İran’a yönelik devam eden savaşın küresel enerji arzı üzerindeki etkileri, Asya ülkelerinde ekonomik ve lojistik baskıyı artırdı. Özellikle enerji ithalatına bağımlı ülkeler, yükselen maliyetler ve tedarik zinciri aksaklıkları nedeniyle yeni önlemler almaya başladı.
Sri Lanka, enerji ihtiyacının yüzde 60’ını ithalat yoluyla karşılaması ve bu tedarikin büyük bölümünü Strait of Hormuz üzerinden sağlaması nedeniyle gelişmelerden doğrudan etkilendi. İran’ın savaş sürecinde boğazdaki trafiğin büyük kısmını durdurması, ülkede enerji arzını sınırladı. Depolama kapasitesinin yalnızca bir aylık tüketime yetecek düzeyde olması, riskleri artırdı.
22 milyon nüfuslu ülkede hükümet, 2022’deki ekonomik kriz sırasında uygulanan QR kodlu yakıt dağıtım sistemini yeniden devreye aldı. Haftalık kota kapsamında motosikletlere 8 litre, tuk-tuklara 20 litre, otomobillere 25 litre benzin verilirken, otobüsler için 100 litre ve kamyonlar için 200 litre dizel tahsis edildi. Yakıt fiyatlarının ise savaşın başlangıcından bu yana yüzde 33 artırıldığı bildirildi.
HİNDİSTAN’DA VERGİ İNDİRİMİ VE PANİK ALIMI
India, küresel petrol fiyatlarındaki artışın etkisini azaltmak amacıyla akaryakıt vergilerini düşürdü. Hükümet ayrıca dizel ve havacılık yakıtı ihracatına ek vergiler getirerek iç piyasada arz güvenliğini sağlamaya yönelik adımlar attı.
Ham petrol ihtiyacının yüzde 85’ten fazlasını ithalatla karşılayan Hindistan’da yetkililer arzın istikrarlı olduğunu açıklarken, kamuoyunda oluşan endişe nedeniyle akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluştu. Yetkililer, yanlış bilgilere karşı kamuoyunu uyardı.
VİETNAM’DA UÇUŞLAR AZALTILIYOR
Vietnam’da artan jet yakıtı fiyatları havacılık sektörünü etkiledi. Ulusal havayolu şirketi Vietnam Airlines, 1 Nisan itibarıyla yedi iç hat uçuşunu askıya alacağını duyurdu.
Şirketin, jet yakıtı fiyatlarının varil başına 160 ila 200 dolar aralığına yükselmesi halinde uçuş kapasitesini yüzde 10 ila 20 oranında daha azaltabileceği belirtildi. Düşük maliyetli taşıyıcılardan Pacific Airlines kapasitesini yüzde 8 ila 30 arasında düşüreceğini açıklarken, VietJet Air ise iç hat ağırlıklı olmak üzere kapasitesini yüzde 18 azaltacağını bildirdi.
TAYVAN’DA ENERJİ TEDARİKİ YAKINDAN İZLENİYOR
Taiwan’da doğal gaz arzına ilişkin endişeler gündeme geldi. Enerji arzının yaklaşık yarısını sıvılaştırılmış doğal gazdan (LNG) sağlayan ada, tedarikin yaklaşık yüzde 30’unu Qatar’dan karşılıyor.
Savaş nedeniyle bu tedarikte aksama yaşandığı, ancak alternatif kaynaklardan sevkiyatların sürdüğü bildirildi. Mart ayı başından bu yana LNG terminallerine 23 sevkiyatın ulaştığı açıklandı. Hükümet, nisan ayında konutlara yönelik doğal gaz ve LPG fiyatlarında kontrol mekanizması uygulayacağını duyurdu.
ASEAN ZİRVESİ GÜNDEMİNİ DARALTIYOR
ASEAN liderler zirvesinin, İran savaşı nedeniyle sadeleştirilmiş bir programla yapılacağı açıklandı. Philippines Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., mayıs ayında düzenlenecek zirvede yakıt tedariki, gıda fiyatları ve göçmen işçiler konularına odaklanılacağını belirtti.
ASEAN dönem başkanlığını yürüten Filipinler’in ev sahipliğinde yapılacak toplantının, bölgesel ekonomik etkilerin ele alınacağı bir platform olması bekleniyor.
