Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Göç ve İltica Paktı'nın bugün itibarıyla tüm üye ülkelerde yürürlüğe girdiğini duyurdu. Paktın Mayıs 2024'te kabul edilmesinin ardından geçen iki yıllık hazırlık sürecinin tamamlandığı belirtilirken, yeni kuralların AB genelinde uygulanmaya başladığı bildirildi.
AB Komisyonu Başsözcüsü Marcus Lammert, günlük basın toplantısında yaptığı açıklamada, paktın kabul edilmesinden iki yıl sonra yeni kuralların tamamen uygulanmaya başladığını belirterek, sürecin AB açısından önemli bir aşama olduğunu ifade etti.
Lammert, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in "Göç, Avrupa'nın ortak bir sorunudur ve etkili, adil ve kararlı bir Avrupa çözümü gerektirir." değerlendirmesini hatırlatarak, yeni sistemin dış sınırların daha güvenli hale getirilmesini, üye ülkeler arasında dayanışmanın artırılmasını ve iltica ile geri dönüş süreçlerinde daha etkin prosedürlerin uygulanmasını hedeflediğini söyledi.
YENİ KURALLAR TÜM ÜYE ÜLKELERDE UYGULANMAYA BAŞLADI
AB Komisyonu'nun açıklamasına göre Göç ve İltica Paktı, dış sınırların daha güçlü korunması, iltica başvurularının daha hızlı sonuçlandırılması ve geri dönüş mekanizmalarının etkinleştirilmesi amacıyla hazırlandı.
Pakt kapsamında ayrıca göç baskısıyla karşı karşıya kalan üye ülkelere destek sağlanması ve sorumluluğun AB genelinde paylaşılması hedefleniyor. Düzenleme, göç yönetiminde ortak kurallar oluşturulmasını ve üye ülkeler arasında koordinasyonun artırılmasını öngörüyor.
MACARİSTAN'IN ÇEKİNCELERİ GÜNDEMDE
Basın toplantısında Macaristan'ın paktın özellikle dayanışma mekanizmasına ilişkin çekinceleri de gündeme geldi. Bazı üye ülkelerden yeniden yerleştirilecek göçmenlerin kabul edilmesi konusunda Budapeşte yönetiminin itirazlarının sürdüğüne yönelik soruları yanıtlayan Lammert, Macar makamlarıyla göç dahil çeşitli alanlarda yakın işbirliği içinde çalıştıklarını söyledi.
Macaristan'da Peter Magyar hükümetinin göreve başlamasının üzerinden yalnızca birkaç hafta geçtiğini belirten Lammert, göç politikaları da dahil olmak üzere tüm alanlarda yeni yönetimle temasların sürdüğünü ifade etti.
Lammert, Macaristan'ın pakt kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda AB fonlarının kesilip kesilmeyeceğine ilişkin soruya ise doğrudan yanıt vermedi.
PAKTIN TEMELLERİ 2015 GÖÇ KRİZİ SONRASINDA ATILDI
Göç ve İltica Paktı'nın hazırlık süreci, Avrupa'nın 2015 yılında karşı karşıya kaldığı ve bir milyondan fazla kişinin kıtaya ulaşmasıyla sonuçlanan göç krizinin ardından başladı.
Söz konusu dönemde üye ülkeler arasında sığınmacıların paylaşımı, dış sınırların korunması ve iltica başvurularından hangi ülkenin sorumlu olacağı gibi temel konularda ciddi görüş ayrılıkları yaşandı. Kriz, AB'nin ortak bir göç politikası oluşturma ihtiyacını yeniden gündeme taşıdı.
UZUN MÜZAKERELERİN ARDINDAN KABUL EDİLDİ
AB Komisyonu tarafından 2020 yılında teklif edilen Göç ve İltica Paktı, zorunlu dayanışma mekanizması, yeniden yerleştirme kotaları ve sorumluluk paylaşımı konularında yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle uzun müzakerelere sahne oldu.
Üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıklarının giderilmesinin ardından pakt, Mayıs 2024'te kabul edildi. Düzenleme, AB'nin ilk kapsamlı göç ve iltica çerçevesi olarak değerlendiriliyor.
DAYANIŞMA MEKANİZMASINA İTİRAZLAR SÜRÜYOR
Paktın temel unsurlarından biri olan zorunlu dayanışma mekanizması, bazı üye ülkelerin itirazlarına konu olmaya devam ediyor. Macaristan'ın da aralarında bulunduğu ülkeler, sığınmacıların üye devletler arasında paylaşılmasını öngören uygulamanın ulusal göç politikaları üzerindeki kontrolü azaltabileceğini savunuyor.
Söz konusu ülkeler ayrıca sistemin ek mali yükler oluşturabileceğini ve düzensiz göçü teşvik edebileceğini öne sürerken, AB kurumları ise ortak yük paylaşımının göç yönetiminin sürdürülebilirliği açısından gerekli olduğunu belirtiyor.
