Tayland, 10 yıl önce ülkeye giriş yapan ve Türkiye'ye sığınmak isteyen en az 40 Uygur Türkünü Çin'e iade etti. Bu kişilerle birlikte Tayland'a gelen Uygurların çoğu geçtiğimiz yıllarda Türkiye'ye gönderilmişti. Ancak son gruptaki Uygurlar, uzun süredir Bangkok'taki bir gözaltı merkezinde tutuluyordu.
İade edilen Uygurların, tekrar Doğu Türkistan'a gönderildiği bildirildi. Tayland yönetimi, sınır dışı işlemlerini ABD ve Birleşmiş Milletler’den gelen eleştiriler nedeniyle gizli yürüttü. Bangkok’taki göçmen gözaltı merkezinin etrafı siyah brandalarla çevrilerek basının görüntü alması engellendi.
Havacılık takip platformu Flightradar24 verilerine göre, China Southern Havayolları'na ait bir uçak Bangkok’tan Sincan’a planlanmamış bir uçuş gerçekleştirdi. Tayland Adalet Bakanlığı, iade işleminin uluslararası hukuka uygun olduğunu savunurken, Tayland Savunma Bakanlığı ise Çin'den iade edilen kişilere kötü muamelede bulunulmayacağına dair güvence aldıklarını belirtti.
ÇİN HÜKÜMETİNDEN AÇIKLAMA
Pekin yönetimi, Tayland’dan 40 Çinli düzensiz göçmenin geri alındığını duyurdu ancak bu kişilerin Uygur olup olmadığına dair herhangi bir bilgi paylaşmadı. Çin devlet basını, iade edilen kişilerin "suç örgütleri tarafından yönlendirilen" şahıslar olduğunu ileri sürdü.
2014 yılında Çin’den Tayland’a kaçarken yakalanan yaklaşık 300 Uygur Türkü arasında bulunan bu grubun, geride kalan son kişiler olduğu belirtiliyor. 2015’te 100’den fazla Uygur Çin’e iade edilmiş, bu olay Tayland’ın İstanbul’daki fahri konsolosluğuna saldırıyla sonuçlanmıştı.
ULUSLARARASI TEPKİLER GELDİ
İnsan hakları örgütleri, Tayland yönetiminin Çin’e iade ettiği Uygurların zorla kaybedilme veya uzun süreli hapis cezaları ile karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu. İnsan Hakları İzleme Örgütü, bu kişilerin iade edilmesinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu vurguladı.
Örgütün Asya Direktörü Elaine Pearson, "Bu kişilerin Çin'e geri gönderilmesi, uluslararası hukukun ihlalidir ve onların güvenliği ciddi şekilde tehlikeye atılmaktadır." ifadelerini kullandı.
Birleşmiş Milletler de sınır dışı edilen Uygurlar için "derin üzüntü" duyduğunu açıkladı. Uygurların yıllardır vizesiz giriş suçlaması dışında herhangi bir suçla itham edilmemelerine rağmen gözaltında tutulduklarına dikkat çeken Taylandlı muhalif milletvekili Kannavee Suebsang, "Bu insanları 10 yıldır gözaltında tutarak haklarını ihlal ettik." dedi.
UYGURLARIN DURUMU VE ÇİN'İN POLİTİKASI
Doğu Türkistan yaklaşık 12 milyon Müslüman Uygur yaşıyor. Türkiye Türkçesine yakın bir dil konuşan Uygurlar, yıllar içinde bölgedeki nüfus oranlarının değişmesiyle birlikte azınlık haline geldi.
Çin hükümeti, Sincan bölgesinde camileri yıkmak, toplama kampları kurmak, Uygurları zorla çalıştırmak ve etnik yapıyı değiştirmekle suçlanıyor. Pekin yönetimi ise bu suçlamaları reddediyor. Ancak son yıllarda uluslararası raporlar, Uygur Türklerine yönelik baskıların arttığını ve bazı grupların "yeniden eğitim merkezleri" adı altında gözaltı kamplarında tutulduğunu ortaya koydu.
Tayland’ın 2015’ten bu yana ilk kez Uygur Türklerini Çin’e iade etmesi, insan hakları örgütleri tarafından endişeyle karşılandı. İade edilen kişilerin geleceğinin ne olacağı ise belirsizliğini koruyor.