İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in, ülkenin yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun yurt dışına çıkarılmaması yönünde talimat verdiği iddia edildi.
Konuya yakın iki üst düzey İranlı kaynağın aktardığı bilgilere göre, söz konusu talimat Tahran yönetiminin ABD ile yürüttüğü müzakerelerdeki pozisyonunu sertleştirdi.
İran yönetiminin aldığı kararın, ABD’nin müzakerelerdeki temel taleplerinden biri olan zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılması konusunda yeni bir çıkmaz yaratabileceği değerlendiriliyor.
ABD VE İSRAİL’İN TALEPLERİ GÜNDEMDE
İsrailli yetkililer daha önce ABD Başkanı Donald Trump’ın Tel Aviv yönetimine İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına gönderileceği yönünde güvence verdiğini açıklamıştı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise İran’daki zenginleştirilmiş uranyum tamamen çıkarılmadan savaşın sona ermiş sayılmayacağını ifade etmişti.
Batılı ülkeler uzun süredir İran’ı nükleer silah geliştirmeye çalışmakla suçluyor. Özellikle İran’ın uranyumu yüzde 60 seviyesine kadar zenginleştirmesi, uluslararası kamuoyunda tartışmaların merkezinde yer alıyor.
Nükleer silah üretimi için gerekli seviyenin yaklaşık yüzde 90 olduğu belirtilirken, Tahran yönetimi nükleer silah geliştirme iddialarını reddediyor.
“URANYUM STOKU ÜLKE DIŞINA ÇIKMAMALI”
İranlı kaynaklardan biri, devlet içerisindeki genel yaklaşımın uranyum stokunun ülke dışında tutulmaması yönünde olduğunu söyledi.
Kaynak, “Liderin talimatı ve devlet içindeki genel görüş, zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkmaması yönünde” ifadelerini kullandı.
İran yönetiminin, uranyum stokunun yurt dışına çıkarılmasının ülkeyi gelecekte ABD ve İsrail saldırılarına karşı daha savunmasız bırakacağına inandığı belirtildi.
Beyaz Saray ve İran Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin resmi açıklama yapmadı.
ATEŞKES SÜRÜYOR, MÜZAKERELER ZOR İLERLİYOR
Şubat ayında başlayan ABD-İsrail saldırılarının ardından taraflar arasında kırılgan bir ateşkesin sürdüğü ancak müzakerelerde önemli ilerleme sağlanamadığı ifade ediliyor.
Pakistan arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukası ve Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü nedeniyle karmaşık hale geldiği belirtiliyor.
İranlı yetkililer, ateşkesin Washington tarafından yeni saldırılar öncesinde “taktik manevra” olarak kullanılabileceğinden endişe duyduklarını dile getiriyor.
“YENİ SALDIRI HAZIRLIĞI” İDDİASI
İran Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Kalibaf da yaptığı açıklamada ABD’nin yeni saldırılar için hazırlık yaptığını düşündüklerini söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın anlaşmayı kabul etmemesi halinde yeni saldırılar düzenlemeye hazır olduklarını ancak birkaç gün daha bekleyebileceklerini ifade etmişti.
Taraflar arasında bazı başlıklarda kısmi yakınlaşma sağlandığı belirtilse de, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun geleceği ve uranyum zenginleştirme hakkının tanınması talepleri temel anlaşmazlık konuları arasında yer alıyor.
UAEA: 440 KİLOGRAM URANYUM STOKU BULUNUYORDU
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın verilerine göre İran’ın elinde saldırılar öncesinde yüzde 60 seviyesinde zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum bulunuyordu.
Bu stokun ne kadarının saldırılardan sonra korunduğunun net olarak bilinmediği belirtiliyor.
UAEA Başkanı Rafael Grossi, mart ayında yaptığı açıklamada uranyum stokunun büyük bölümünün İsfahan’daki tünel komplekslerinde bulunduğunu düşündüklerini söylemişti.
Ajans ayrıca uranyumun bir bölümünün Natanz nükleer tesisinde tutulduğunu değerlendiriyor.
İran yönetimi ise yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun bir kısmının tıbbi çalışmalar ve Tahran’daki araştırma reaktörü için gerekli olduğunu savunuyor.