ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik teklifine olumlu yaklaşmadığı ortaya çıktı. Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda gerçekleştirilen toplantının ardından Washington yönetiminin söz konusu öneriye mesafeli olduğu aktarıldı. ABD basınına yansıyan bilgilere göre Trump, İran tarafından sunulan formülün mevcut haliyle kabul edilebilir olmadığını ifade etti.
Uluslararası ajansların aktardığına göre İran, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için ABD’nin deniz ablukasını kaldırmasını ve çatışmaların sona ermesini şart koştu. Teklif kapsamında nükleer program konusunun ise daha sonraki müzakerelere bırakılması önerildi. İran tarafı, önceliğin ateşkes ve deniz trafiğinin normalleşmesi olduğunu vurguladı.
İRAN’IN ÖN KOŞULLARI VE ABD’NİN YAKLAŞIMI
İran’ın sunduğu teklif, deniz güvenliğinin sağlanması ve enerji akışının yeniden başlamasını hedeflerken, ABD yönetimi bu yaklaşımı yeterli bulmadı. Washington, nükleer program konusunun ertelenmesine karşı çıkarak, bu başlığın anlaşmanın merkezinde yer alması gerektiğini dile getirdi. ABD’li yetkililer, nükleer faaliyetlerin kapsam dışı bırakılmasının kabul edilemez olduğunu ifade etti.
TRUMP’IN TUTUMU VE BEYAZ SARAY TOPLANTISI
ABD basınına konuşan kaynaklar, Donald Trump’ın Beyaz Saray’daki toplantıda danışmanlarına İran’ın önerisinden memnun olmadığını açık şekilde ilettiğini aktardı. Reuters’a konuşan bir ABD yetkilisi de Trump’ın teklifi “beğenmediğini” ve özellikle nükleer programın dışarıda bırakılmasına karşı olduğunu belirtti. Dış basında yer alan değerlendirmelerde, Trump’ın İran’ın nükleer silah geliştirme ihtimalini kritik bir eşik olarak gördüğü vurgulandı.
NÜKLEER PROGRAM ANLAŞMAZLIĞI
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da İran’ın teklifine temkinli yaklaşarak, temel sorunun nükleer silah riski olduğunu ifade etti. Washington yönetimi, İran’ın nükleer faaliyetlerinin sınırlandırılmasına yönelik net taahhütler olmadan herhangi bir anlaşmaya sıcak bakmıyor. İran ise mevcut teklifinde bu konunun ertelenmesini savunarak, öncelikli olarak çatışmasızlık ortamının oluşturulmasını hedefliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİNİN KÜRESEL ETKİLERİ
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz, küresel enerji piyasalarında etkisini sürdürüyor. Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu stratejik hat üzerinde yaşanan aksaklıklar, fiyatlarda yükselişe neden oldu. Enerji tedarik zincirlerinde oluşan baskı, uluslararası piyasalarda dalgalanmayı artırdı.
Taraflar arasında diplomatik temaslar devam etmesine rağmen, temel anlaşmazlık başlıklarının çözüme kavuşmaması kısa vadede uzlaşı ihtimalini zayıflatıyor.
