ABD yönetimi, İran ile İsviçre’de yürütülen diplomatik görüşmeler kapsamında İran’a yönelik bazı yaptırımları geçici olarak askıya aldığını duyurdu. Karar kapsamında İran petrolünün üretimi ve satışına izin veren genel lisans çerçevesinde yaptırımların 21 Ağustos 2026 tarihine kadar uygulanmayacağı bildirildi.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kararın devam eden müzakereler kapsamında alındığını belirtti. Bessent, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişin sürdürülmesini garanti ettiğini ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı müfettişlerinin ülkeye girişine izin vermeyi kabul ettiğini öne sürdü.
TAHRAN YÖNETİMİNDEN İTİRAZ
İran tarafı ise Washington’dan yapılan açıklamalara temkinli yaklaştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, nükleer programın müzakerelerde ele alınmadığını ve UAEA denetimleri konusunda herhangi bir yeni taahhütte bulunulmadığını söyledi.
Bekayi, olası denetim faaliyetlerinin yalnızca İran parlamentosu ile Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi tarafından belirlenen mevcut yasal çerçeve içerisinde değerlendirilebileceğini ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump ise yaptığı açıklamada, İran’ın ilerleyen süreçte kapsamlı silah denetimlerini kabul edeceğini savundu.
60 GÜNLÜK MÜZAKERE SÜRECİ DEVAM EDİYOR
ABD ile İran arasındaki görüşmeler, daha önce imzalanan İslamabad Mutabakat Muhtırası kapsamında yürütülüyor. Söz konusu mutabakat, çatışmaların durdurulması ve teknik müzakerelerin sürdürülmesi amacıyla 60 günlük bir süreç öngörüyor.
İsviçre’de gerçekleştirilen ilk üst düzey komite toplantısının ardından Şahbaz Şerif, tarafların nihai bir anlaşmaya ulaşılması amacıyla 60 günlük yol haritası üzerinde uzlaştığını açıkladı.
Müzakerelerde ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık ederken, İran heyetine ise Muhammed Bakır Kalibaf liderlik ediyor.
BÖLGESEL DİPLOMASİ TRAFİĞİ YOĞUNLAŞTI
Müzakereler sürerken bölgedeki diplomatik temaslarda da hareketlilik yaşanıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Bahreyn’de düzenlenecek Körfez İşbirliği Konseyi Zirvesi’ne katılacağı ve ardından Birleşik Arap Emirlikleri ile Kuveyt’i ziyaret edeceği açıklandı.
Ziyaretin, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik 28 Şubat’taki saldırılarından bu yana Körfez bölgesine gerçekleştirilecek ilk üst düzey Amerikan ziyareti olması bekleniyor.
UMMAN VE HÜRMÜZ BOĞAZI GÜNDEMDE
İran heyetinin başındaki Muhammed Bakır Kalibaf, görüşmelerin ardından Umman’a giderek Hürmüz Boğazı’nın yönetimi ve ikili iş birliği konularını ele alacağını duyurdu.
Ziyarette İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin de yer almasının beklendiği bildirildi.
Öte yandan Pakistan yönetimi, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın İslamabad’a giderek müzakere sürecine ilişkin temaslarda bulunacağını açıkladı.
PETROL PİYASALARI AÇISINDAN KRİTİK GELİŞME
Yaptırımların geçici olarak askıya alınması, dünyanın en büyük petrol ve doğal gaz rezervlerinden bazılarına sahip olan İran ekonomisi açısından önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor.
ABD yaptırımları öncesinde günlük yaklaşık 4,6 milyon varil petrol üreten İran’ın, bunun yaklaşık 1,5 milyon varilini ihraç ettiği belirtiliyor.
Uzmanlar, yaptırım muafiyetinin kalıcı hale gelip gelmeyeceğinin önümüzdeki 60 günlük müzakere sürecinin sonuçlarına bağlı olacağını ifade ediyor.