40 Gün Savaşı’nın ardından sağlanan geçici ateşkes sonrası uluslararası kamuoyunun odağı Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılacak ABD-İran müzakerelerine çevrildi. Tarafların temsilcileri görüşmelere katılmak üzere yola çıkarken, Pakistan yönetimi başkentte güvenlik önlemlerini en üst seviyeye çıkardı.
ABD heyeti, Başkan Yardımcısı James David Vance başkanlığında İslamabad’a hareket etti. Vance, yola çıkmadan önce yaptığı açıklamada görüşmelere ilişkin beklentilerini dile getirdi.
ABD HEYETİNDEN İLK AÇIKLAMA
ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, uçağa binerken yaptığı açıklamada müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Vance, görüşmeleri dört gözle beklediklerini ifade ederek sürecin olumlu ilerleyebileceğini düşündüklerini söyledi.
Vance, İran tarafının iyi niyetli bir yaklaşım sergilemesi durumunda uzlaşının mümkün olabileceğini belirtti. İran’ın müzakere sürecini uzatmaya yönelik bir tutum sergilemesi halinde ise ABD heyetinin buna olumlu yaklaşmayacağını ifade etti. Sürece ilişkin talimatların ABD Başkanı tarafından net şekilde verildiğini de sözlerine ekledi.
İSLAMABAD’DA ÜST DÜZEY GÜVENLİK ÖNLEMLERİ
İslamabad’da yapılacak görüşmeler öncesinde güvenlik önlemleri artırıldı. Pakistanlı yetkililer, başkent genelinde 10 binden fazla polis ve güvenlik personelini görevlendirdi.
Kentte “kırmızı alarm” durumu ilan edilirken, Eski Havaalanı Yolu ve Nur Khan Hava Üssü’ne çıkan yollar konteynerler ve dikenli tellerle kapatıldı. Güvenlik tedbirleri kapsamında kritik noktalar kontrol altına alınırken, şehirde yoğun bir güvenlik hareketliliği gözlemlendi.
SAVAŞ VE ATEŞKES SÜRECİ
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’ın askeri ve nükleer altyapısını hedef alan saldırılar başlattı. Saldırılar sırasında İran’ın dini lideri Ali Hamaney hayatını kaybetti.
İran yönetimi, saldırılara karşılık olarak küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattı. Küresel petrol ve doğalgaz taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazın kapanması, enerji fiyatlarında artışa ve uluslararası ticarette aksamalara yol açtı.
Taraflar, Pakistan’ın arabuluculuğunda 8 Nisan’da iki haftalık geçici ateşkes konusunda anlaşmaya vardı. Ateşkesin 22 Nisan’da sona ermesi planlanıyor.
MASADAKİ BAŞLIKLAR
Müzakerelerde ABD’nin 15 maddelik teklifinin ve İran’ın 10 maddelik planının ele alınması bekleniyor. Washington yönetimi, özellikle İran’ın zenginleştirilmiş uranyum faaliyetleri ile Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına odaklanıyor.
İran tarafı ise boğazın kontrolü, gemilerden alınacak geçiş ücretleri, bölgesel askeri operasyonların sona erdirilmesi ve tüm yaptırımların kaldırılması taleplerini gündeme getiriyor.
LÜBNAN BAŞLIĞI GÖRÜŞMELERDE
İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürmesi, müzakerelerin ana başlıklarından biri haline geldi. İran yönetimi, ateşkesin Lübnan’ı da kapsaması gerektiğini vurgularken, aksi durumda görüşmelere katılım konusunda çekincelerini dile getirdi.
Lübnan’daki gelişmelerin, İslamabad’daki görüşmelerin seyrini doğrudan etkilemesi bekleniyor.
HEYETLERDE KİMLER YER ALIYOR
İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ın başkanlık etmesi öngörülüyor. Heyette ayrıca İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin de yer alması bekleniyor.
ABD heyetine ise Başkan Yardımcısı James David Vance’in yanı sıra Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın katılması planlanıyor.