ABD ile İran arasında yeniden başlayan çatışmalar yedinci geceye girerken karşılıklı saldırılar İran kentlerinden Hürmüz Boğazı’na, Körfez ülkelerinden Irak’ın kuzeyine kadar geniş bir alanda devam etti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgası başlatıldığını bildirirken İran Devrim Muhafızları Ordusu, bölgedeki Amerikan askeri varlığıyla bağlantılı hedeflere ve Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan ticari gemilere yönelik operasyonlar düzenlediğini açıkladı.
CENTCOM, ABD kuvvetlerinin İran’a karşı art arda yedinci gece saldırı gerçekleştirdiğini ve operasyonların İran’ın askeri kabiliyetlerini sürekli biçimde zayıflatmayı amaçladığını bildirdi. ABD saldırılarının ardından İran’ın Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik kentinde patlama sesleri duyulurken Ahvaz ve Yezd çevresindeki bazı noktaların da hedef alındığı aktarıldı. ABD ile İran’ın askeri tesislerin yanında köprüler, limanlar, enerji üretim noktaları ve su arıtma tesislerini hedef alması, çatışmalarda kritik altyapıyı öne çıkardı.
CENTCOM YEDİNCİ SALDIRI DALGASINI BAŞLATTI
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, İran’a yönelik yeni saldırıların ABD Başkanı’nın talimatıyla başlatıldığı belirtildi. Açıklamada, operasyonların İran’ın askeri kapasitesini aşamalı olarak azaltma amacı taşıdığı ifade edildi.
Yeni saldırı dalgasının duyurulmasının ardından İran’ın güneyindeki Sirik kentinde 3 patlama sesi duyulduğu bildirildi. Hürmüzgan Valiliği, Sirik’e yönelik saldırılarda can kaybı, maddi hasar veya kent altyapısında zarar meydana gelmediğini açıkladı.
ABD ordusunun son günlerde İran’ın Hürmüz Boğazı çevresindeki kıyı gözetleme noktaları, hava savunma mevzileri, askeri lojistik altyapısı ve deniz muharebe kapasitesini hedef aldığı bildirildi. CENTCOM’un resmi yayınlarında 13-16 Temmuz arasında İran’a yönelik art arda saldırıların tamamlandığına ilişkin duyurular yer aldı.
AHVAZ VE YEZD’DE PATLAMA SESLERİ DUYULDU
İran’ın Huzistan Valiliği, ABD’nin Ahvaz kentindeki bazı noktaları füzelerle hedef aldığını açıkladı. Saldırının hedefleri ve sonuçlarına ilişkin ayrıntılı bilginin incelemelerin ardından paylaşılacağı bildirildi.
İran’ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı da ABD savaş uçaklarının Yezd eyaletindeki bazı noktalara saldırı düzenlediğini ve eyalet çevresinde 5 patlama sesi duyulduğunu aktardı. Bölge sakinlerinin savaş uçaklarının seslerini duyduğu belirtilirken vurulan noktaların ilk aşamada tespit edilemediği kaydedildi.
ABD, önceki saldırılarda Bender Abbas çevresindeki köprüleri, Keşm Adası’ndaki askeri tesisleri ve Çabahar’daki liman altyapısını hedef almıştı. İran makamları, ulaşım ve enerji sistemlerinin de saldırılardan etkilendiğini açıklarken Washington operasyonların askeri lojistiği ve deniz gözetleme kapasitesini zayıflatmayı amaçladığını savundu.
ABD ÇABAHAR’DAKİ DENİZ GÖZETLEME KULESİNİ VURDU
CENTCOM, İran’ın Çabahar kentindeki Şehid Kelanteri Limanı’nda bulunan deniz gözetleme kulesinin vurularak imha edildiğini açıkladı. ABD ordusu, söz konusu kulenin Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilerin izlenmesi ve hedef alınması amacıyla kullanıldığını ileri sürdü.
ABD tarafı, saldırının İran’ın sivil mürettebata yönelik operasyonları koordine etme kapasitesini azalttığını savundu. İran resmi haber ajansı IRNA da Şehid Kelanteri Limanı’ndaki gözetleme kulesinin ABD saldırısında vurulduğunu bildirdi.
Çabahar ve Bender Abbas çevresindeki saldırılar, İran’ın Körfez ve Umman Denizi’ndeki deniz trafiğini takip etme kapasitesini hedef alan operasyonların parçası olarak değerlendirildi. ABD’nin İran kıyılarındaki askeri ve lojistik noktalara yönelik saldırıları, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol mücadelesinin çatışmanın merkezine yerleşmesine neden oldu.
İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA 4 GEMİYİ DURDURDUĞUNU AÇIKLADI
İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, ABD ordusunun desteğiyle Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalıştığını öne sürdüğü 4 geminin füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla durdurulduğunu duyurdu. Açıklamada gemilerin adları, taşıdıkları yükler ve mürettebatın durumuna ilişkin bilgi paylaşılmadı.
İran donanması, bölgedeki gemilerin daha önce yayımlanan uyarı ve bildirimlere uyması gerektiğini belirtti. Tahran yönetimi, ABD saldırılarının yeniden başlamasının ardından Hürmüz Boğazı’nın geçişlere kapatıldığını açıklamıştı.
Boğazdaki ticari gemi trafiği çatışmaların şiddetlenmesiyle keskin biçimde geriledi. Denizcilik verilerine göre 16 Temmuz’da yalnızca 3 yük gemisi boğazdan geçerken büyük ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz tankerleri art arda ikinci gün geçiş yapmadı.
İKİ PETROL TANKERİNDE PATLAMA MEYDANA GELDİ
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nın güneyindeki mayınlı sulardan geçmeye çalışan 2 petrol tankerinde patlama meydana geldiğini açıkladı. Tankerlerin patlamaların ardından alev aldığı bildirilirken gemilerin isimleri, bayrakları ve mürettebatın durumu hakkında bilgi verilmedi.
Devrim Muhafızlarının açıklamasında Hürmüz Boğazı’nın ABD’nin eylemleri nedeniyle güvensiz ve tamamen kapalı olduğu savunuldu. ABD’nin İran’a yönelik saldırıları sona erene kadar boğazdan petrol, doğal gaz veya kimyasal gübre taşınmasına izin verilmeyeceği belirtildi.
Reuters’ın aktardığı denizcilik verileri, İran saldırıları ve ABD’nin deniz ablukasını yeniden uygulamaya koymasının ardından gemilerin Umman Körfezi çevresinde beklediğini veya rotalarını değiştirdiğini gösterdi. Boğazdaki hareketliliğin azalması, küresel enerji sevkiyatına ilişkin endişeleri artırdı.
İRAN ABD’YE AİT MQ-9 İHA’YI DÜŞÜRDÜĞÜNÜ DUYURDU
İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, Basra Körfezi’nin kuzeyindeki Buşehr kenti semalarında ABD’ye ait MQ-9 Reaper tipi silahlı insansız hava aracının düşürüldüğünü açıkladı.
İran resmi haber ajansı IRNA, İHA’nın yeni geliştirilen hava savunma sistemleriyle vurulduğunu bildirdi. ABD makamlarından İran’ın açıklamasını doğrulayan bir açıklama yapılmadı.
Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, ABD ordusunun bölgedeki bütün hareketlerinin ve askeri teçhizatının takip edildiğini belirtti. Açıklamada ABD kuvvetlerinin muhtemel operasyon hazırlıklarının İran tarafından izlendiği ileri sürüldü.
İRAN BAHREYN’DEKİ ABD HEDEFLERİNİ VURDUĞUNU AÇIKLADI
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Bahreyn’de ABD tarafından kullanıldığı ileri sürülen yapay zekâ destekli hedefleme merkezi ile insansız deniz araçlarının bulunduğu bir depoyu balistik füzeler ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığını açıkladı.
İran tarafı, saldırıların ABD’nin İran’daki köprüler ve diğer sivil altyapı noktalarına yönelik operasyonlarına karşılık gerçekleştirildiğini bildirdi. Hedefleme merkezinin birkaç balistik füze ve onlarca İHA ile vurulduğu, insansız deniz araçlarının bulunduğu deponun ise imha edildiği öne sürüldü.
Bahreyn’deki hedeflerde meydana gelen hasarın boyutuna ilişkin İran dışındaki kaynaklardan doğrulama gelmedi. Tahran yönetimi, ABD’nin sivil altyapıya yönelik saldırılarının devam etmesi halinde Amerikan ortaklığı bulunan bölgesel şirketleri de hedef alabileceğini açıkladı. İran ayrıca ABD üslerine ev sahipliği yapan ülkeleri Washington’ın askeri eylemlerine ortak olmakla suçladı. İran’ın Bahreyn’deki Amerikan bağlantılı hedeflere saldırdığı bilgisi uluslararası haber kuruluşlarının aktarımlarına da yansıdı.
KUVEYT’TE ASKERLER YARALANDI
Kuveyt Savunma Bakanlığı, İran’ın balistik füze ve insansız hava araçlarıyla ülkedeki askeri ve sivil tesisleri hedef aldığı saldırılarda bazı askerlerin yaralandığını açıkladı.
Kuveyt ordusu, hava sahasında tespit edilen füze ve İHA’lara hava savunma sistemleriyle müdahale edildiğini bildirdi. İran saldırılarında Kuveyt ordusuna ait kamplar ve hayati önemdeki tesislerin hedef alındığı, görev başındaki bazı kara kuvvetleri personelinin yaralandığı belirtildi.
İran saldırılarında elektrik üretim santralleri ile su arıtma tesislerinin de vurulduğu, bazı noktalarda yangın çıktığı ve üretim ünitelerinin devre dışı kaldığı aktarıldı. Kuveyt İtfaiye Teşkilatı, ülkenin güneyindeki iki farklı noktada çıkan yangınların kontrol altına alındığını açıkladı. Kuveyt’teki elektrik ve su arıtma tesisinin zarar gördüğü, uluslararası haber kuruluşları tarafından da doğrulandı.
KRİTİK ALTYAPI KARŞILIKLI SALDIRILARIN HEDEFİ OLDU
ABD’nin İran’daki köprüler, liman tesisleri ve ulaşım ağlarını vurmasının ardından İran’ın Kuveyt’teki elektrik ve su arıtma tesisleri ile Bahreyn’deki Amerikan bağlantılı merkezleri hedef alması, çatışmalarda kritik altyapıya yönelik saldırıları artırdı.
İran’ın güneyindeki köprülere düzenlenen ABD saldırılarında 7 kişinin öldüğü, Çabahar yakınlarındaki Pesabender bölgesinde ise bir sivilin yaşamını yitirdiği bildirilmişti. İran’ın Kuveyt’teki saldırısında su arıtma tesisinin zarar görmesi, ülkenin içme suyu ihtiyacının büyük ölçüde deniz suyunun arıtılmasıyla karşılanması nedeniyle öne çıktı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, sivil altyapının hedef alınmasından duyduğu endişeyi dile getirirken karşılıklı saldırıların durdurulması çağrısında bulundu.
IKBY İRAN’IN SALDIRILARINI KINADI
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, İran’ın Erbil ve Süleymaniye’ye yönelik saldırılarını kınayarak Tahran yönetiminden operasyonları derhal durdurmasını istedi. Açıklamada saldırıların bölgesel barış ve güvenliğe tehdit oluşturduğu ve Irak’ın kuzeyindeki istikrarı bozma riski taşıdığı belirtildi.
IKBY yönetimi, Irak merkezi hükümetine ve uluslararası topluma İran saldırılarının sona erdirilmesi için harekete geçme çağrısında bulundu. Tahran yönetimi, Erbil ve Süleymaniye’deki İranlı Kürt muhalif gruplara ait kampların yanı sıra ABD’nin Erbil’deki askeri ve diplomatik varlığıyla bağlantılı noktaları da hedef alıyor.
Süleymaniye yakınlarında İran Kürdistan Devrimci Emekçiler Topluluğuna ait kampa düzenlenen saldırıda 8 örgüt üyesinin öldüğü açıklanmıştı. Erbil’e yönelik son saldırıda ise 8 kamikaze İHA kullanıldığı bildirildi.
ERBİL’DE YENİ PATLAMA SESLERİ DUYULDU
Irak’ın Erbil kentinde yeni patlama sesleri duyulduğu bildirildi. Yerel medya, kente insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlendiğini aktarırken patlamaların hava savunma sistemlerince vurulan İHA’lardan mı yoksa hedeflere isabet eden mühimmattan mı kaynaklandığı belirlenemedi.
Erbil’deki resmi makamlar ilk aşamada saldırılara ilişkin ayrıntılı açıklama yapmadı. Süleymaniye’de de füze ve kamikaze İHA saldırılarının ardından yangın çıktığı bildirilmişti.
İran’ın Irak’ın kuzeyindeki saldırıları, Tahran’ın ABD’ye yönelik misillemelerinin yanında İranlı Kürt muhalif grupları hedef alan operasyonları sürdürdüğünü gösterdi. IKBY yönetimi söz konusu saldırıların Irak’ın egemenliğini ihlal ettiğini belirterek durdurulmasını istedi.
HÜRMÜZ BOĞAZINDAKİ KRİZ ENERJİ SEVKİYATINI ETKİLİYOR
Hürmüz Boğazı’nda gemilerin durdurulması, tankerlerde meydana gelen patlamalar ve ABD’nin deniz ablukası nedeniyle petrol ve doğal gaz sevkiyatı büyük ölçüde aksadı. Boğazdan geçen gemi sayısının son aylardaki en düşük seviyeye inmesi enerji fiyatlarındaki yükselişi hızlandırdı.
İran, ABD saldırıları devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı’ndan enerji ihracatına izin vermeyeceğini açıklarken Washington, İran bağlantılı gemilere yönelik ablukayı sürdürüyor. ABD Deniz Piyadelerinin bir tankere müdahale ettiği, farklı gemilerin ise Umman Körfezi çevresinde beklediği bildirildi.
Küresel enerji ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki günlük gemi hareketlerinin keskin biçimde azalması, petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzına yönelik riskleri artırdı.
