Afganistan Dışişleri Bakanlığı, Taliban hükümetine bağlı bir heyetin Avrupa Birliği’ne ilk resmi ziyaretini gerçekleştirdiğini duyurdu. Ziyaret, Taliban’ın Ağustos 2021’de ABD öncülüğündeki uluslararası güçlerin Afganistan’dan çekilmesinin ardından yönetimi devralmasından bu yana Avrupa Birliği ile Avrupa topraklarında gerçekleştirilen ilk doğrudan temas olarak kayıtlara geçti.
Avrupa Birliği ile Taliban yetkilileri arasındaki görüşme, AB Komisyonu’nun ocak ayında Kabil’e gönderdiği heyetin ardından taraflar arasında yapılan ikinci temas oldu. Brüksel’de gerçekleştirilen toplantıda diplomatik hizmetler ve Avrupa’daki Afganların ülkelerine dönüş süreçleri başta olmak üzere çeşitli konular masaya yatırıldı.
BRÜKSEL’DE KAPALI KAPILAR ARDINDA TOPLANTI
Görüşme, Avrupa Birliği ve NATO’nun merkezlerinin bulunduğu Belçika’nın başkenti Brüksel’de kamuoyuna açıklanmayan bir noktada gerçekleştirildi. Kapalı kapılar ardında yapılan toplantıda taraflar, diplomatik temsil faaliyetleri, konsolosluk hizmetlerinin işleyişi ve Avrupa ülkelerinde yaşayan Afgan vatandaşlarının geri dönüş süreçlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Toplantı, Taliban yönetiminin Avrupa Birliği ile doğrudan temas kurduğu en üst düzey girişimlerden biri olarak dikkat çekti.
AFGANİSTAN DIŞİŞLERİ BAKANLIĞINDAN “TARİHİ ZİYARET” VURGUSU
Afganistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Abdul Kahar Balkhi, ziyaretin ardından yaptığı açıklamada, görüşmeyi “tarihi” olarak nitelendirdi.
Balkhi, ilk kez İslam Emirliği olarak tanımladıkları Taliban yönetiminden bir heyetin Avrupa Birliği’ni ziyaret ettiğini ve Brüksel’de üye devlet temsilcileriyle görüşmeler gerçekleştirdiğini belirtti.
Görüşmeler kapsamında Avrupa Birliği ülkelerinde yaşayan Afgan vatandaşları için kapsamlı konsolosluk hizmetlerinin yeniden başlatılması, güven artırıcı önlemlerin geliştirilmesi, diplomatik ve konsolosluk varlığının güçlendirilmesi ile Afgan vatandaşlarının onurlu şekilde ülkelerine dönüş süreçlerinin ele alındığını ifade etti.
TALİBAN HEYETİNE SINIRLI VİZE UYGULAMASI
Avrupa Birliği üyesi ülkeler, Taliban yönetimini resmen tanımaya devam etmiyor. Bu nedenle Brüksel’de gerçekleştirilen görüşme, Taliban’ın uluslararası alanda karşı karşıya bulunduğu diplomatik izolasyonun sınırlı ölçüde aşılmasına yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Ziyaret kapsamında Taliban heyeti üyelerine yalnızca Belçika’da 24 saat kalmalarına imkan tanıyan özel ve sınırlı vizeler verildi. Verilen vizeler, Schengen bölgesindeki diğer ülkelere seyahat hakkı içermedi.
AB: TEMASLAR TANIMA ANLAMINA GELMİYOR
AB Komisyonu Sözcüsü Markus Lammert, görüşmenin Avrupa Birliği üyesi birçok ülkenin daha sıkı göç politikaları ve sınır dışı uygulamalarının artırılması yönündeki talepleri doğrultusunda gerçekleştirildiğini açıkladı.
Lammert, Taliban temsilcileriyle yürütülen temasların teknik düzeyde olduğunu vurgulayarak, görüşmelerin Taliban yönetiminin tanınması anlamına gelmediğini belirtti.
Avrupa Birliği yetkilileri, temasların göç yönetimi, geri dönüş süreçleri ve konsolosluk meseleleri çerçevesinde sürdürüldüğünü ifade etti.
MALALA YUSUFZAY’DAN GÖRÜŞMEYE TEPKİ
Taliban tarafından 2012 yılında düzenlenen saldırıda başından vurulan ve 2014 yılında Nobel Barış Ödülü’ne layık görülen Pakistanlı aktivist Malala Yusufzay, Avrupa Birliği ile Taliban arasında gerçekleştirilen görüşmeye tepki gösterdi.
Yusufzay, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Avrupa’nın, dünyanın en ağır insan hakları krizlerinden birinin sorumlusu olarak gördüğü bir yönetimi meşrulaştırmaması gerektiğini belirtti.
Taliban ile kurulacak her türlü temasın Afgan kadınları ve kız çocuklarının haklarıyla başlaması ve yine aynı hakların korunması ekseninde sürdürülmesi gerektiğini ifade eden Yusufzay, insan hakları konusunun görüşmelerin merkezinde yer alması çağrısında bulundu.
AB’NİN GÖÇ POLİTİKALARINDA YENİ DÖNEM
Avrupa Birliği son dönemde düzensiz göçle mücadele kapsamında çeşitli reform paketlerini kabul etti. Reformlar arasında geri dönüş merkezlerinin oluşturulması, sınır kontrollerinin sıkılaştırılması ve geri gönderme süreçlerinin hızlandırılması yer alıyor.
Göç politikalarındaki değişiklikler kapsamında Avrupa Birliği, Afganistan’dan gelen göçmenlerin geri dönüş süreçlerinin yönetilebilmesi amacıyla Taliban yönetimiyle teknik düzeyde temas kurulmasına da kapı aralamış durumda bulunuyor.
