Malezyalı düşünür Prof. Dr. Seyyid Muhammed Nakib el-Attas 94 yaşında hayatını kaybetti. El-Attas’ın vefatı ailesi tarafından yapılan açıklamayla duyuruldu.
Açıklamada, çağdaş İslam düşüncesinin önemli isimlerinden biri olarak kabul edilen el-Attas için cenaze namazının yarın sabah Malezya’nın başkenti Kuala Lumpur’daki Mescid-i Takva’da kılınacağı belirtildi. El-Attas’ın öğle namazından önce Kiara Müslüman Mezarlığı’nda defnedileceği bildirildi.
ÇAĞDAŞ İSLAM DÜŞÜNCESİNİN ÖNEMLİ İSİMLERİNDEN BİRİYDİ
Seyyid Muhammed Nakib el-Attas, İslam felsefesi, metafizik, tasavvuf ve eğitim düşüncesi üzerine yaptığı çalışmalarla tanındı. Malay dünyasında yetişen el-Attas’ın çalışmaları uluslararası akademik çevrelerde de geniş yankı buldu.
Modern dönemde İslam düşüncesinin özgün temsilcilerinden biri olarak değerlendirilen el-Attas, geleneksel İslam ilimleri ile modern akademik disiplinleri bir araya getiren yaklaşımıyla biliniyordu. Çalışmaları özellikle İslam epistemolojisi, eğitim felsefesi ve medeniyet düşüncesi alanlarında etkili oldu.
AKADEMİK KARİYERİ VE ESERLERİ
Endonezya’nın Bogor kentinde 1931 yılında doğan el-Attas, köken olarak Hadramevtli Arap bir aileye mensuptu. Gençlik yıllarında İngiltere’deki Sandhurst Kraliyet Askeri Akademisi’nde eğitim aldıktan sonra akademik kariyere yöneldi.
Malaya Üniversitesi, McGill Üniversitesi ve Londra Üniversitesi bünyesindeki SOAS’ta eğitim gören el-Attas doktora çalışmasını erken dönem Malay sufilerinden Hamzah Fansuri’nin tasavvuf anlayışı üzerine yaptı.
1960’lı yıllardan itibaren Malezya’daki akademik çevrelerde önemli görevler üstlenen el-Attas, Malaya Üniversitesi ve Malezya Ulusal Üniversitesinde görev yaptı. 1987 yılında Kuala Lumpur’da Uluslararası İslam Düşüncesi ve Medeniyeti Enstitüsünü kurarak İslam düşüncesi üzerine akademik çalışmalar yürütülen bir merkez oluşturdu.
“BİLGİNİN İSLAMİLEŞTİRİLMESİ” FİKRİYLE TANINDI
El-Attas’ın düşüncesinde öne çıkan kavramlardan biri “bilginin İslamileştirilmesi” yaklaşımı oldu. Bu yaklaşım, modern bilginin seküler varsayımlarından arındırılarak İslam’ın ontolojik ve ahlaki çerçevesi içinde yeniden değerlendirilmesini ifade ediyor.
El-Attas’a göre gerçek bilgi yalnızca akıl ve deneyime dayalı bir süreç değil, vahiy ve metafizik hakikatle bağlantılı bir bütünlük içinde ele alınmalıydı. Eğitim düşüncesinde ise “edep” kavramı merkezde yer aldı ve İslam eğitiminin temel amacının ahlaki terbiyeyle birlikte insan yetiştirmek olduğu vurgulandı.
ŞENTOP’TAN TAZİYE MESAJI
Eski TBMM Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şentop da sosyal medya hesabından yayımladığı mesajda el-Attas’ın İslam düşüncesinin önemli isimlerinden biri olduğunu ifade etti.
Şentop mesajında, el-Attas’ın modern dünyanın seküler epistemolojisine karşı İslam medeniyetinin kendi kavramsal temelleri üzerinden yükselmesi gerektiğini savunduğunu belirtti. Kuala Lumpur’da kurduğu Uluslararası İslam Düşüncesi ve Medeniyeti Enstitüsünün yalnızca bir akademik kurum değil, bir medeniyet tasavvurunun somutlaşmış hali olduğunu ifade eden Şentop, el-Attas’ın eserleri ve yetiştirdiği öğrencilerle kalıcı bir fikri miras bıraktığını kaydetti.
Şentop, Ekim 2022’de el-Attas’ı evinde ziyaret ettiğini belirterek ileri yaşına rağmen düşüncelerini büyük bir heyecanla anlattığını dile getirdi.
