İran ile Katar arasında, mart ayında yaşanan askeri olaylarda düşürülen İran savaş uçaklarının pilotlarının akıbetine ilişkin karşılıklı açıklamalar gündeme geldi. İranlı bir yetkili, üç pilotun Katar güçleri tarafından sağ olarak ele geçirildiğini ve yaklaşık 6 aydır tutulduğunu ileri sürerken Doha yönetimi söz konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, Katar’ın elinde İranlı pilot bulunmadığını belirterek İran tarafından ortaya atılan iddiaları “yanıltıcı” olarak nitelendirdi.
İRAN: 3 PİLOT SAĞ OLARAK ELE GEÇİRİLDİ
İran Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı Kayıp Kişileri Arama Komitesi Başkanı Muhammed Bagırzadeh, Uluslararası Kızılhaç Komitesi Başkanı Mirjana Spoljaric’e gönderdiği mektupta, 2 Mart’ta Katar’daki bir askeri üsse yönelik saldırılar sırasında iki İran Su-24 savaş uçağının düşürüldüğünü belirtti. Bagırzadeh, uçakların düşürülmesinin ardından İranlı pilotlardan üçünün Katar güçleri tarafından sağ olarak ele geçirildiğini öne sürdü.
Bagırzadeh’in açıklamasına göre pilotlardan Mecid Kazemi hayatını kaybetti. İranlı yetkili, Cevad Salihi, Abdülmecid Deştiyan ve Omran Behruzian’ın ise sağ olarak ele geçirildiğini ve Katar tarafından tutulduğunu iddia etti. İran tarafının açıklamasında üç pilotun yaklaşık 6 aydır Katar’ın elinde bulunduğu savunuldu.
İRAN KIZILHAÇ’TAN GİRİŞİMDE BULUNMASINI İSTEDİ
Muhammed Bagırzadeh, Katar yönetimini Cenevre Sözleşmeleri kapsamındaki yükümlülükleri ihlal etmekle de suçladı. İranlı yetkili, Katar’da tutulduğunu öne sürdüğü üç pilotun aileleri ve İranlı yetkililerle görüştürülmediğini iddia ederek pilotların durumuna ilişkin bilgi verilmediğini savundu.
Bagırzadeh, Uluslararası Kızılhaç Komitesinden söz konusu pilotlarla görüşmesini, sağlık durumları hakkında Tahran yönetimine bilgi vermesini ve serbest bırakılmaları amacıyla girişimde bulunmasını istedi. İran’ın açıklamasında üç pilotun Katar tarafından tutulduğu iddiasına karşılık Doha yönetimi ise elinde herhangi bir İranlı pilot bulunmadığını bildirdi.
KATAR İDDİAYI KESİN BİR DİLLE REDDETTİ
Katar Başbakanı Danışmanı ve Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran’ın üç pilotun Katar’ın elinde bulunduğu yönündeki iddiasını kesinlikle reddettiklerini duyurdu. Ensari, iddiaların bölgesel gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik çalışmaların sürdüğü bir dönemde yeniden gündeme getirilmesini de şaşırtıcı olarak nitelendirdi. Katar’ın 15 Ağustos tarihli açıklamasında herhangi bir İranlı pilotun gözaltında ya da esir olarak tutulmadığı belirtildi.
Ensari, İran uçaklarının Katar hava sahasını ihlal ettiği sırada yetkililerin pilotlarla iletişim kurmaya çalıştığını ancak temas girişimlerinin sonuç vermediğini söyledi. Katar Sözcüsü, saldırının geldiği yönün tespit edildiğini, angajman kurallarına uyulduğunu ve Katar topraklarının uluslararası hukuk çerçevesinde korunması için gerekli tedbirlerin alındığını ifade etti.
KATAR: YALNIZCA BİR PİLOTUN NAAŞINA ULAŞILDI
Macid el-Ensari, olayların ardından Katar’a bağlı arama kurtarma ekiplerinin düşürülen uçaklardaki pilotları bulmak amacıyla çalışma yürüttüğünü açıkladı. Ensari’ye göre arama faaliyetlerinde İranlı pilotlardan yalnızca birinin naaşına ulaşıldı. Katar, bulunan naaşın İran’a teslim edilmesi amacıyla Tahran yönetimiyle koordinasyon kurulduğunu ve sürecin uluslararası insancıl hukuk kuralları doğrultusunda yürütüldüğünü bildirdi.
Doha yönetiminin açıklaması, İran’ın “üç pilot sağ ele geçirildi ve Katar tarafından tutuluyor” iddiasıyla doğrudan çelişti. Katar, elinde üç İranlı pilot bulunduğu yönündeki açıklamayı reddederken yalnızca bir pilotun cansız bedeninin arama kurtarma çalışmaları sırasında bulunduğunu duyurdu.
KATAR İRANLI EKİBİ NİSAN AYINDA DAVET ETTİ
Ensari, olayın daha önce resmi kanallar üzerinden İran tarafıyla ele alındığını da belirtti. Katar’ın nisan ayında arama kurtarma operasyonlarının ayrıntılarını paylaşmak ve yürütülen çalışmalar hakkında bilgi vermek amacıyla İranlı bir ekibi Katar’a davet ettiğini söyleyen Ensari, Tahran yönetiminin söz konusu davete henüz yanıt vermediğini açıkladı. Reuters’ın aktardığı Katar açıklamasında da İran’ın operasyonun ayrıntılarını inceleme yönündeki davete yanıt vermediği belirtildi.
Katar yönetimi, İran’ın üç pilotun yaklaşık 6 aydır Katar’ın elinde tutulduğu yönündeki iddiasını kabul etmezken, tarafların açıklamaları pilotların akıbeti konusunda birbirinden farklı bilgiler içeriyor. İran üç pilotun sağ olarak ele geçirildiğini öne sürerken Katar, hiçbir İranlı pilotu elinde tutmadığını ve arama çalışmaları sonucunda yalnızca bir pilotun naaşına ulaşıldığını bildiriyor.