İran ile ABD arasında kısa süre önce varılan ateşkes mutabakatı, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmelerin ardından yeni bir gerilim sürecine girdi. Umman açıklarında seyreden bir ticari kargo gemisine düzenlenen insansız hava aracı saldırısının ardından taraflar karşılıklı olarak birbirini suçladı. Açıklamaların ardından bölgede hava saldırıları ve misillemeler peş peşe geldi.
ABD Başkanı Donald Trump, kargo gemisine yönelik saldırının arkasında İran'ın bulunduğunu öne sürdü. Saldırının, iki ülke arasında imzalanan ateşkes anlaşmasının "aptalca bir ihlali" olduğunu belirten Trump, gemiye toplam dört insansız hava aracıyla saldırı düzenlendiğini, bunlardan üçünün ABD güçleri tarafından etkisiz hale getirildiğini, birinin ise gemiye isabet ederek hasara yol açtığını söyledi. Trump, olası karşılığa ilişkin ise "Yakında öğreneceksiniz." ifadesini kullandı.
ABD HAVA SALDIRILARI DÜZENLEDİ
Trump'ın açıklamasının ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı çevresinde operasyon gerçekleştirildiğini duyurdu.
CENTCOM'dan yapılan açıklamada, ABD savaş uçaklarının İran'a ait füze ve insansız hava aracı depolama alanları ile kıyı radar tesislerini hedef aldığı bildirildi. Açıklamada, ticari gemilerin güvenli geçişinin sağlanmasının sürdürüleceği, İran'ın ateşkes hükümlerine uymasının yakından takip edileceği ve bölgedeki askeri unsurların teyakkuz halinde olduğu kaydedildi.
İRAN: TAHERUYİ İSKELESİ HEDEF ALINDI
ABD'nin saldırılarının ardından İran devlet televizyonu, askeri kaynaklara dayandırdığı haberinde Hürmüzgan Eyaleti'ne bağlı Sirik kentindeki Taheruyi İskelesi'nin "düşman saldırısının" hedefi olduğunu duyurdu.
Haberde, bölgede şiddetli patlama seslerinin duyulduğu belirtilirken, askeri kaynaklar gün içerisinde İran Silahlı Kuvvetleri'nin Hürmüz Boğazı'ndan "izinsiz" geçmeye çalışan bazı gemilere Sirik kentinden uyarı atışları yaptığını doğruladı.
DEVRİM MUHAFIZLARI'NDAN MİSİLLEME
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), ABD'nin hava saldırılarının ardından Körfez bölgesindeki ABD üslerine misilleme saldırıları düzenlendiğini açıkladı.
İran devlet televizyonunda yayımlanan DMO bildirisinde, Washington yönetiminin ateşkes hükümlerini ihlal ettiği savunularak, "Saldırganlık tekrarlanırsa vereceğimiz karşılık bundan daha kapsamlı olacaktır." ifadelerine yer verildi.
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi de yaptığı açıklamada, ABD'nin ateşkesi ihlal ettiğini öne sürerek bunun sonuçlarının Washington açısından ağır olacağını söyledi.
GERİLİMİ BAŞLATAN OLAY KARGO GEMİSİ SALDIRISI OLDU
Sürecin başlangıcını, İngiltere Deniz Ticaret Örgütü'nün (UKMTO) acil koduyla duyurduğu ticari gemi olayı oluşturdu.
UKMTO, Umman açıklarında seyreden bir ticari kargo gemisinin kaynağı henüz belirlenemeyen bir mermi veya insansız hava aracıyla vurulduğunu açıkladı. Geminin köprü kısmında hasar meydana geldiği, mürettebattan yaralanan olmadığı ve çevre kirliliği oluşmadığı bildirildi.
14 HAZİRAN'DA İMZALANAN MUTABAKAT RİSK ALTINDA
Yaşanan gelişmeler, İran ile ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan'ın arabuluculuğunda imzalanan ve "İslamabad Mutabakatı" olarak adlandırılan 14 maddelik anlaşmanın geleceğine ilişkin belirsizliği artırdı.
Dijital ortamda imzalanan mutabakatta, Lübnan dahil bölgesel çatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine açık tutulması, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılması ile İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılmasına ilişkin 60 günlük müzakere sürecinin başlatılması gibi başlıklar yer alıyordu.
Tarafların karşılıklı saldırılar gerçekleştirmesiyle birlikte, ateşkes kapsamında öngörülen 60 günlük müzakere sürecinin nasıl ilerleyeceği belirsizliğini koruyor.