İran Devrim Muhafızları Donanması, Hürmüz Boğazı üzerinden güvenli ve istikrarlı geçişin yeniden sağlanabileceğini duyurdu. Açıklama, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında diplomatik temasların yoğunlaştığı bir dönemde geldi.
Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, bölgedeki tehditlerin sona ermeye başladığı belirtilirken, Hürmüz Boğazı’ndaki transit geçişlerin yeniden normalleşebileceği mesajı verildi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın daha önce Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerini güvence altına almak amacıyla başlatılan “Özgürlük Projesi” adlı girişimi geçici olarak durdurduğu açıklanmıştı.
ABD VE İRAN ARASINDA MUTABAKAT İDDİASI
Axios tarafından yayımlanan haberde, Beyaz Saray yönetiminin İran ile tek sayfalık bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya yakın olduğuna inandığı belirtildi.
Haberde söz konusu belgenin, daha kapsamlı nükleer müzakereler için çerçeve oluşturmasının hedeflendiği aktarıldı.
Washington yönetiminin, Tahran’dan önümüzdeki 48 saat içinde bazı temel başlıklara ilişkin yanıt beklediği ifade edildi.
Taraflar arasında henüz kesin bir anlaşmaya varılmadığı belirtilirken, şubat ayı sonunda başlayan gerilimden bu yana diplomatik çözüm konusunda en yakın noktaya ulaşıldığı değerlendiriliyor.
YAPTIRIMLAR VE NÜKLEER PROGRAM GÜNDEMDE
Olası anlaşma kapsamında İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurması, ABD’nin ise yaptırımları kaldırması öngörülüyor.
Müzakerelerde ayrıca İran’a ait dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonun serbest bırakılması seçeneğinin de masada olduğu ifade edildi.
Axios’un haberinde, Hürmüz Boğazı üzerindeki transit geçiş kısıtlamalarının kaldırılmasının da görüşülen başlıklar arasında yer aldığı aktarıldı.
CNBC’ye konuşan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü ise Washington’un teklifinin değerlendirildiğini açıkladı.
ÇİN VE PAKİSTAN SÜRECE DAHİL OLDU
ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temaslarda Pakistan’ın arabulucu rol üstlendiği bildirildi.
Pakistanlı yetkililer, tarafların anlaşmaya önceki dönemlere kıyasla daha yakın olduğunu ifade etti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Çinli yetkililerle Pekin’de gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, İran’ın yalnızca “adil ve kapsamlı” bir anlaşmayı kabul edeceğini söyledi.
Arakçi, İran’ın meşru hak ve çıkarlarını korumak için müzakerelerde çalışmalarını sürdüreceğini belirtti.
Çin yönetimi ise İran petrolünün en büyük alıcıları arasında yer alması nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeleri yakından takip ediyor.
PETROL FİYATLARINDA SERT GERİLEME
Hürmüz Boğazı’na ilişkin tansiyonun düşebileceğine yönelik beklentiler küresel petrol piyasalarında fiyatların geri çekilmesine neden oldu.
Brent petrol vadeli kontratları yüzde 10’dan fazla gerileyerek varil başına 100 doların altına indi.
Buna karşın Brent petrol fiyatları, savaş öncesi dönemde görülen yaklaşık 70 dolar seviyesinin üzerinde işlem görmeye devam ediyor.
Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, son haftalarda güvenlik riskleri nedeniyle tanker trafiğinde ciddi aksamalara sahne olmuştu.
ENERJİ VE ENFLASYON ENDİŞELERİ SÜRÜYOR
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilimlerin enerji arzı ve küresel enflasyon üzerinde etkisini sürdürdüğüne dikkat çekiyor.
Bölgedeki tanker trafiğinde yaşanan aksaklıkların küresel ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturduğu belirtiliyor.
Enerji fiyatlarındaki oynaklığın özellikle sanayi üretimi, lojistik maliyetleri ve tüketici fiyatları üzerinde etkili olmaya devam ettiği ifade ediliyor.
