Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, resmi temaslarda bulunmak üzere beraberindeki heyetle Suriye’nin başkenti Şam’a ulaştı. Guterres’in üç gün sürecek ziyareti kapsamında Suriye yönetiminin üst düzey temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve farklı toplumsal kesimlerin temsilcileriyle bir araya gelmesi öngörülüyor.
Guterres ve beraberindeki heyeti Şam Uluslararası Havalimanı’nda Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani karşıladı. BM Genel Sekreterinin programında Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve Şeybani ile yapılacak görüşmelerin de bulunduğu açıklandı. BM’nin resmi programına göre Guterres, 25 Temmuz Cumartesi günü Ürdün’den ayrılarak Şam’a geçti.
17 YIL SONRA SURİYE’Yİ ZİYARET EDEN İLK BM GENEL SEKRETERİ
Antonio Guterres, 17 yıl aradan sonra Suriye’yi ziyaret eden ilk görevdeki BM Genel Sekreteri oldu. Suriye’yi ziyaret eden son BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon olmuş, söz konusu ziyaret 2009 yılında gerçekleştirilmişti.
Guterres’in ziyareti aynı zamanda 2011’de başlayan savaşın ardından görevdeki bir BM Genel Sekreterinin Suriye’ye yaptığı ilk ziyaret olma özelliğini taşıyor. Yaklaşık 14 yıl süren çatışmalarda yüz binlerce kişi hayatını kaybederken, milyonlarca Suriyeli ülke içinde veya dışında yerinden edildi.
GUTERRES, CUMHURBAŞKANI ŞARA İLE GÖRÜŞECEK
Guterres’in Şam’daki temasları kapsamında Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile bir araya gelmesi planlanıyor. Görüşmede ülkedeki siyasi geçiş süreci, güvenlik durumu, insani ihtiyaçlar, yeniden yapılanma çalışmaları ve BM ile Suriye yönetimi arasındaki işbirliğinin ele alınması bekleniyor.
BM Genel Sekreterinin Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ve diğer üst düzey Suriyeli yetkililerle de görüşeceği bildirildi. Ziyaret, Suriye hükümetinin daveti üzerine gerçekleştiriliyor.
GEÇİŞ SÜRECİNE DESTEK MESAJI VERECEK
BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, ziyaret öncesinde yaptığı açıklamada Guterres’in Suriye’nin çatışma sonrası geçiş ve yeniden yapılanma sürecine destek mesajı vereceğini belirtti.
Guterres’in temaslarında BM’nin Suriye halkının yanında olmaya devam edeceğini vurgulaması öngörülüyor. Siyasi geçiş sürecinde kapsayıcı, hesap verebilir ve tüm toplumsal kesimlerin temsil edildiği kurumların oluşturulmasının önemine işaret edilmesi bekleniyor.
BM yetkilileri, Suriye’de son aylarda siyasi geçiş konusunda ilerleme sağlandığını ancak güvenlik, ekonomik koşullar, insani ihtiyaçlar ve farklı topluluklar arasındaki ilişkiler bakımından önemli sorunların devam ettiğini bildiriyor.
GEÇİŞ PARLAMENTOSUNA HİTAP EDECEK
Antonio Guterres’in ziyaret kapsamında bu ay ilk oturumunu gerçekleştiren Suriye geçiş parlamentosuna hitap etmesi planlanıyor. Guterres’in konuşmasında çatışmaların ardından ülkenin toparlanma süreci, siyasi kurumların yeniden yapılandırılması ve uluslararası toplumun desteği üzerinde durması bekleniyor.
BM Genel Sekreterinin Suriye’nin geleceğinin kapsayıcı, güvenli ve refah sağlayan bir yapı üzerine kurulabileceği mesajını vermesi öngörülüyor. Guterres’in yeni parlamentoya hitabı, ziyaret programındaki temel temaslardan biri olarak gösteriliyor.
KADIN ÖRGÜTLERİ VE SİVİL TOPLUM TEMSİLCİLERİYLE BULUŞACAK
Guterres’in Şam’daki temasları yalnızca hükümet yetkilileriyle yapılacak görüşmelerle sınırlı kalmayacak. BM Genel Sekreterinin kadın hakları alanında çalışan kuruluşların temsilcileri, sivil toplum örgütleri ve Suriye’deki farklı toplumsal kesimlerden isimlerle bir araya gelmesi planlanıyor.
Görüşmelerde siyasi geçiş sürecine toplumsal katılım, kadınların karar alma mekanizmalarındaki yeri, insan hakları, güvenlik ve ülkenin yeniden yapılanmasına ilişkin başlıkların ele alınması öngörülüyor.
BM’DEN SURİYE HÜKÜMETİ VE HALKINA DESTEK VURGUSU
BM Genel Sekreterinin Suriye Özel Temsilci Yardımcısı Claudio Cordone, ziyaretin Suriye tarihinin kritik bir döneminde gerçekleştirildiğini belirtti. Cordone, ziyaretin BM’nin Suriye hükümeti ve halkına yönelik desteğini yeniden teyit etme amacı taşıdığını bildirdi.
Cordone daha önce BM Güvenlik Konseyine yaptığı bilgilendirmede Suriye’deki geçiş sürecinin hem önemli fırsatlar hem de kırılganlıklar barındırdığını ifade etmişti. BM ile Suriye yönetimi arasındaki siyasi temasların ilerlediğini belirten Cordone, sürecin devamı için uluslararası desteğin gerekli olduğunu kaydetmişti.
ESAD YÖNETİMİ ARALIK 2024’TE SONA ERDİ
Suriye’de 2011 yılında başlayan savaşın ardından ülke uzun süre çatışmalar, insani kriz ve kitlesel göçlerle karşı karşıya kaldı. Beşar Esad yönetimi, silahlı muhalif grupların ilerleyişinin ardından Aralık 2024’te sona erdi.
Esad yönetiminin sona ermesinden sonra Ahmed Şara liderliğinde geçiş süreci başlatıldı. Yeni yönetim, uluslararası ilişkileri yeniden kurmak, ülke ekonomisini toparlamak ve savaş sırasında zarar gören kamu kurumları ile altyapıyı yeniden işler hale getirmek amacıyla çalışmalar yürütüyor.
GOLAN TEPELERİ’NDEKİ BM BARIŞ GÜCÜNÜ ZİYARET EDECEK
Guterres’in programında, Golan Tepeleri çevresinde görev yapan Birleşmiş Milletler Ateşkes Gözlem Gücü mensuplarını ziyaret etmesi de bulunuyor. BM Barış Gücü, İsrail ile Suriye arasında 1974 yılında oluşturulan ateşkes hattı ve tampon bölgede görev yapıyor.
İsrail, Beşar Esad yönetiminin sona ermesinin ardından BM tarafından gözetlenen tampon bölgeye asker sevk etmişti. İsrail ordusu aynı dönemde Suriye topraklarının farklı noktalarına yönelik hava saldırıları ve askeri operasyonlar düzenlemişti.
Guterres’in bölgedeki BM personeliyle görüşmesi ve sahadaki güvenlik koşulları hakkında bilgi alması bekleniyor.
