Emre Gül/ Dünya Bülteni / Tarih Dosyası
Servet-i Fünun, Nr: 167
Japonya’nın müterakki bir şehri Nagoya
Japonya’yı teşkil eden adalardan Nippon adasının ortalarında şarki limanlarından biri olan “Kobe” şehrinden hareket eden sürat katarı, “Osaka” ve “Kyoto” şehirlerine uğrayarak dağlık araziden geçtikten sonra meşhur “ “Biwa” Gölü sahilini dolanır, merkezî Japonya’nın en ehemmiyetli ve en zengin bir şehri olmak istidadını gösteren ve yine sahilde bulunan “Nagoya” şehrine beş saatte vasıl olur.
Japonya’nın Nagoya şehrinde iki katlı dükkânlar yanında ahiren inşa edilmiş olan altı katlı büyük bir emtia ve eşya mağazası
Nagoya’nın en son tahrire göre, nüfusu 77. 000 raddesine varmıştır. Nagoya öteden beri Japonya’da ticaretgâh bir belde olarak tanınmıştır. Fakat son senelerde şehir birçok yeni binalarla bezendiği ve tezyin edildiği gibi burada müteadid fabrikalar tesis edilerek yalnız bir ticaret merkezi değil aynı zamanda mühim bir sanayi merkezi şeklini de almıştır.
Birçok şimendifer hatlarının ittisaf noktası limanın ehemmiyeti de kat kat artmıştır. Şehrin caddeleri ve sokakları elektrikli tramvay şubeleriyle örülmüş, birbirine rabt olunmuştur. Eski Nagoya’nın iki katlı Jopankari binaları yerine şimdi altı katlı muazzam binalar kaim olmuştur. Bu binaların kısm-ı azamı ticaret evleri, türlü türlü emtia ve eşya meşhedleri ve bankalardır.
Japonya’nın Nagoya şehrinde fabrikalar ve işçiler semti
Şehrin mecmu sathına nisbet edilirse bu sathın yüzde ellisini mesken olarak kullanılan binalar işgal eder. Yüzde onu ticaretgâhlardır. Yüzde otuz üçü müessesat-ı sanayiedir. Asıl şehir ile liman kısmı arasında müteaddid elektrikli tramvay hatları yapılmıştır. Liman yeni yeni rıhtımlarla ve vapurlarla kolayca yanaşmasını temin eden mollerle tevsi edilmiştir.
Japonya’nın Nagoya şehrinde bir Buda Mabedi
Nagoya şehrinde inşaat ve tevsiat mütemadidir. Sanayi ve ticari faaliyet şehre az zamanda başka bir şekil vermiştir. Nagoya şehrinin başlıca ihracatı porselen ile pamuk mensucattır. Nagoya şehri bilhassa tahsil ve tedrise ehemmiyet vermiş, bütün mahallelerinde mektepler açmış olduğu gibi müteaddid liseler, Ticaret Mekteb-i Âlisi gibi ilmi müesseseler vücuda getirmiş, Darü’l-fünunu da Japonya’nın en yüksek Darü’l-fünunlarından biri yapmaya çalışmakta bulunmuştur. Japonya’da terakkiyatın süratine, Nagoya şehrinin az zaman içindeki inkişafatı bir misal olarak gösterilebilir. Şu birkaç satırı Nagoya şehrinden birkaç manzara göstererek ikmal ediyoruz.