Yemen’de Aden merkezli hükümet ile İran destekli Husiler arasındaki gerilim, Sana Uluslararası Havalimanı’na düzenlenen hava saldırısının ardından yeniden yükseldi. Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda Nisan 2022’den bu yana sürdürülen kırılgan çatışmasızlık süreci, tarafların karşılıklı tehditleri ve askeri hareketliliği nedeniyle risk altına girdi.
Gerilimin merkezinde, İran’dan kalkan bir uçağın Sana Uluslararası Havalimanı’na iniş yapması yer aldı. Yaklaşık 10 yıldır kamuoyuna duyurulan ilk doğrudan İran uçuşu olduğu belirtilen seferin ardından, İran’dan gönderilen ikinci bir uçağın da Sana’ya doğru ilerlediği bildirildi.
İRAN’DAN SANA’YA DOĞRUDAN UÇUŞ
İran’dan kalkan ilk uçağın Sana Uluslararası Havalimanı’na iniş yapması, Yemen hükümeti ile Husiler arasındaki gerilimi artırdı. Uçuşun, yaklaşık 10 yıl sonra kamuoyuna açıklanan ilk doğrudan İran seferi olduğu belirtildi.
İkinci bir İran uçağının da Sana’ya doğru hareket ettiği yönünde bilgiler paylaşıldı. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, söz konusu uçağın İran Devrim Muhafızları ile doğrudan bağlantılı olduğunu ileri sürerken Husiler suçlamaları reddetti.
SANA HAVALİMANINA HAVA SALDIRISI
İkinci uçağın Sana Uluslararası Havalimanı’na iniş yapmasının beklendiği sırada havalimanına hava saldırısı düzenlendiği bildirildi. Bölgesel kaynaklar saldırının Suudi Arabistan savaş uçakları tarafından gerçekleştirildiğini öne sürerken, operasyonun sorumluluğunu Yemen Hava Kuvvetleri üstlendi.
Yemen Savunma Bakanlığı saldırı öncesinde havalimanının boşaltılmasını istedi. Bombardımanın ardından İran’dan gelen uçağın rotasını Yemen’in batısındaki Hudeyde kentine çevirdiği iddia edildi.
KOALİSYONDAN DEVRİM MUHAFIZLARI SUÇLAMASI
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Sana’ya yönelen uçağın İran Devrim Muhafızları ile bağlantılı olduğunu savundu. Koalisyon, uçuşların sivil hava taşımacılığı kapsamında olmadığı ve Yemen’deki Husilere destek sağladığı iddiasında bulundu.
Husiler ise uçağın askeri amaç taşıdığı yönündeki suçlamaları kabul etmedi. Husi yönetimi, uçuşun tamamen sivil ve insani bir görev kapsamında gerçekleştirildiğini ileri sürdü.
RİYAD’DA ACİL TOPLANTI
Gerilimin artmasının ardından Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi Başkanı Reşad el Alimi, Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da üst düzey devlet yetkilileriyle acil toplantı düzenledi. Görüşmede İran’dan yapılan uçuşlar, Yemen hava sahasının durumu ve Husilerin askeri faaliyetleri ele alındı.
Husiler de gelişmelerin ardından genel seferberlik ilan etti. Husi güçleri, kontrol altında tuttukları birçok bölgede silahlı geçiş törenleri ve askeri güç gösterileri düzenledi.
KOALİSYONDAN “TAM GÜÇLE KARŞILIK” MESAJI
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun sözcüsü Turki el Maliki, Suudi Arabistan veya Yemen’in güvenliğine yönelik herhangi bir tehdide karşılık verileceğini açıkladı. Maliki, koalisyonun olası tehditlere tam güçle ve benzeri görülmemiş bir kararlılıkla karşılık vereceğini söyledi.
Koalisyonun açıklaması, Husilerin genel seferberlik kararı ve askeri geçitleriyle eş zamanlı olarak geldi. Tarafların açıklamaları, Nisan 2022’den bu yana devam eden çatışmasızlık sürecine ilişkin endişeleri artırdı.
YEMEN SAVUNMA BAKANI: SABRIMIZ TÜKENDİ
Yemen Savunma Bakanı General Tahir Ali Uveyda el Akili, hükümetin İran ve Husileri eylemlerinden vazgeçirmek için bütün yolları kullandığını söyledi. Akili, İran ve Husilere Yemen hava sahasını ihlal etmekten kaçınmaları yönünde defalarca çağrıda bulunulduğunu belirtti.
Akili, “Hükümet, İran ve Husileri eylemlerini yeniden gözden geçirmeye ikna etmek için tüm yolları tüketmiştir. Hükümet, İran ve Husilere Yemen hava sahasını ihlal etmekten kaçınmaları yönünde defalarca çağrıda bulunmuştur. Sabrımız tükenmiştir ve İran ile Husilerin Yemen hava sahasına yönelik ihlallerine uygun şekilde karşılık vereceğiz.” dedi.
Yemen hava sahasına yönelik ihlallerden İran’ı sorumlu tuttuklarını ifade eden Akili, “Yemen hava sahasının herhangi bir şekilde ihlal edilmesinden İran’ı hukuki ve ahlaki olarak tamamen sorumlu tutuyoruz.” açıklamasında bulundu.
HUSİLERDEN MİSİLLEME TEHDİDİ
Husilere bağlı Yemen Silahlı Kuvvetleri, Sana Uluslararası Havalimanı’na düzenlenen saldırının karşılıksız kalmayacağını duyurdu. Açıklamada, saldırının mevcut çatışmasızlık sürecini sona erdirdiği savunuldu.
Husi güçleri, saldırıya uygun zamanda karşılık verileceğini belirtirken olası misillemenin kapsamına ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Genel seferberlik ilanı ve farklı bölgelerde düzenlenen silahlı geçiş törenleri, taraflar arasındaki askeri gerilimin yükseldiğini gösterdi.
NİSAN 2022’DEN BU YANA SÜREN SÜREÇ RİSK ALTINDA
Yemen’de BM arabuluculuğunda Nisan 2022’de başlayan çatışmasızlık süreci, taraflar arasında kalıcı bir siyasi anlaşmaya dönüşmedi. Ateşkesin resmi süresi sona ermesine rağmen taraflar uzun süre geniş kapsamlı saldırılardan kaçındı.
Sana Havalimanı’na yönelik saldırı, İran’dan yapılan uçuşlar, koalisyonun uyarıları ve Husilerin misilleme açıklamaları, ülkede geniş çaplı çatışmaların yeniden başlama ihtimaline ilişkin kaygıları artırdı.
