İsrail’de bir mahkeme, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir tarafından gündeme getirilen ve Ketziot Cezaevi çevresindeki güvenlik alanlarına timsah yerleştirilmesini öngören plan hakkında geçici tedbir kararı verdi. Kudüs Bölge Mahkemesi, devletin konuya ilişkin yanıtı sunulana ve hukuki inceleme tamamlanana kadar timsahların cezaevine nakledilmesini yasakladı.
Geçici tedbir kararı, İsrailli hayvan hakları örgütü Let the Animals Live tarafından yapılan acil başvurunun ardından alındı. Mahkeme, timsahların nakledilmesine yönelik herhangi bir işlem gerçekleştirilmeden önce hükümetin dilekçeye yanıt vermesine hükmederken devlete 16 Ağustos 2026’ya kadar süre tanıdı. Nihai kararın, hükümetin savunmasının alınmasının ardından verilmesi bekleniyor.
MAHKEME TİMSAHLARIN NAKLİNİ GEÇİCİ OLARAK ENGELLEDİ
Kudüs Bölge Mahkemesinin kararı, timsahların Ketziot Cezaevine gönderilmesini ve plan kapsamında atılacak diğer adımları geçici olarak durdurdu. Dilekçede projenin hayvan refahı, kamu güvenliği, çevresel etkiler ve yürürlükteki mevzuat bakımından yeterince değerlendirilmediği ileri sürüldü.
Mahkemenin önündeki hukuki inceleme, timsahların güvenlik tesislerinde tutulmasının yasalara uygun olup olmadığına ve hayvanların nakil ile barındırılma koşullarının koruma hükümlerini ihlal edip etmediğine odaklandı. Filistinli mahkûmlar üzerindeki muhtemel etkiler, hayvan hakları örgütünün başvurusu kapsamında mahkemenin değerlendirdiği temel konular arasında yer almadı.
KETZİOT CEZAEVİNDE HENDEK ÇALIŞMALARI BAŞLAMIŞTI
Plan kapsamında İsrail’in güneyinde bulunan Ketziot Cezaevindeki yüksek güvenlikli bir bölümün çevresinde timsahların yerleştirilmesi için hazırlıklara başlanmıştı. İsrail basınına yansıyan bilgilere göre timsahların tutulması planlanan yaklaşık 170 metre uzunluğundaki kanalın kazı çalışmaları yürütülüyordu.
İsrail Ulusal Güvenlik Bakanlığı da timsahlar için kullanılması planlanan kanallara ilişkin çalışmaların başladığını doğrulamıştı. Let the Animals Live örgütü, mahkemeye sunduğu dilekçede hendek kazılmasının yanı sıra timsah çiftlikleriyle temas kurulduğunu ve proje için hazırlık yapıldığını bildirdi.
NİL TİMSAHLARININ HUKUKİ STATÜSÜ DEĞİŞTİRİLDİ
Planın uygulanmasının önünü açan adım, İsrail Çevre Koruma Bakanı Idit Silman tarafından atıldı. Silman, Nil timsahlarını güvenlik amacıyla belirli tesislerde tutulmalarına imkân sağlayacak şekilde “bakım altında tutulan” veya “özel olarak yönetilen yabani hayvan” statüsünde yeniden sınıflandıran kararı imzaladı.
Yeni sınıflandırma, güvenlik kurumlarının belirlenen koşullar altında timsah bulundurabilmesine hukuki zemin oluşturmayı amaçladı. Düzenlemeden önce yabani hayvanların bu tür tesislerde tutulmasına yönelik mevcut kurallar, planın uygulanmasının önündeki engellerden biri olarak gösteriliyordu.
ÇEVRE KURUMLARI PLANA İTİRAZ ETTİ
Timsahların yeniden sınıflandırılması, İsrail Çevre Koruma Bakanlığındaki hukuk danışmanları ile İsrail Doğa ve Parklar Kurumu uzmanlarının itirazıyla karşılaştı. Uzmanlar, planın bilimsel ve mesleki bir temele dayanmadığını, modern cezaevlerinde benzer bir uygulamaya ilişkin geçerli bir örnek bulunmadığını savundu.
Yetkililer, Ketziot Cezaevinde timsah barındırılmasına yönelik yeterli fizibilite çalışmasının ve uygun altyapının sunulmadığını belirtti. Hayvanların Necef Çölü koşullarında tutulmasının timsahlar, cezaevi personeli, çevre ve kamu güvenliği açısından risk oluşturabileceği uyarısı yapıldı.
HUKUK DANIŞMANLARI YASA DEĞİŞİKLİĞİ GEREKTİĞİNİ SAVUNDU
Çevre Koruma Bakanlığının hukuk danışmanları, Nil timsahlarının statüsünün yalnızca bakanlık kararıyla değiştirilmesinin yeterli olmayabileceğini bildirdi. Düzenlemenin yeni bir güvenlik amaçlı hayvan sınıfı oluşturduğu ve böyle bir değişikliğin idari bir karardan ziyade temel yasa düzenlemesi gerektirebileceği ifade edildi.
Hukukçular ayrıca timsahların güvenlik aracı olarak kullanılmasına yönelik yeterli bilimsel, mesleki ve olgusal veri bulunmadığını kaydetti. Hayvan refahı, kaçma ihtimali, insan yaşamı açısından oluşabilecek riskler ve kamu güvenliği konularının ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiği belirtildi.
BEN GVİR’İN ÖNERİSİ HUKUKİ SÜREÇ TAMAMLANANA KADAR BEKLEYECEK
Itamar Ben Gvir’in desteklediği proje, Ketziot Cezaevinin belirli bölümlerinin çevresinde suyla doldurulmuş kanallar oluşturulmasını ve timsahların ek bir güvenlik unsuru olarak kullanılmasını öngörüyordu. Ben Gvir, planın cezaevinden kaçış girişimlerini caydırmayı amaçladığını açıklamıştı.
Kudüs Bölge Mahkemesinin geçici kararıyla projenin uygulama aşaması durduruldu. Devletin yanıtının sunulmasının ardından mahkeme, timsahların cezaevine naklinin hukuka, güvenlik kurallarına ve hayvan refahına ilişkin düzenlemelere uygun olup olmadığı konusunda nihai kararını verecek.
