ABD ile İran arasında son günlerde artan gerilimin sona erdirilmesi amacıyla 10 günlük ateşkes önerisinin gündeme geldiği ileri sürüldü. Axios’un gelişmeler hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre Katar, Mısır, Pakistan ve diğer bölgesel arabulucular, Washington ile Tahran’a çatışmaların geçici olarak durdurulmasını ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını içeren bir öneri sundu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın henüz nihai kararını vermediği belirtilirken, ABD’li ve İsrailli yetkililerin çatışmanın iki olası senaryoyla sona erebileceğini değerlendirdiği aktarıldı. İlk senaryoda 10 günlük ateşkes üzerinde uzlaşılması, ikinci senaryoda ise İran’ı geri adım atmaya zorlamak amacıyla ABD ve İsrail’in geniş çaplı ortak askeri harekat başlatması yer alıyor.
10 GÜNLÜK ATEŞKES ÖNERİSİ DEĞERLENDİRİLİYOR
Gelişmeler hakkında bilgi sahibi iki kaynağın aktardığına göre bölgesel arabulucular, ABD ve İran’a 10 gün sürmesi planlanan bir ateşkes önerisi iletti. Önerinin temel hedefleri arasında karşılıklı saldırıların durdurulması, Hürmüz Boğazı’ndaki iki deniz ulaşım hattının yeniden açılması ve taraflara diplomatik görüşmeleri sürdürmeleri için zaman kazandırılması bulunuyor.
ABD’li yetkililer, Trump yönetiminin söz konusu öneriyi değerlendirdiğini bildirdi. Washington yönetiminin aynı süreçte İsrail’den diplomatik girişimleri tehlikeye atabilecek adımlardan kaçınmasını istediği öne sürüldü.
Bölgesel kaynaklardan biri, ABD ile İran’a gerilimin azaltılması için bir soğuma dönemi önerildiğini belirtti. Arabulucuların, her yeni saldırıyla daha ölümcül, daha maliyetli ve kontrol edilmesi daha güç hale gelen karşılıklı misilleme sürecini durdurmaya çalıştığı ifade edildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN YENİDEN AÇILMASI HEDEFLENİYOR
Ateşkes önerisi kapsamında Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ulaşımının yeniden başlaması amaçlanıyor. Plana göre çatışmaların 10 gün boyunca durdurulmasıyla boğazdaki iki ulaşım hattı yeniden açılacak ve Körfez’deki ticari hareketliliğin önündeki engeller kaldırılacak.
Geçici ateşkes döneminin Washington ile Tahran arasında daha önce oluşturulan ancak uygulanması tehlikeye giren mutabakat zaptının yeniden ele alınmasına imkan sağlaması hedefleniyor. Tarafların bu süre içerisinde askeri gerilimi düşürmesi ve diplomatik temasları sürdürmesi öngörülüyor.
TRUMP HENÜZ NİHAİ KARARINI VERMEDİ
Haberde, ABD Başkanı Trump’ın ateşkes önerisi veya kapsamlı askeri operasyon seçeneklerinden hangisinin uygulanacağına ilişkin nihai kararını henüz vermediği belirtildi. Axios’a konuşan yetkililer, gelecek birkaç gün içinde atılacak adımların sürecin yönünü belirleyeceğini ifade etti.
ABD’li ve İsrailli yetkililerin Körfez’de uzun süredir devam eden çatışmada hareket alanının daraldığı görüşünde olduğu aktarıldı. Diplomatik temasların sonuç vermesi halinde ateşkes sürecinin başlatılabileceği, görüşmelerin başarısız olması durumunda ise askeri seçeneğin gündeme gelebileceği kaydedildi.
ABD ASKERİ YIĞINAK YAPIYOR
Washington yönetiminin diplomatik girişimlerin sonuçsuz kalma ihtimaline karşı askeri hazırlıklarını sürdürdüğü ileri sürüldü. ABD ordusunun son günlerde bölgeye onlarca savaş uçağı ve havada yakıt ikmal uçağı sevk ettiği belirtildi.
Söz konusu konuşlandırmanın olası büyük çaplı askeri tırmanış için gerekli kuvvet yapısını oluşturmayı amaçladığı öne sürüldü. ABD’nin bölgedeki hava gücünü artırmasının, İran’a yönelik geniş kapsamlı bir operasyon seçeneğinin hazır tutulduğunu gösterdiği iddia edildi.
İSRAİL ORDUSU YÜKSEK ALARM DURUMUNDA
İsrailli kaynaklar, İsrail ordusunun yüksek alarm durumunda bulunduğunu ve çatışmaların birkaç gün içerisinde tam kapsamlı, koordineli bir operasyona dönüşme ihtimaline karşı hazırlık yaptığını bildirdi.
Olası operasyonun ABD ve İsrail tarafından ortaklaşa yürütülebileceği ileri sürüldü. Askeri seçeneğin hayata geçirilmesi halinde hedefin İran’ı çatışmadaki tutumundan geri adım atmaya zorlamak olacağı aktarıldı.
ABD’NİN HAVA SALDIRILARI 10 GECE SÜRDÜ
ABD’nin İran’a yönelik hava saldırılarının aralıksız 10 gece sürdüğü belirtildi. Saldırıların İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sona erdirmeyi başaramadığı ifade edildi.
Yeniden başlayan çatışmalar sırasında en az üç ABD askerinin hayatını kaybettiği bildirildi. Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamada Pentagon’a, hayatını kaybeden her ABD askeri için İran’ın katbekat fazlasını ödemesini sağlayacak karşılık verilmesi talimatını verdiğini söyledi.
DİPLOMASİ BAŞARISIZ OLURSA ORTAK OPERASYON SEÇENEĞİ GÜNDEMDE
ABD ve İsrail’in, 10 günlük ateşkes teklifinin kabul edilmemesi veya uygulanamaması ihtimaline karşı İran’a yönelik kapsamlı ortak askeri harekat seçeneğini değerlendirdiği ileri sürüldü.
Yetkililerin değerlendirmesine göre ateşkesin sağlanması çatışmaların geçici olarak durdurulmasına ve diplomatik görüşmelerin yeniden başlamasına imkan verecek. Girişimlerin başarısız olması halinde ise bölgede askeri faaliyetlerin genişlemesi ve ABD ile İsrail’in koordineli operasyon başlatması ihtimali bulunuyor
