbde bir hayli eser tedvin

Delili hayr ü nusret oldu el-hak sınf-ı süc’ane

Bu zatı ta ila yevmi’l-kıyame hayr ile yad etmek

Hakikat vacibatdandır cemi-i ehl-i imane

Eğerçi nail-i aksa’l-murad oldu velakin ah

Sururi az zamanda oldu tebdil fart-ı ahzane

Hüseyin ismindeki sırrı azim ahir olub zahir

Ana bir şemr-i sani-i lain kasd etti zulmane

Bi-hakkı seyyidü’l-ebrar ilahi eyle lutfunla

Anı firdevsi alada seza her nev’i ihsane

Sadıkı Hüsni eşk-i matemiyle yazdı tarihin

Şehiden Avni Paşa erdi izzi vasl-ı cenane” şeklindeki manzume mükellef bir şekilde yapılmış olan mezar taşına yazıldı.