Uluslararası Doğu Türkistan STK'ları Birliği, İstanbul’daki Çin Başkonsolosluğu önünde geniş katılımlı bir eylem düzenledi. Protesto, Tayland hükümetinin 48 Uygur Türkünü Çin’e iade etmesini kınamak amacıyla gerçekleştirildi. Göstericiler, Uygur Türklerinin Çin’de büyük bir tehlike ile karşı karşıya olduklarını vurguladı.
İstanbul'daki Çin Başkonsolosluğu önünde toplanan yüzlerce gösterici, Doğu Türkistan bayrakları açarak, "48 Uygur'a Özgürlük" ve "Zulme Sessiz Kalma" yazılı pankartlar taşıdı. Protesto sırasında sık sık Çin ve Tayland hükümetlerine yönelik tepkiler dile getirildi.
Eylemde konuşma yapan isimler arasında şunlar yer aldı:
- Doç. Dr. Alimcan Buğda – Doğu Türkistan Âlimler Birliği Başkanı
- Abduresid Eminhaci – Uluslararası Doğu Türkistan STK'ları Birliği Genel Sekreteri
- Vildan Kadıoğlu Sarıyaşar – Doğu Türkistan İnsan Hakları İzleme Derneği Başkan Vekili (ETHR adına)
- Mahmud Muhammed – Kanaat önderi
TALEPLER VE TEPKİLER
Basın açıklamasında, Tayland hükümetinin kararına sert tepki gösterildi. Açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
"Tayland hükümeti, kendi mahkemelerinde süreç devam ederken uluslararası hukuku ve insan haklarını hiçe sayarak bu insanları ölüme göndermekten çekinmemiştir. Bu karar, Tayland'ın tarihinde silinmeyecek bir kara leke olarak kalacaktır!"
Protestoya katılanlar, Çin’in Uygur Türklerine yönelik baskı politikalarının küresel boyuta ulaştığını belirterek, uluslararası kamuoyunu ve Türkiye hükümetini harekete geçmeye çağırdı.
Türkiye hükümetine yönelik çağrıda ise şu sorular gündeme getirildi:
"48 can kurtarılabilecekken neden diplomatik kanallar kullanılmadı? Neden yeterli baskı oluşturulmadı? Bu sessizlik ve hareketsizlik, yaşanacak her türlü işkenceye ve ölüme ortak olmak demektir!"
PROTESTOCULARIN TALEPLERİ
Eylem sırasında dile getirilen başlıca talepler şunlardı:
- 48 Uygur’un hayatını kurtarmak için acil adımlar atılması
- Çin’e iade edilen Uygurların derhal serbest bırakılması
- Uluslararası toplumun Tayland’a yaptırım uygulaması
- Türkiye hükümetinin Uygur Türkleri için somut adımlar atması
İnsan hakları örgütleri, Çin’e iade edilen Uygurların işkence ve kötü muamele görme riskinin çok yüksek olduğuna dikkat çekti. Çin hükümeti ise Sincan bölgesinde yürüttüğü politikaları "terörle mücadele" olarak tanımlıyor ve dış müdahaleye karşı çıkıyor.
PROTESTO SONRASINDA ATILACAK ADIMLAR
Eylemin ardından protestocular, Türkiye Dışişleri Bakanlığı'na bir dilekçe sunacaklarını ve konunun takipçisi olacaklarını açıkladı. Uluslararası insan hakları kuruluşları da Tayland hükümetinin kararına karşı hukuki ve diplomatik girişimlerde bulunacaklarını duyurdu.