İran’ın, ABD tarafından ülkenin enerji altyapısına yönelik olası bir saldırı düzenlenmesi halinde Yemen’deki Husilere Babu’l Mendeb Boğazı’nı kapatmaya hazır olmaları yönünde mesaj gönderdiği bildirildi.
Reuters’ın iki üst düzey İranlı kaynak ile konu hakkında bilgi sahibi bölgesel bir kaynağa dayandırdığı habere göre, Babu’l Mendeb Boğazı’nın kapatılması seçeneği İran yönetimi içinde ele alındı ve Tahran’ın talebi yakın zamanda Husilere iletildi.
Kaynaklar, talebin hangi yöntemle iletildiğine ilişkin bilgi paylaşmadı. Mesajın, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın enerji altyapısına saldırılabileceğine yönelik açıklamasından önce mi yoksa sonra mı gönderildiği konusunda da ayrıntı verilmedi.
İran’ın talebinin hayata geçirilmesi halinde Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki deniz trafiğinin etkilenebileceği, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan krizle birlikte küresel enerji arzındaki kesintilerin daha da büyüyebileceği belirtildi.
İRAN YÖNETİMİNDE KAPATMA SEÇENEĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
Reuters’a konuşan iki üst düzey İranlı kaynak ile bölgesel kaynak, Babu’l Mendeb Boğazı’nın kapatılması fikrinin İran yönetimi içindeki görüşmelerde gündeme geldiğini aktardı.
Kaynaklara göre İran yönetimi, ABD’nin ülkenin enerji tesislerini hedef alması ihtimaline karşılık Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen petrol taşımacılığının durdurulmasını seçenekler arasında değerlendirdi.
Tahran’ın Yemen’deki Husi müttefiklerine gönderdiği mesajda, olası bir saldırı halinde harekete geçilmesi için hazırlıkların tamamlanması istendi.
İran’ın talebinin yakın zamanda iletildiği ifade edilirken, mesajın içeriği, gönderilme yöntemi ve olası bir operasyon için belirlenen şartlar konusunda ayrıntı paylaşılmadı.
HUSİLERİN FÜZE VE İHA HAZIRLIĞI YAPTIĞI İLERİ SÜRÜLDÜ
Husilere yakın bir kaynak, grubun Babu’l Mendeb Boğazı çevresindeki askeri hazırlıklarını tamamladığını öne sürdü.
Kaynak, Hudeyde çevresi ile Aden Körfezi’ne bakan Yemen’in yüksek kesimlerine füze ve insansız hava araçlarının konuşlandırıldığını bildirdi.
Konuşlandırılan sistemlerin boğazdan geçen gemilere yönelik saldırılarda kullanılabileceği, Husi güçlerinin operasyonun başlatılması için verilecek emri beklediği ifade edildi.
Babu’l Mendeb, Kızıldeniz’in güneyinde Yemen ile Afrika Boynuzu arasında bulunuyor ve Aden Körfezi üzerinden Hint Okyanusu’na açılan stratejik geçiş noktaları arasında yer alıyor.
KARARIN DEVRİM MUHAFIZLARI TEMSİLCİLERİNDE OLDUĞU İDDİA EDİLDİ
Husilere yakın kaynak, Babu’l Mendeb Boğazı’nın ne zaman kapatılacağına ilişkin kararın Yemen’de bulunan İran Devrim Muhafızları temsilcilerinin kontrolünde olacağını ileri sürdü.
Kaynağa göre Husi güçlerinin sahadaki hazırlıkları tamamlanırken, harekete geçilmesi için İranlı yetkililerden gelecek talimat beklenecek.
İran veya Husi yönetiminden söz konusu iddialara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Talimatın içeriği ile olası bir operasyonun kapsamına yönelik ayrıntılar da kaynaklar tarafından paylaşılmadı.
İKİ ANA PETROL GÜZERGAHI AYNI ANDA ETKİLENEBİLİR
Babu’l Mendeb Boğazı’nın kapatılması halinde Orta Doğu’nun iki önemli petrol ihracat güzergahının aynı dönemde kesintiye uğrayabileceği belirtildi.
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz nedeniyle bölgedeki petrol sevkiyatının bir bölümünün alternatif güzergahlara yönlendirildiği, Babu’l Mendeb’de yaşanacak bir kesintinin enerji taşımacılığı üzerindeki baskıyı artıracağı kaydedildi.
Husilerin Kızıldeniz’de seyreden gemilere veya bölgedeki limanlara saldırması halinde enerji sevkiyatının yanı sıra ticari deniz taşımacılığının da olumsuz etkilenebileceği ifade edildi.
Olası saldırıların İran ile ABD arasındaki çatışmada Yemen ve Kızıldeniz merkezli yeni bir cephe açabileceği değerlendirmesi kaynaklar tarafından dile getirildi.
SUUDİ ARABİSTAN TEHDİTLERİ YAKINDAN TAKİP EDİYOR
Gelişmelerin Suudi Arabistan ile Yemen arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde yaşandığı bildirildi.
Suudi Arabistan’a yakın iki bölgesel kaynak, Riyad yönetiminin İran ve Husilerden gelen tehditleri ciddiye aldığını aktardı.
Kaynaklar, Suudi Arabistan’ın Husilerin Kızıldeniz’e yönelik planlarda İran ile yakın koordinasyon içinde hareket ettiğinin farkında olduğunu belirtti.
Kızıldeniz güzergahının Suudi Arabistan’ın enerji ihracatı açısından taşıdığı önem nedeniyle Riyad yönetiminin bölgedeki askeri ve siyasi gelişmeleri yakından takip ettiği kaydedildi.
KÜRESEL ENERJİ ARZININ YÜZDE 7’Sİ GÜZERGAHTAN TAŞINIYOR
Haberde, 28 Şubat’ta çatışmaların başlamasının ardından Körfez petrolünün önemli bir bölümünün Suudi Arabistan’daki bir boru hattı üzerinden Kızıldeniz’e yönlendirildiği belirtildi.
Kızıldeniz güzergahının küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 7’sini taşır hale geldiği ifade edildi.
Suudi Arabistan’ın enerji ihracatının yaklaşık yüzde 70’ini Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu Limanı üzerinden gerçekleştirdiği aktarıldı.
Babu’l Mendeb’de deniz trafiğinin durması veya güvenlik risklerinin artması halinde Yenbu Limanı üzerinden gerçekleştirilen petrol sevkiyatının da etkilenebileceği kaydedildi.
DENİZ TAŞIMACILIĞINDA MALİYET ARTIŞI RİSKİ
Husilerin önceki dönemde Kızıldeniz’de gemilere yönelik düzenlediği saldırılar, uluslararası deniz taşımacılığı şirketlerinin güzergahlarını değiştirmesine neden olmuştu.
Çok sayıda şirket, güvenlik gerekçesiyle Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı yerine Afrika’nın güneyindeki Ümit Burnu çevresinden geçen daha uzun rotaları kullanmaya başlamıştı.
Alternatif rotanın seyahat sürelerini uzattığı, yakıt, sigorta ve taşıma maliyetlerini artırdığı bildirilmişti.
Babu’l Mendeb’de yeni bir kriz yaşanması halinde deniz taşımacılığı şirketlerinin yeniden Afrika çevresindeki güzergahlara yönelmek zorunda kalabileceği belirtildi.
MISIR SÜVEYŞ KANALI GELİRLERİ NEDENİYLE ENDİŞELİ
Kızıldeniz’de yaşanabilecek bir kesintinin Mısır ekonomisi üzerinde de etkili olabileceği kaydedildi.
Süveyş Kanalı üzerinden geçen gemilerden önemli gelir elde eden Mısır’ın, Babu’l Mendeb Boğazı çevresinde çıkabilecek yeni bir güvenlik krizinden endişe duyduğu belirtildi.
Babu’l Mendeb’den geçemeyen gemilerin Süveyş Kanalı güzergahını da kullanamayacağı, deniz trafiğinin Afrika’nın güneyine yönelmesi halinde Mısır’ın kanal gelirlerinin azalabileceği ifade edildi.
İran, Husiler, Suudi Arabistan ve Mısır’ın bölgedeki gelişmeleri takip ettiği, boğazın kapatılmasına ilişkin iddiaların ise henüz resmi makamlar tarafından doğrulanmadığı bildirildi.