İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından İran’a yönelik başlatılan askeri müdahale 10’uncu gününde devam ederken, taraflardan stratejik açıklamalar gelmeye devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, Miami'de Cumhuriyetçi Parti üyelerine hitap ettikten sonra basın mensuplarının sorularını yanıtlayarak sahadaki son duruma ilişkin veriler paylaştı. Savaşın ilk üç gününün en riskli evre olduğunu belirten Donald Trump, İran’a ait 51 geminin batırıldığını ve bu ülkenin fırlattığı insansız hava aracı (İHA) sayısında yüzde 83 oranında düşüş kaydedildiğini bildirdi. Operasyonun 4-5 haftalık öngörülen zaman çizelgesinin çok ilerisinde seyrettiğini vurgulayan Donald Trump, İran savaşının büyük oranda bittiğini ifade etti.
İran’daki yönetim değişikliği ve yeni dini lider seçimine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Donald Trump, Mücteba Hamaney’in göreve getirilmesini "büyük bir hata" olarak nitelendirdi. Yeni liderden memnun olmadığını dile getiren Donald Trump, İran’da barışçıl bir liderin bulunması gerektiğini savundu. Haziran ayında İran’ın nükleer tesislerine yönelik gerçekleştirilen bombardımanların önemine değinen Donald Trump, bu operasyon yapılmamış olsaydı İran’ın nükleer silaha sahip olacağını ve İsrail’in varlığının tehlikeye gireceğini iddia etti. Ayrıca Donald Trump, İran’daki füze fırlatma rampalarının yüzde 80’inin imha edildiği bilgisini paylaştı.
Savaşın bölgesel etkileri kapsamında Suudi Arabistan, ülkenin güneydoğusundaki Şeybe Petrol Sahası’nı hedef alan 12 İHA’nın hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü açıkladı. Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, söz konusu hava araçlarının Rubülhali Çölü üzerinde imha edildiği bilgisi verildi. Diğer yandan İran Devrim Muhafızları Ordusu, Avrupa ve Arap ülkelerine yönelik bir çağrıda bulunarak, İsrail ve ABD büyükelçilerini sınır dışı eden ülkelerin Hürmüz Boğazı’ndan serbest geçiş hakkına sahip olacağını duyurdu. Lübnan’da ise İsrail saldırıları sonucu hayatını kaybedenlerin sayısının 486’ya yükseldiği bildirildi.
Türkiye sınır hattında da hareketlilik yaşanırken, Milli Savunma Bakanlığı, İran’dan ateşlenen ve Türk hava sahasına giren bir balistik mühimmatın NATO hava savunma unsurları tarafından Doğu Akdeniz’de etkisiz hale getirildiğini açıkladı. NATO Sözcüsü Allison Hart, müttefiklerin her türlü tehdide karşı savunulmaya devam edileceğini belirtti. Bölgedeki enerji hatlarında da aksamalar meydana geldi; Irak’ın Kerkük kentinden Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na ham petrol taşıyan boru hattında sevkiyatın durdurulduğu öğrenildi. Tahran, İsfahan ve Beyrut hattında karşılıklı hava saldırıları ve patlamalar 10’uncu günde de şiddetini koruyor.
TRUMP’TAN HÜRMÜZ BOĞAZI VE PETROL AÇIKLAMASI
ABD Başkanı Donald Trump, küresel enerji piyasalarını yakından ilgilendiren Hürmüz Boğazı’ndaki duruma ilişkin, ABD Ordusu’nun zamanı geldiğinde ticari gemilere eşlik edeceğini bildirdi. Petrol fiyatlarındaki yükselişi takip ettiklerini belirten Donald Trump, İran’ın petrol kaynaklarına el konulması seçeneğini henüz değerlendirmediklerini ancak bu ihtimali tamamen dışlamadıklarını ifade etti. Donald Trump, askeri operasyonun sona ermesi konusunda İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile koordineli hareket ettiklerini ancak son kararın kendisine ait olduğunu vurguladı.
İRAN’DAN FÜZE MENZİLİ VE MİSİLLEME MESAJI
İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava Kuvvetleri Komutanı Tuğgeneral Hüseyin Mecid Musevi, füze saldırılarının sıklığının ve menzilinin artırılacağını duyurdu. Hüseyin Mecid Musevi, bundan sonraki süreçte 1 tondan daha hafif savaş başlığına sahip füzelerin kullanılmayacağını açıkladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise düzenlediği basın toplantısında, İran’ın komşu ülkeler olan Türkiye, Azerbaycan veya Kıbrıs’ı hedef almadığını, bu bölgelere yönelik herhangi bir saldırı başlatılmadığını belirterek, dezenformasyon uyarısında bulundu.
BÖLGESEL İTTİFAKLAR VE DİPLOMATİK TEPKİLER
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ni ziyaret ederek bölgedeki askeri varlıklarını artıracaklarını açıkladı. Kıbrıs’a yapılacak bir saldırının Avrupa’ya yapılmış sayılacağını belirten Emmanuel Macron, Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması için uluslararası bir operasyon planladıklarını ifade etti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’e tebrik mesajı göndererek, Moskova’nın Tahran ile olan stratejik ortaklığının ve desteğinin süreceğini teyit etti.