Orta Afrika Cumhuriyeti’nde geleneksel yöntemlerle altın çıkarılan bir madende meydana gelen göçük, 100’den fazla kişinin yaşamını yitirdiği büyük bir faciaya dönüştü. Ülkenin batısındaki Nana-Mambéré bölgesinde, Kamerun sınırına yakın Zamboye köyü çevresindeki altın madenciliği sahasında meydana gelen olayda maden galerilerinin çökmesinin ardından toprak kayması yaşandı. Yerel kaynaklardan aktarılan son bilgilere göre göçükten çıkarılan cansız bedenlerin sayısı 107’ye ulaştı.
Arama kurtarma ekiplerinin yanı sıra bölge sakinleri ve gönüllüler de toprak altında kalan madencilere ulaşmak için çalışmalara katıldı. Göçük altında hâlâ insanların bulunabileceği belirtilirken kurtarma faaliyetlerinin devam ettiği bildirildi. Yetkililer, kayıp kişilerin sayısının kesinleşmemesi nedeniyle can kaybı bilançosunun değişebileceğini belirtiyor.
FACİA ZAMBOYE BÖLGESİNDE MEYDANA GELDİ
Maden faciası, Orta Afrika Cumhuriyeti’nin batısında yer alan Nana-Mambéré vilayetindeki Zamboye bölgesinde meydana geldi. Bölge, Kamerun sınırına yakın konumda bulunurken altın çıkarma faaliyetlerinin önemli geçim kaynaklarından biri olduğu alanlar arasında yer alıyor.
Uluslararası kaynaklara göre maden sahası Baboua kentinin yaklaşık 50 kilometre uzağında bulunuyor. Bölgede farklı ülkelerden gelen çok sayıda kişi geleneksel yöntemlerle altın arama faaliyetlerine katılıyor. Sahada çalışanlar arasında Orta Afrika Cumhuriyeti vatandaşlarının yanı sıra Kamerun’dan gelen madencilerin de bulunduğu bildirildi.
MADEN GALERİLERİ ÇÖKTÜ, ARDINDAN TOPRAK KAYMASI YAŞANDI
Faciaya ilişkin ilk bilgilere göre geleneksel yöntemlerle işletilen altın madenindeki bazı galeriler çöktü. Çöküşün ardından bölgede büyük miktarda toprağın hareket etmesiyle maden sahasında toprak kayması meydana geldi ve çok sayıda işçi toprak altında kaldı.
Olayın 18 Ağustos Salı günü meydana geldiği belirtilirken bazı yerel kaynaklar göçüğün öğleden sonra saatlerinde yaşandığını aktardı. Kurtarma ekiplerinin olayın ardından bölgeye ulaşarak çalışmalara başladığı, ancak maden sahasının yapısı ve çöken toprak miktarının çalışmaları güçleştirdiği bildirildi.
107 İŞÇİNİN CANSIZ BEDENİ ÇIKARILDI
İlk saatlerde can kaybına ilişkin daha düşük rakamlar açıklanırken kurtarma çalışmaları ilerledikçe bilanço ağırlaştı. Bölgeden gelen son bilgilere göre ekipler ve yerel halk tarafından göçükten çıkarılan cansız bedenlerin sayısı 107’ye yükseldi.
Yerel yetkililere dayandırılan haberlerde ölü sayısının 100’ü aşmasının ardından çalışmaların kesintisiz sürdürüldüğü belirtildi. Yaralıların da bulunduğu faciayla ilgili kayıp sayısına ilişkin kesin bir rakam paylaşılmadı.
ARAMA KURTARMA ÇALIŞMALARI DEVAM EDİYOR
Maden sahasında toprak altında kalan diğer kişilere ulaşılması için arama kurtarma faaliyetleri sürdürülüyor. Kurtarma çalışmalarına profesyonel ekiplerin yanı sıra yerel halk ve gönüllüler de destek veriyor.
Yerel Kızılhaç görevlileri, bazı madencilerin hâlâ kayıp olduğunu ve enkazın altında kişilerin bulunabileceğini açıkladı. Yaralı olarak kurtarılan kişilerden bazılarının durumunun ağır olduğu yönünde bilgiler de paylaşıldı.
CAN KAYBININ ARTMASINDAN ENDİŞE EDİLİYOR
Göçüğün meydana geldiği alanda çok sayıda kişinin çalışıyor olması nedeniyle facianın kesin bilançosu henüz belirlenemedi. Kurtarma ekipleri hem hayatta kalanlara ulaşmaya hem de toprak altında kalan kişilerin cansız bedenlerini çıkarmaya çalışıyor.
Yetkililer ve yerel görevliler, göçük altında kalanların sayısının henüz netleşmemesi nedeniyle ölü sayısının artabileceğini belirtiyor. Arama çalışmalarının tamamlanmasının ardından facianın kesin bilançosunun ortaya çıkması bekleniyor.
MADEN GELENEKSEL YÖNTEMLERLE İŞLETİLİYORDU
Facianın yaşandığı altın madeni, büyük ölçekli endüstriyel işletmelerden farklı olarak geleneksel ve düşük teknolojili yöntemlerin kullanıldığı bir maden sahası olarak faaliyet gösteriyordu. Bölgede madenciler çoğunlukla elle veya sınırlı ekipmanla açılan galerilerde altın arıyor.
Geleneksel madencilik faaliyetlerinde kullanılan tünellerde mühendislik standartlarının ve güvenlik sistemlerinin sınırlı olması, göçük riskini artıran başlıca unsurlar arasında gösteriliyor. AP’nin aktardığı bilgilere göre Orta Afrika Cumhuriyeti’nde binlerce kişi gerekli güvenlik önlemlerinin bulunmadığı küçük ölçekli madenlerde çalışıyor.
BÖLGEYE FARKLI ÜLKELERDEN MADENCİLER GELİYOR
Zamboye çevresindeki altın sahalarının yalnızca Orta Afrika Cumhuriyeti vatandaşlarının çalıştığı bölgeler olmadığı belirtiliyor. Kamerun sınırına yakın konumu nedeniyle çevre ülkelerden de çok sayıda madenci altın çıkarma faaliyetlerine katılıyor.
Yerel kaynaklar, Zamboye sahasına Orta Afrika Cumhuriyeti, Kamerun ve Çad’dan insanların geldiğini bildiriyor. Altın bulma ve gelir elde etme amacıyla bölgede çalışan işçilerin önemli bir bölümü kayıt dışı veya küçük ölçekli madencilik faaliyetlerinde yer alıyor.
KAMERUN VATANDAŞLARININ DA ÖLENLER ARASINDA OLDUĞU BİLDİRİLDİ
Faciada hayatını kaybedenler arasında Kamerun vatandaşlarının da bulunduğu bildirildi. Uluslararası kaynaklarda en az üç Kamerun vatandaşının hayatını kaybettiğinin doğrulandığı, ancak kurbanların kimlik tespit çalışmalarının devam ettiği belirtildi.
Madenin sınır bölgesindeki konumu nedeniyle can kayıplarının farklı ülke vatandaşlarını kapsayabileceği ifade ediliyor. Yetkililer, kurbanların kimliklerinin belirlenmesi için çalışmalarını sürdürüyor.
FACİANIN NEDENİ ARAŞTIRILIYOR
Yetkililer, göçük ve toprak kaymasının nedeninin kesin olarak belirlenmesi amacıyla inceleme başlattı. Maden galerilerinin yapısı, sahadaki çalışma yöntemleri ve güvenlik koşullarının araştırılması planlanıyor.
AP’ye göre soruşturma kapsamında facianın nedenlerinin yanı sıra kurbanların kimliklerinin tespit edilmesi ve herhangi bir cezai sorumluluğun bulunup bulunmadığının belirlenmesi de amaçlanıyor.
ORTA AFRİKA CUMHURİYETİ’NDE DENETİMSİZ MADENCİLİK YAYGIN
Orta Afrika Cumhuriyeti, altın başta olmak üzere çeşitli değerli maden kaynaklarına sahip ülkeler arasında bulunuyor. Ekonomik imkanların sınırlı olduğu bölgelerde binlerce kişi geçimini geleneksel yöntemlerle yapılan küçük ölçekli madencilikten sağlıyor.
Madencilik faaliyetlerinin önemli bir bölümünde yeterli güvenlik denetiminin ve teknik altyapının bulunmadığı belirtiliyor. İşçiler çoğu zaman elle açılan dar galerilerde, koruyucu ekipman ve mühendislik desteği olmadan çalışıyor. Söz konusu koşullar, yağışlar ve toprak hareketleriyle birleştiğinde ölümcül göçüklerin meydana gelmesine neden olabiliyor.
ALTIN MADENLERİNDE GÖÇÜKLER SIK YAŞANIYOR
Orta Afrika Cumhuriyeti’nde küçük ölçekli ve denetimsiz madenlerde göçük olayları daha önce de çok sayıda can kaybına yol açtı. Ülkede özellikle yağış dönemlerinde zeminin yumuşaması, desteklenmeyen maden galerilerinin çökme riskini artırıyor.
Uluslararası kaynaklar, 2026 yılı içerisinde Zamboye faciasından önce de madencilik faaliyetleriyle bağlantılı onlarca ölüm meydana geldiğini bildiriyor. Ülkedeki kayıt dışı madenlerin sayısının yüksek olması nedeniyle kazaların tamamına ilişkin kesin istatistiklere ulaşmak ise güçleşiyor.
YÜKSEK İŞSİZLİK MADENCİLİĞE YÖNELİMİ ARTIRIYOR
Orta Afrika Cumhuriyeti’nde ekonomik koşullar ve sınırlı iş imkanları, çok sayıda kişinin yüksek risk taşıyan geleneksel madencilik faaliyetlerine yönelmesine neden oluyor. Altın sahalarında çalışanların önemli bölümü düzenli maaş yerine çıkardıkları madenden elde edecekleri gelir üzerinden geçim sağlamaya çalışıyor.
Düşük teknolojili madenlerde çalışan işçilerin büyük bölümü ağır makineler, profesyonel tahkimat sistemleri ve düzenli iş güvenliği denetimlerine erişemiyor. Zamboye’deki facia da ülkede geleneksel madencilik faaliyetlerinde yaşanan güvenlik sorunlarını yeniden gündeme taşıdı.
BÖLGE SAKİNLERİ DE KURTARMA ÇALIŞMALARINA KATILDI
Facianın ardından yalnızca resmi ekipler değil, maden çevresinde yaşayan bölge sakinleri de kurtarma çalışmalarına katıldı. Yerel halkın ellerindeki imkanlarla toprak ve molozları kaldırarak madencilere ulaşmaya çalıştığı bildirildi.
Kurtarma çalışmalarında daha sonra ağır iş makinelerinin de kullanıldığı aktarıldı. Ancak geniş bir alanı etkileyen toprak kayması ve çöken galerilerin yapısı nedeniyle arama faaliyetlerinin zorlu koşullarda sürdüğü belirtildi.
100’DEN FAZLA KİŞİNİN ÖLDÜĞÜ DOĞRULANDI
Reuters, yerel bir madencilik kuruluşu yetkilisine dayandırdığı haberinde faciada 100’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini doğruladı. AP de yerel Kızılhaç görevlileri ve bölge yetkililerinden aldığı bilgilerle ölü sayısının 100’ü geçtiğini bildirdi.
Yerel kaynaklarda bilanço 107 olarak açıklanırken kurtarma çalışmalarının devam etmesi nedeniyle nihai can kaybı sayısı henüz kesinleşmedi. Göçük altında kalan madencilerin bulunması için çalışmalar sürüyor.
