Polonya ile Ukrayna arasında son dönemde yeniden gündeme gelen tarihi anlaşmazlıklar diplomatik gerilime dönüştü. Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'ye 2023 yılında verilen Beyaz Kartal Nişanı'nın geri alınmasına karar verdiğini açıkladı. Kararın, Ukrayna'nın bir askeri birliğe Ukrayna İsyan Ordusu'nun (UPA) adını vermesinin ardından alındığı bildirildi.
Polonya'nın en yüksek devlet nişanı olarak kabul edilen Beyaz Kartal Nişanı, dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından Zelenski'ye ikili ilişkilere, Avrupa'nın güvenliğine ve insan haklarının korunmasına yaptığı katkılar nedeniyle verilmişti.
NAWROCKİ'DEN SERT TEPKİ
Karol Nawrocki, yaptığı açıklamada UPA'nın Polonya toplumunun büyük bölümü tarafından İkinci Dünya Savaşı sırasında Polonya vatandaşlarına karşı işlenen suçlarla özdeşleştirildiğini belirtti.
Ukrayna yönetiminin UPA'yı yücelten adımlarının Polonya'da büyük rahatsızlık oluşturduğunu ifade eden Nawrocki, söz konusu kararın tarihi hafızaya zarar verdiğini ve iki ülke arasında inşa edilen güveni zedelediğini söyledi. Cumhurbaşkanı, bu nedenle Zelenski'nin Beyaz Kartal Nişanı'nı taşımasının uygun olmadığını belirterek nişanın geri alınmasına karar verdiğini açıkladı.
"UKRAYNA HALKINA KARŞI BİR KARAR DEĞİL"
Nawrocki, alınan kararın Ukrayna halkına yönelik olmadığını ve Polonya'nın Ukrayna'ya yönelik güvenlik politikasında bir değişiklik anlamı taşımadığını vurguladı.
Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşın Avrupa güvenliği açısından tehdit oluşturmaya devam ettiğini belirten Polonya Cumhurbaşkanı, Varşova'nın Kiev'e verdiği desteğin süreceğini ancak tarihi konuların da göz ardı edilemeyeceğini ifade etti.
TUSK'TAN GERİLİMİ DÜŞÜRME ÇAĞRISI
Polonya Başbakanı Donald Tusk ise yaşanan tartışmanın iki ülke ilişkilerine zarar vermemesi gerektiğini belirtti.
Sosyal medya hesabından açıklama yapan Tusk, ortaya çıkan gerilimin en fazla Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in işine yaradığını ifade ederek taraflara itidal çağrısında bulundu. Polonya Başbakanı, Varşova ile Kiev arasında doğrudan diyalog kurulmasının önemine dikkat çekti.
UKRAYNA'DAN KARARA TEPKİ
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Polonya Cumhurbaşkanı'nın kararını "stratejik hata" olarak nitelendirdi.
Sybiha, iki ülke arasında çözüm arayışlarının sürdürülmesi gerektiğini belirterek, tarihi anlaşmazlıkların siyasi gerilimi artıracak şekilde kullanılmaması gerektiğini ifade etti. Ukraynalı yetkililer, kararın iki ülke arasındaki dayanışmaya zarar verebileceği görüşünü dile getirdi.
Zelenski'nin ofis başkanı Kyrylo Budanov da tepki olarak kendisine verilen Polonya devlet nişanını iade edeceğini açıkladı. Budanov, alınan kararın Rusya'nın çıkarlarına hizmet ettiğini savundu.
UPA TARTIŞMASI YENİDEN GÜNDEMDE
Ukrayna İsyan Ordusu (UPA), Ukrayna'da birçok kesim tarafından Sovyetler Birliği'ne ve Nazi Almanyası'na karşı mücadele eden bağımsızlık hareketinin sembollerinden biri olarak görülüyor.
Polonya ise UPA'yı 1943-1945 yılları arasında Volhinya ve çevresinde on binlerce Polonyalının öldürülmesinden sorumlu tutuyor. Varşova yönetimi söz konusu olayları soykırım olarak tanımlarken, konu iki ülke arasında uzun yıllardır devam eden en hassas başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.
NİŞAN 2023 YILINDA VERİLMİŞTİ
Beyaz Kartal Nişanı, Polonya'nın en yüksek devlet nişanı olarak kabul ediliyor. Nişan, 2023 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından Zelenski'ye takdim edilmişti.
Kararın ardından Polonya-Ukrayna ilişkilerinde yeni bir diplomatik tartışma başlarken, gelişmenin iki ülke arasındaki tarihi anlaşmazlıkları yeniden gündemin üst sıralarına taşıdığı değerlendiriliyor.