Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında uzun süredir üzerinde çalışılan ortak savunma anlaşmasının bugün imzalanması planlanıyor. Suudi askeri ve hükümet kaynaklarının aktardığı bilgilere göre üç ülke, bölgesel güvenlik alanında yeni bir savunma mekanizmasının kurulmasını öngören anlaşmayı resmiyete dökecek. Anlaşmada yer alan karşılıklı savunma hükmü kapsamında ittifak üyelerinden herhangi birine gerçekleştirilecek saldırının, anlaşmanın tüm taraflarına yönelik yapılmış sayılması öngörülüyor.
Sürecin, Orta Doğu'da savaşların, çatışmaların ve askeri gerilimlerin arttığı, özellikle ABD ile İran arasındaki savaşın bölgesel dengeleri etkilediği bir dönemde sonuçlandırılması dikkat çekiyor. Bölgede yaşanan çatışmalar Körfez ülkelerini de içine çekerken Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen deniz taşımacılığında da aksamalara yol açmıştı.
BÖLGEDEKİ GELİŞMELER MÜZAKERELERİ HIZLANDIRDI
Suudi askeri kaynaklarından biri, isminin açıklanmaması şartıyla yaptığı değerlendirmede anlaşmaya ilişkin görüşmelerin yeni başlamadığını belirterek sürecin uzun süredir devam ettiğini söyledi. Kaynak, bölgedeki son gelişmelerin müzakere sürecinin daha hızlı ilerlemesine neden olduğunu ifade ederek, "Bu konu uzun süredir müzakere ediliyordu ancak bölgedeki son gelişmeler süreci hızlandırdı." dedi.
Üç ülkenin potansiyel bir stratejik ittifak kuracağı yönündeki iddialar da aylardır bölgesel diplomasi ve kamuoyunun gündeminde bulunuyordu. Görüşmelerin sürdüğü dönemde Orta Doğu'daki güvenlik tablosunun değişmesi ve yeni çatışma alanlarının ortaya çıkması, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki savunma işbirliğinin kapsamına yönelik gelişmeleri daha yakından takip edilen başlıklardan biri haline getirdi.
BİR ÜLKEYE SALDIRI TÜM TARAFLARA YAPILMIŞ SAYILACAK
NTV Muhabiri Ahmet Örsoğlu'nun güvenlik kaynaklarından aktardığı bilgilere göre anlaşmanın en önemli maddelerinden biri karşılıklı savunma mekanizması olacak. Planlanan düzenlemeye göre ittifakın herhangi bir üyesine yönelik saldırı, anlaşmaya taraf üç ülkenin tamamına yapılmış kabul edilecek. Orta Doğu'daki son gelişmelerin ardından bölgede yeni bir ittifak oluşturulması konusu da uzun süredir gündemde yer alıyordu.
Anlaşmanın karşılıklı savunmanın yanı sıra ortak caydırıcılık, askeri koordinasyon, ortak eğitim, tatbikat ve askeri hazırlık süreçlerini kapsaması bekleniyor. Güvenlik kaynaklarından aktarılan bilgilere göre kurulacak mekanizmanın üç devletin topraklarının güvenliğinin sağlanmasını ve askeri tehditlerin caydırılmasını hedeflediği belirtiliyor. Anlaşma kapsamında askeri tehditler karşısında ortak hareket edilmesini sağlayacak bir iradenin oluşturulması amaçlanıyor.
Örsoğlu, anlaşmada yer alması beklenen ortak savunma maddesinin NATO'nun 5'inci maddesindeki kolektif savunma yaklaşımını hatırlattığını da aktardı. NATO'nun söz konusu maddesi, ittifak üyelerinden birine yönelik silahlı saldırının tüm üyelere yapılmış kabul edilmesi ilkesine dayanıyor.
ERDOĞAN SUUDİ ARABİSTAN'A GİTTİ
Ortak savunma anlaşmasının resmileştirilmesi kapsamında Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile görüşmesi planlandı. Tarafların Suudi Arabistan'daki temaslarında anlaşmanın kapsamı ve üç ülke arasındaki savunma işbirliğine ilişkin başlıkların ele alınması öngörüldü.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve beraberindeki heyeti taşıyan özel uçak, ziyaret kapsamında saat 07.30'da Ankara Havalimanı'ndan havalandı. Erdoğan'ın Suudi Arabistan ziyareti, üç ülke arasında planlanan savunma ittifakının resmileştirilmesine yönelik görüşmeler kapsamında gerçekleştirildi.
ŞAHBAZ ŞERİF VE ASIM MUNİR SUUDİ ARABİSTAN'A ULAŞTI
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir de cumartesi gününe kadar devam edecek temasları kapsamında perşembe günü Suudi Arabistan'a ulaştı. Pakistan heyetinin ziyareti, üç ülke arasında yürütülen savunma ve güvenlik görüşmelerinin önemli aşamalarından biri olarak programda yer aldı.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ziyaretin 6-8 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirileceği bildirildi. Böylece Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın üst düzey siyasi ve askeri temsilcileri aynı dönemde Suudi Arabistan'da bir araya gelmiş oldu.
PAKİSTAN VE TÜRKİYE'NİN BÖLGESEL DİPLOMASİDEKİ ROLÜ
Üç ülke arasındaki stratejik ittifak ihtimali aylardır bölgesel diplomasi gündeminde tartışılırken Pakistan ve Türkiye, bölgedeki farklı çatışmalara yönelik diplomatik girişimlerde de rol aldı. Pakistan, ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesine yönelik arabuluculuk girişimlerinde bulunurken Türkiye de Gazze'deki savaşın sona erdirilmesini amaçlayan müzakerelerde diplomatik çalışmalar yürüttü.
Türkiye ve Pakistan'ın yürüttüğü söz konusu diplomatik temaslar, Suudi Arabistan ile devam eden güvenlik ve savunma görüşmeleriyle aynı dönemde gerçekleşti. Üç ülke arasında oluşturulması planlanan yeni mekanizmanın ise savunma ve askeri koordinasyon alanlarına odaklanması planlandı.
SUUDİ ARABİSTAN VE PAKİSTAN 2025'TE DE SAVUNMA PAKTI DUYURMUŞTU
Nükleer silaha sahip tek Müslüman ülke olan Pakistan ile Suudi Arabistan, 2025 yılında da ortak bir savunma paktı duyurmuştu. İki ülke arasındaki söz konusu karar uluslararası alanda geniş yankı uyandırırken savunma ve güvenlik işbirliğinin daha ileri bir seviyeye taşınmasına yönelik önemli gelişmelerden biri olmuştu.
Türkiye'nin de dahil olduğu yeni anlaşmayla birlikte üç ülke arasında daha geniş kapsamlı bir savunma işbirliği mekanizmasının oluşturulması gündeme geldi. Planlanan yapının karşılıklı savunma, ortak caydırıcılık, askeri koordinasyon, eğitim, tatbikat ve hazırlık başlıklarını içermesi bekleniyor.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN, MUHAMMED BİN SELMAN İLE MEKKE'DE GÖRÜŞTÜ
İmzalanması planlanan ittifak anlaşması kapsamında Suudi Arabistan'a giden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Mekke'de Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile bir araya geldi. Görüşme, Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki temasların yanı sıra üç ülkenin savunma işbirliğinin resmileştirilmesine yönelik süreç kapsamında gerçekleştirildi.
Erdoğan ile Muhammed bin Selman arasındaki görüşmede Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın, Türkiye'nin Riyad Büyükelçisi Emrullah İşler ve Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan da yer aldı. Görüşme, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanması planlanan ortak savunma anlaşmasına yönelik üst düzey temasların devam ettiği sırada yapıldı.
