Avrupa’nın batısını haziran ayının sonlarında etkisi altına alan rekor sıcak dalgası sırasında 10 binden fazla ek ölüm kaydedildi. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi ile Dünya Sağlık Örgütü tarafından desteklenen EuroMOMO ağının verilerine göre, sıcaklıkların Fransa, İspanya, İngiltere ve diğer ülkelerde zirveye ulaştığı 22-28 Haziran haftasında tüm nedenlere bağlı ek ölüm sayısı 10 bin 650’ye yükseldi.
Avrupa’daki 27 ülkenin ulusal ölüm istatistiklerinden derlenen veriler, can kayıplarının büyük bölümünün ileri yaş gruplarında görüldüğünü ortaya koydu. Hayatını kaybedenlerin 9 binden fazlasını 65 yaş ve üzerindeki kişiler oluştururken, uzmanlar yaşlıların aşırı sıcakların sağlık üzerindeki etkilerine karşı en savunmasız grupların başında geldiğini belirtti.
65 YAŞ VE ÜZERİNDEKİLER EN FAZLA ETKİLENEN GRUP OLDU
Aşırı sıcaklar, doğrudan sıcak çarpmasına yol açabildiği gibi kalp-damar ve solunum yolu hastalıklarını da tetikleyebiliyor. İleri yaştaki kişilerde vücudun sıcaklığa uyum sağlama kapasitesinin azalması, mevcut kronik hastalıklar ve kullanılan ilaçlar nedeniyle sağlık risklerinin arttığı ifade ediliyor.
EuroMOMO verilerine göre 22-28 Haziran haftasında kaydedilen 10 bin 650 ek ölümün 9 binden fazlası 65 yaş ve üzerindeki kişiler arasında gerçekleşti. Araştırmacılar, söz konusu yaş grubunda görülen ölüm artışının sıcak dalgasının halk sağlığı üzerindeki etkisini ortaya koyduğunu bildirdi.
“YILIN BU DÖNEMİ İÇİN OLAĞAN DIŞI”
EuroMOMO verilerini derleyen Danimarka Statens Serum Institut bünyesinde kıdemli hekim olarak görev yapan Lasse Vestergaard, yılın söz konusu döneminde bu düzeyde ek ölüm görülmesinin olağan olmadığını söyledi. Vestergaard, “Yılın bu zamanında böyle bir ek ölüm oranı görülmesi olağan dışı. Gerçekten çok yüksek bir oran.” dedi.
Yüksek ek ölüm oranını aşırı sıcaklar dışındaki bir faktörle açıklamanın zor olduğunu belirten Vestergaard, 22-28 Haziran haftasındaki ölüm artışında Kovid-19 salgını gibi başka önemli etkenlerin rol oynadığına ilişkin bir bulgu bulunmadığını ifade etti.
ÖNCEKİ SEKİZ HAFTADA ÖLÜMLER NORMALİN ALTINDAYDI
EuroMOMO tarafından incelenen ülkelerde, sıcak dalgasından önceki sekiz haftada toplam ölüm sayılarının normal seviyelerin altında seyrettiği bildirildi. Söz konusu dönemde haftalık ölüm sayısının olağan düzeylerin ortalama 500 kadar altında bulunduğu belirtildi.
Haziran ayının son haftasında yaşanan ani yükselişin sıcaklıkların zirve yaptığı dönemle aynı zamana rastladığı kaydedildi. EuroMOMO yetkilileri, ulusal kurumlardan yeni veriler ulaştıkça ek ölüm istatistiklerinin güncellenebileceğini açıkladı.
SICAK DALGASI GÜNLÜK YAŞAMI ETKİLEDİ
Haziran sonundaki aşırı sıcaklar Avrupa’nın birçok ülkesinde elektrik şebekelerinde kesintilere yol açtı, bazı okulların kapanmasına neden oldu ve günlük yaşamı olumsuz etkiledi. Fransa, İspanya ve İngiltere’de sıcaklık rekorları kırılırken, sağlık kurumları risk grubundaki kişilere yönelik uyarılarını artırdı.
EuroMOMO, ülkeler bazında ayrı ek ölüm sayılarını yayımlamadı. Kurum, Fransa ve Belçika’nın haziran ayının son haftasında Avrupa genelinde “çok yüksek ek ölüm” kaydedilen iki ülke olduğunu bildirdi.
BELÇİKA’DA 2000’DEN BU YANA EN YÜKSEK ORAN
Belçika Kamu Sağlığı Enstitüsü Sciensano, ülkede sıcak dalgası sırasında kaydedilen ek ölüm oranının 2000 yılından bu yana görülen tüm sıcak hava dönemlerinin üzerine çıktığını açıkladı. Enstitü, söz konusu oranın kayıt altına alınan sıcak dalgaları arasındaki en yüksek seviyeye ulaştığını bildirdi.
Fransa’da da aynı hafta çok yüksek ek ölüm görüldüğü belirtilirken, EuroMOMO tarafından ülkelere ilişkin kesin sayı paylaşılmadı. Ölüm oranlarındaki yükselişin sıcaklıkların en yüksek seviyelere ulaştığı günlerle örtüştüğü kaydedildi.
İNGİLTERE VE GALLER’DE 2 BİN 700’DEN FAZLA ÖLÜM
Pazartesi günü yayımlanan ayrı bir bilimsel çalışmada, İngiltere ve Galler’de mayıs ve haziran aylarında yaşanan sıcak dalgaları sırasında 2 bin 700’den fazla kişinin sıcaklığa bağlı nedenlerle hayatını kaybettiği tahmin edildi. Araştırma, Imperial College London, İngiltere Meteoroloji Ofisi ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu tarafından ortaklaşa yürütüldü.
Bilim insanları, 21-29 Mayıs tarihleri arasında sıcaklığa bağlı yaklaşık 550 ölüm meydana geldiğini, 18-28 Haziran tarihleri arasında ise yaklaşık 2 bin 200 kişinin yaşamını yitirdiğini hesapladı. Araştırmada hava durumu istatistikleri, iklim modelleri ve aşırı hava olaylarında görülen ek ölümlere ilişkin çalışmalar kullanıldı.
ÖLÜMLERİN YÜZDE 42’Sİ KÜRESEL ISINMAYLA İLİŞKİLENDİRİLDİ
Ortak araştırmaya göre İngiltere ve Galler’de sıcaklığa bağlı ölümlerin yüzde 42’si, küresel ısınmanın sıcak dalgalarına eklediği fazladan sıcaklıkla ilişkilendirildi. Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliği olmasaydı haziran ayının sonundaki sıcak dalgasının neredeyse imkansız olacağını belirtti.
Araştırmacılar, küresel ısınmanın sıcak hava dalgalarını daha sık ve daha yoğun hale getirdiğini bildirdi. Gündüz ölçülen en yüksek sıcaklıkların, küresel ısınmanın bulunmadığı koşullarda görülecek değerlerden 4 dereceye kadar daha yüksek olduğu hesaplandı.
İNGİLTERE’DE İKİ SICAKLIK REKORU KIRILDI
İngiltere, yıl içinde iki rekor sıcak dalgasıyla karşı karşıya kaldı. Ülkede sıcaklıklar mayıs ayında 35,1 dereceye, haziran ayında ise 37,7 dereceye ulaştı.
Met Office İklim Atıf Ekibi Bilim Yöneticisi Mark McCarthy, sıcak dalgalarının İngiltere ve Batı Avrupa’nın tamamı açısından aşırı nitelikte olduğunu söyledi. McCarthy, hava olaylarının özellikle yılın erken bir döneminde meydana gelmesi bakımından olağan dışı olduğunu ifade etti.
RESMİ ÖLÜM TAHMİNİ YAYIMLANACAK
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı, son sıcak dalgalarına ilişkin resmi ölüm kayıtlarını temel alan kendi tahminini gelecek haftalarda yayımlayacağını duyurdu. Ajansın çalışmasında sağlık kayıtlarıyla sıcaklık verilerinin birlikte inceleneceği belirtildi.
UKHSA İklim ve Sağlık Güvenliği Merkezinden Lea Berrang Ford, yayımlanan bilimsel araştırmanın aşırı sıcaklara bağlı riskin boyutunun anlaşılmasına katkı sağlayacağını söyledi. Ford, çalışmanın iklim değişikliğinin toplum sağlığı üzerinde oluşturduğu tehdidi göstermesi bakımından önem taşıdığını ifade etti.
İNGİLTERE’NİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE HAZIRLIĞI TARTIŞILIYOR
İngiliz hükümetine iklim değişikliği konusunda danışmanlık yapan İklim Değişikliği Komitesi, geçen yıl yayımladığı değerlendirmede ülkenin iklim değişikliğinin sonuçlarıyla mücadele etmeye hazır olmadığını açıklamıştı. Komite, mevcut yapıların ve kamu hizmetlerinin artan sıcaklıklar karşısında yetersiz kalabileceğini bildirmişti.
Mayıs ayında yayımlanan raporda, 2050 yılına gelindiğinde İngiltere’deki hanelerin yüzde 92’sinin aşırı sıcak koşullarla karşı karşıya kalabileceği tahmin edildi. Raporda hükümete, iş yerleri için azami sıcaklık sınırları belirlenmesi ve hastane ile okul gibi kamu binalarına soğutma sistemleri kurulması yönünde tavsiyelerde bulunuldu.
