İran'da, yerel para biriminin döviz karşısında değer kaybetmesi ve ekonomik sorunlar nedeniyle 28 Aralık 2025’te başlayan protestolar 16. gününe girdi. Başkent Tahran’daki Büyük Çarşı esnafının öncülüğünde başlayan gösteriler, kısa sürede ülke geneline yayıldı.
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA) tarafından yapılan açıklamada, protestolarda 133’ü emniyet görevlisi, biri savcı ve 9’u 18 yaş altı olmak üzere toplam 646 kişinin öldüğü, 10 bin 721 kişinin ise gözaltına alındığı bildirildi. Ülke genelindeki şiddet olaylarının artması üzerine 9 Ocak’ta internet erişimi kesildi.
ABD VATANDAŞLARINA “İRAN’I TERK EDİN” ÇAĞRISI
Gösteriler sürerken, ABD’nin İran’daki vatandaşlarına yönelik yaptığı çağrı dikkat çekti. ABD’nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, ABD vatandaşlarından Washington yönetiminin yardımına ihtiyaç duymadan İran’dan çıkış planı yapmaları istendi.
Açıklamada, "İran'dan hemen ayrılın. Ayrılamıyorsanız, evinizde ya da başka bir güvenli binada emniyetli bir yere geçin." ifadeleri yer aldı. Bu çağrı, kamuoyunda olası bir operasyon hazırlığı iddialarını gündeme getirdi.
OPERASYON SEÇENEKLERİ MASADA MI?
CBS News’e konuşan ve isimleri açıklanmayan iki Savunma Bakanlığı yetkilisine göre, ABD Başkanı Donald Trump’a İran’a yönelik askeri ve örtülü operasyon seçenekleri hakkında sunum yapıldı. Yetkililer, olası bir müdahalede hava gücü ve uzun menzilli füzelerin merkezi rol üstleneceğini, siber ve psikolojik operasyonların da değerlendirilen seçenekler arasında olduğunu belirtti.
Aynı kaynaklar, bu operasyonların İran’ın komuta yapısı, iletişim ağları ve devlet kontrolündeki medyayı hedef alabileceğini ancak henüz son kararın verilmediğini ve diplomatik kanalların açık tutulduğunu ifade etti.
TRUMP: “DİPLOMASİ ÖNCELİKLİ, GÜÇ MASADA”
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Başkan Trump’ın İran konusunda öncelikle diplomatik yolları tercih ettiğini ancak askeri güç kullanımının her zaman masada olduğunu dile getirdi.
TİCARİ YAPTIRIM KARARI
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile iş yapan ülkelere yönelik ekonomik yaptırımlar kapsamında yeni bir adım attı. Trump, Truth Social platformundan yaptığı paylaşımda, İran ile ticaret yapan ülkelerin ABD ile olan işlemlerinde yüzde 25 oranında gümrük vergisi ödeyeceğini ve bu kararın derhal yürürlüğe girdiğini açıkladı. Kararın “kesin ve nihai” olduğunu vurguladı.