ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) bünyesinde görev yapan Curiosity keşif aracı, yaklaşık altı aydır Mars yüzeyindeki "boxwork" adı verilen karmaşık jeolojik yapılar üzerinde incelemelerini sürdürüyor. Yörüngeden bakıldığında devasa örümcek ağlarını andıran bu engebeli bölge, Kızıl Gezegen'in geçmişindeki su hareketliliğine dair önemli kanıtlar sunuyor. Bilim insanları, 1 ila 2 metre yüksekliğindeki bu sırtların, antik dönemlerde kaya çatlaklarından sızan yeraltı suyunun bıraktığı mineral birikintileriyle oluştuğunu değerlendiriyor. Zamanla rüzgâr erozyonuyla mineralce zayıf kısımların aşınması sonucu ortaya çıkan bu geometrik desenler, Mars'ın tahmin edilenden daha uzun süre mikrobiyal yaşama ev sahipliği yapmış olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
NASA'nın Kaliforniya'daki Jet İtki Laboratuvarı (JPL) tarafından yönetilen operasyonlarda, 899 kilogram ağırlığındaki gezgin aracın dar sırtlar ve kumlu çukurlar arasında ilerlemesi teknik bir başarı olarak nitelendiriliyor. Operasyon sistemleri mühendisi Ashley Stroupe, aracın tekerleklerinin kayma riskine karşı titiz bir rota izlendiğini belirtti. İncelemelerin yürütüldüğü 5 kilometre yüksekliğindeki Sharp Dağı, katmanlı yapısıyla Mars'ın antik iklim geçişlerini bir takvim gibi yansıtıyor. Curiosity'nin tırmanışı sırasında elde edilen bulgular, nehir ve göllerin kurumasından çok sonra bile yeraltı su sistemlerinin aktif kalmış olabileceğine işaret ediyor.
NODÜLLER VE MERKEZİ ÇATLAKLARIN SIRRI
Curiosity, bölgedeki incelemeleri sırasında yeraltı suyunun varlığını kanıtlayan pütürlü dokular olan "nodülleri" de görüntüledi. Önceki varsayımların aksine bu nodüllerin merkezi çatlakların hemen yanında değil, sırtların yan duvarlarında yoğunlaştığı tespit edildi. Bilim insanları, bu durumu sırtların önce minerallerle sertleştiği, nodüllerin ise daha sonraki bir su akışıyla çevrelerinde kümelendiği şeklinde açıklıyor. Aracın yüksek çözünürlüklü kameraları, daha önce yörünge görüntülerinde saptanan koyu çizgilerin gerçekten de mineral yoğunlaşmasına yol açan çatlaklar olduğunu teyit etti.
GEZİCİ LABORATUVARDA KİMYASAL ANALİZ
Gezgin araç, robotik kolu yardımıyla boxwork bölgesinden dört farklı kaya örneği alarak içindeki gelişmiş laboratuvar cihazlarında analiz etti. X-ışını analizleri sonucunda sırt bölgelerinde kil mineralleri, çukurlarda ise karbonat mineralleri bulunduğu saptandı. Son alınan örnek üzerinde uygulanan "ıslak kimya" tekniği ile karbon bazlı organik bileşiklerin varlığı araştırılıyor. Mart ayında bölgeden ayrılması planlanan Curiosity, önümüzdeki bir yıl boyunca sülfat katmanlarında ilerleyerek Mars'ın milyarlarca yıl önceki iklim değişimini haritalandırmaya devam edecek.
