İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, düzenlediği haftalık basın toplantısında ABD ile yaşanan çatışmalar, Ukrayna’nın Hazar Denizi’ndeki bir İran gemisine yönelik saldırısı ve bölgesel güvenlik gelişmeleri hakkında açıklamalarda bulundu. Bekai, Ukrayna’nın saldırısının İran vatandaşlarının ölmesine ve yaralanmasına yol açtığını belirterek eylemin karşılıksız kalmayacağını bildirdi.
Bekai, ABD’nin İran’a yönelik hava bombardımanlarını durdurduğu sürece Tahran’ın da askeri operasyonlarını askıya alacağını açıkladı. İranlı üst düzey bir yetkili de Tahran’ın “saldırıya karşı saldırı” ilkesi doğrultusunda hareket edeceğini ve söz konusu mesajın ABD tarafına iletildiğini belirtti.
UKRAYNA’NIN İRAN GEMİSİNE SALDIRISINA TEPKİ
İran Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna’nın Hazar Denizi’nde bir İran ticari gemisini hedef alan saldırısını kınadı. Bakanlık, saldırıda bir denizcinin yaşamını yitirdiğini, bir kişinin de yaralandığını açıklarken eylemin Birleşmiş Milletler Şartı’na ve uluslararası hukuka aykırı olduğunu savundu.
Bekai, saldırıyı tehlikeli bir maceraperestlik olarak nitelendirerek İran’ın ulusal çıkarlarını ve güvenliğini korumak için gerekli adımları atacağını söyledi. Ukrayna’ya siyasi ve askeri destek sağlayan Batılı ülkelerin de saldırının sonuçlarından sorumlu tutulması gerektiğini ileri sürdü.
“UKRAYNA’NIN EYLEMİ YANITSIZ KALMAYACAK”
Bekai, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy yönetiminin politikalarının öngörülemeyen bölgesel sonuçlar doğurabileceğini belirtti. İran’ın Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşa müdahil olmadığını savunan Bekai, Kiev yönetiminin attığı adımlar konusunda destekçileri tarafından uyarılması gerektiğini söyledi.
İran yönetimi, saldırının ardından Ukrayna’nın diplomatik temsilcisini Dışişleri Bakanlığına çağırdı. Tahran, saldırıya karşılık verme hakkını saklı tuttuğunu bildirirken Hazar Denizi’ne kıyısı bulunan ülkelerin de gelişmeden endişe duyduğunu kaydetti.
İRAN AB’YE ÇİFTE STANDART ELEŞTİRİSİ YÖNELTTİ
Bekai, İran Dışişleri Bakanı’nın Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile telefon görüşmesi yaptığını aktardı. Görüşmede Batılı ülkelerin insan hakları konusundaki yaklaşımının eleştirildiğini belirten Bekai, İranlı kayıpların da aynı insani hassasiyetle ele alınması gerektiğini ifade etti.
ABD ve İsrail’in saldırılarında yaşamını yitiren İranlı çocukların cenaze törenlerine işaret eden Bekai, Fransa başta olmak üzere bazı Batılı ülkelerin açıklamalarına tepki gösterdi. Bekai, İran’ın saldırılara maruz kaldığı dönemlerde aynı ülkelerin yeterli tepkiyi göstermediğini savundu.
ABD VE İRAN SALDIRILARA ARA VERDİ
ABD ordusunun İran’a yönelik 13 gece süren hava saldırılarının ardından operasyonlara ara verdiği bildirildi. Pentagon’un kararında kullanılabilecek hedeflerin azalması, hava savunma sistemlerinde kullanılan mühimmat stokları ve operasyonların sürdürülebilirliğine ilişkin askeri değerlendirmelerin etkili olduğu aktarıldı.
İran da ABD’nin saldırılarını durdurmasının ardından komşu ülkelerdeki Amerikan askeri varlığını hedef alan karşı operasyonlarına ara verdi. Tarafların karşılıklı saldırıları durdurmasıyla bölgede iki gün boyunca yeni bir askeri hareketlilik bildirilmedi.
ABD DİPLOMASİYE ZAMAN TANINDIĞINI AÇIKLADI
ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Başkan Donald Trump’ın diplomatik görüşmelere alan açmak amacıyla İran’a yönelik saldırıları durdurduğunu söyledi. Waltz, müzakerelerin farklı düzeylerde devam ettiğini belirterek Washington’ın İran’dan somut adımlar beklediğini ifade etti.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Bekai ise Tahran’ın ABD ile savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin yeniden başlaması için talepte bulunmadığını açıkladı. Bekai, Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut durumda da değişiklik yaşanmadığını bildirdi.
ABD ORDUSUNDA MÜHİMMAT UYARISI
ABD Genelkurmay Başkanı General Dan Caine’in Başkan Trump’a, Orta Doğu’daki hava savunma sistemlerinde kullanılan önleyici füze stoklarının azalması nedeniyle operasyonların devam ettirilmesinin risk oluşturabileceği yönünde değerlendirme sunduğu aktarıldı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı Komutanı Amiral Brad Cooper’ın da bombardımanların askeri etkinliğinin sınırına ulaştığı görüşünü yönetime ilettiği bildirildi. Söz konusu askeri değerlendirmelerin, Trump’ın saldırılara ara verme kararında etkili olduğu belirtildi.
“ABD SAVAŞIN VE BARIŞIN ZAMANINI BELİRLEYEMEZ”
ABD’nin çatışmaların seyrini kontrol ettiği yönündeki değerlendirmelere karşı çıkan Bekai, İran’ın kısa sürede teslim olacağı yönündeki hesapların sonuç vermediğini söyledi. Washington’ın kendi başlattığı çatışmanın içinde kaldığını savunan Bekai, yaşanan sürecin bir savaş yönetimi olarak nitelendirilemeyeceğini belirtti.
Tahran’ın stratejik kararlarını ulusal güvenlik ve ulusal çıkarları temelinde aldığını vurgulayan Bekai, “Savaşın ve barışın zamanını ABD’nin belirlemesine asla izin vermedik, vermeyeceğiz. Ulusal çıkarlarımız gerektirdiği sürece savunmamızı sürdüreceğiz.” ifadelerini kullandı.
KÖRFEZ ÜLKELERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
Bekai, ABD Dışişleri Bakanı ile Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin dışişleri bakanları tarafından yayımlanan ortak bildiriyi eleştirdi. Bazı bölge ülkelerinin 28 Şubat’ta başlayan ABD saldırılarına hava sahalarını ve topraklarını açarak ya da doğrudan katılarak destek verdiğini ileri sürdü.
İran’ın bölge ülkeleriyle herhangi bir düşmanlığı bulunmadığını belirten Bekai, Tahran’ın güney Körfez ülkeleriyle karşılıklı güven ve işbirliğine dayalı ilişkiler geliştirmek istediğini ifade etti. Kuveyt’in ABD saldırıları için topraklarını kullandırmadığı yönündeki açıklamalarının sahadaki uygulamalarla kanıtlanması gerektiğini savundu.
SUUDİ ARABİSTAN’IN NÜKLEER PROGRAMI GÜNDEMDE
Bekai, ABD’nin İbrahim Anlaşmaları kapsamında Suudi Arabistan’a sivil nükleer program izni verebileceği yönündeki haberleri de değerlendirdi. Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’na taraf ülkelerin barışçıl amaçlarla nükleer enerjiden yararlanma hakkına sahip olduğunu belirtti.
Washington’ın İran’ın nükleer programına yönelik yaklaşımıyla diğer ülkelere verdiği destek arasında çelişki bulunduğunu savunan Bekai, ABD’nin seçici politikalarının uluslararası toplum tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
IRAK İLE SINIR GÜVENLİĞİ ELE ALINDI
Bekai, Irak Başbakanı’nın Tahran ziyareti sırasında iki ülke arasındaki sınır güvenliği anlaşmasının uygulanmasının görüşüldüğünü açıkladı. Görüşmelerde sınır bölgelerinin silahlı örgütlerden arındırılması ve güvenlik işbirliğinin güçlendirilmesi konularının ele alındığını bildirdi.
Irak aracılığıyla ABD’den İran’a herhangi bir mesaj iletilmediğini belirten Bekai, görüşmelerin iki ülke arasındaki güvenlik ilişkileriyle sınırlı olduğunu ifade etti.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ GERİLİM SÜRÜYOR
Bekai, İngiltere’nin ABD saldırıları için askeri üslerini kullanıma açmasını ve Hürmüz Boğazı’nda uluslararası bir askeri koalisyon kurulmasına yönelik girişimleri kınadı. Hürmüz Boğazı’nın çatışmalar başlamadan önce açık bir deniz yolu olduğunu belirten Bekai, mevcut koşullardan ABD ile İsrail’i sorumlu tuttu.
ABD ile İran arasındaki saldırıların durmasına rağmen Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemi geçişlerinin son haftaların düşük seviyelerinde bulunduğu bildirildi. Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen temaslarda boğazdaki güvenli deniz trafiğinin yeniden sağlanması da başlıca gündem maddeleri arasında yer alıyor.
