ABD Başkanı Donald Trump, yaklaşık bir aydır devam eden İran savaşına ilişkin yaptığı açıklamalarda, İran’ın müzakere konusunda istekli olduğunu iddia etti. Trump, İran’ın kamuoyuna “görüşmüyoruz” mesajı verdiğini ancak gerçekte anlaşma için çaba gösterdiğini öne sürdü.
Trump, “İran ‘konuşmuyoruz’ diyor ama anlaşma için yalvarıyorlar. Benim anlaşma istediğim doğru değil, onlar istiyor” ifadelerini kullandı. İran’ın savaşta zayıfladığını savunan Trump, “Yenildikleri için bizimle konuşmak istiyorlar” dedi.
ABD Başkanı, olası bir anlaşmanın sağlanması halinde Hürmüz Boğazı’nın açılabileceğini belirterek, sürecin İran’ın atacağı adımlara bağlı olduğunu söyledi.
“İRAN’I İMHA EDİYORUZ” AÇIKLAMASI
Trump, İran’a yönelik askeri operasyonların sürdüğünü belirterek, saldırıların devam edeceğini ifade etti. Açıklamasında, “İran’ı imha ediyoruz, ikinci dünya savaşından sonra en büyük yıkım” ifadesini kullandı.
İran yönetimini sert sözlerle eleştiren Trump, nükleer silah konusuna değinerek, “Delilere nükleer silah verilemez” dedi. İran’ın bölgesel hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, Tahran’ın Orta Doğu’da genişleme amacı güttüğünü savundu.
Trump ayrıca, İran’ın nükleer kapasiteye ulaşması halinde ilk hedefin İsrail olacağını iddia ederek, ABD’nin de tehdit altında olacağını öne sürdü.
NATO’YA ELEŞTİRİ
Trump, açıklamalarında NATO’ya yönelik eleştirilerde de bulundu. NATO’nun süreçte ABD’ye destek vermediğini savunan Trump, ittifakı “kağıttan kaplan” olarak nitelendirdi.
Enerji fiyatlarına da değinen Trump, petrol fiyatlarının beklediği kadar yükselmediğini ifade etti.
PETROL TANKERLERİ İDDİASI
Trump, İranlı yetkililerle yürütülen temaslara ilişkin dikkat çeken bir iddia da dile getirdi. İranlı yetkililerin, “gerçek müzakereci olduklarını göstermek için” petrol sevkiyatı teklif ettiğini öne süren Trump, bu kapsamda 8 petrol tankerinin geçişine izin verildiğini söyledi.
Trump, daha sonra bu sayının 10 tankere çıkarıldığını belirterek, tankerlerin Pakistan bayrağı taşıdığını ifade etti. Söz konusu gelişmenin müzakerelerin sürdüğüne işaret ettiğini dile getirdi.
İRAN’DAN RESMİ YANIT
İran tarafı ise ABD’nin 15 maddelik teklifine ilişkin resmi yanıtın aracılar üzerinden iletildiğini açıkladı. İran basınına konuşan yetkililer, yanıtın diplomatik kanallar üzerinden gönderildiğini bildirdi.
Reuters’a konuşan bir kaynak, İran’ın yanıtını Pakistan üzerinden ilettiğini ifade etti.
TAHRAN’IN ŞARTLARI
İran’ın yanıtında, müzakere sürecinin ilerleyebilmesi için bir dizi şartın öne sürüldüğü belirtildi. Bu şartlar arasında:
Saldırıların tamamen durdurulması
Savaşın tekrar etmeyeceğine dair somut güvence verilmesi
Savaş tazminatlarının garanti altına alınması
Bölge genelinde tüm cephelerde çatışmaların sona erdirilmesi
maddelerinin yer aldığı aktarıldı.
İranlı kaynaklar ayrıca, Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik haklarının “doğal ve yasal” olduğunu vurgulayarak, bu hakkın tanınmasının anlaşmanın uygulanabilirliği açısından kritik olduğunu belirtti.
“MÜZAKERE BİR ALDATMACA” İDDİASI
İranlı yetkililer, ABD’nin müzakere çağrılarını “aldatma projesi” olarak değerlendirdi. Açıklamalarda, Washington yönetiminin bu süreçle uluslararası kamuoyunda barış yanlısı bir görüntü vermeyi, petrol fiyatlarını kontrol altında tutmayı ve yeni askeri hazırlıklar için zaman kazanmayı amaçladığı öne sürüldü.
Tarafların karşılıklı açıklamaları, savaşın diplomatik çözümüne yönelik görüş ayrılıklarının sürdüğünü ortaya koydu.
