ÇADIRLARDA RAMAZAN HAZIRLIĞI

Çadırının tavanını basit süslerle donatan ve 9 yaşındaki oğlu Hasan için küçük bir fener satın alan al-Barbarawi, çocuklarına bir nebze olsun neşe yaşatmak için çabalıyor. “İmkanlarım kısıtlı ama önemli olan çocukların mutlu hissetmesi” diyen al-Barbarawi, bu süslerin son iki yıldır süregelen keder atmosferinden bir çıkış yolu olmasını umuyor. 52 yaşındaki anne, her ne kadar yoğun çatışmalar azalsa da quadcopter dronelardan açılan ateşler nedeniyle çadırında oluşan mermi deliklerini göstererek durumun tamamen sakin olmadığını vurguluyor.

KITLIK VE SAVAŞ KORKUSU PAZARLARA HAKİM

Gazze genelinde birçok kişi, geçtiğimiz yılın Ramazan ayında yaşanan ve Eylül ayına kadar süren şiddetli açlık ve insani felaketin tekrarlanmasından korkuyor. 10 Ekim 2025'te başlayan mevcut ateşkesin kırılganlığı nedeniyle halk, un ve gıda stoklamaya çalışıyor. Al-Zawiya Çarşısı gibi merkezi yerlerde ticari hareketlilik kısmen başlasa da fiyatların yüksekliği ve halkın alım gücünün düşüklüğü temel bir sorun olarak öne çıkıyor. Birleşmiş Milletler (BM) verileri, gıda arzında bir iyileşme olduğunu ancak akışın düzensiz ve lojistik engellere takıldığını teyit ediyor.

EKSİK SANDALYELER VE KAYIP EVLATLAR

Deir el-Balah’taki bir çadırda 15 aile üyesiyle yaşayan 55 yaşındaki Hanan al-Attar, Ramazan'ın buruk tarafını en derinden hissedenlerden biri. Geçen yılki saldırılarda yirmili yaşlarındaki iki oğlu Abdullah ve Mohammed'i kaybeden al-Attar, gözyaşları içinde şunları ifade ediyor:

“Bu, oğullarımın şehadetinden sonraki ilk Ramazan. Aile toplandığında üyelerin eksik olduğunu görmek derin bir acı veriyor.”

Ekonomik zorluklar nedeniyle yardım kuruluşlarından gelen gıda paketlerine bağımlı olan al-Attar, sahur ve iftar için bu yardımları bekliyor. Elektrik ve altyapı olmadığı için yiyeceklerin bozulmaması adına günlük alışveriş yapmak zorunda kaldıklarını belirtiyor.

"GAZ ALTIN KADAR DEĞERLİ"

İki yıldır yemeklerini açık ateşte pişirmek zorunda kalan aileler için pişirme gazı bulmak bir lüks haline gelmiş durumda. Hanan al-Attar, iki ay önce doldurabildiği 8 kilogramlık gaz tüpünü adeta bir hazine gibi sakladığını ve yalnızca Ramazan'da, özellikle sahur vakti ateş yakmak zor olduğu için kullanacağını söylüyor. Gazzelilerin bu Ramazan'daki ortak duası ise savaşın bir daha geri dönmemesi ve yerinden edilenlerin evlerine kavuşması.

"İLK BİRKAÇ GÜN ZORLAYICIYDI"

Felix Officer-Mcintyre, oruç tutmanın ilk günlerinde zorluk yaşadığını ancak sonrasında bedeninin bu ritme alıştığını belirtti. Ramazan ayının manevi atmosferinin ve toplu iftar sofralarının kendisini motive ettiğini dile getiren Officer-Mcintyre, Ramazan’ın sadece fiziksel değil, aynı zamanda ruhsal bir deneyim olduğunu söyledi.

KİMLİĞİYLE UYUMLU BİR DİN ARAYIŞI

İslam’ı seçmeden önce kapsamlı bir araştırma sürecine giren Officer-Mcintyre, bu kararının kendi Aborijin kimliğiyle ve kültürel kökleriyle çelişip çelişmediğini sorguladığını anlattı. İslam’ın bu kimlik üzerinde bir değişiklik şart koşmadığını fark ettiğinde, Auburn Gelibolu Camii’ne başvurarak ihtida töreniyle Müslüman oldu.

AİLESİ VE TOPLUMUN TEPKİLERİ

SBS Türkçe’ye verdiği röportajda Felix Officer-Mcintyre, ailesinin, Aborijin toplumunun ve iş arkadaşlarının Müslüman olma kararına farklı şekillerde tepki verdiğini aktardı. Bazı kişilerin şaşkınlık yaşadığını ifade eden Officer-Mcintyre, çevresindeki birçok kişinin bu kararı saygıyla karşıladığını ve destek verdiğini belirtti. İş arkadaşlarının da kendisine karşı anlayışlı davrandığını söyledi.

GELİBOLU CAMİİ’NDE YOĞUN İHTİDA TALEBİ

Sydney’deki en büyük camilerden biri olan Auburn Gelibolu Camii’nde görev yapan din görevlisi Abdülhalim Erkoç, her yıl yüzü aşkın kişinin Müslüman olmak için başvuruda bulunduğunu aktardı. Bu kişilerin büyük kısmı, tıpkı Officer-Mcintyre gibi, bireysel bir araştırma süreci sonunda İslam’ı seçiyor.

CAMİDE YENİDEN BULUŞTULAR

Ramazan ayı boyunca her akşam toplu iftar organizasyonları düzenlenen Auburn Gelibolu Camii’nde, Felix Officer-Mcintyre ile din görevlisi Abdülhalim Erkoç yeniden bir araya geldi. Müslümanlığa geçiş törenini bir yıl önce gerçekleştiren Erkoç, Officer-Mcintyre’yi iftar sofrasında ağırladı.

Ramazan ayı boyunca yaşadığı tecrübelerle dinini günlük yaşamına entegre etmeye devam eden Felix Officer-Mcintyre, İslam’ın kendisi için sadece bir inanç sistemi değil, aynı zamanda yaşam tarzı olduğunu ifade etti.

Albacin semtinde, El Hamra Sarayı’nın tam karşısında yer alan Ulu Cami, Ramazan boyunca hem dini etkinliklere hem de uluslararası ziyaretçilere ev sahipliği yapıyor. Cami, tarihi ve kültürel önemi kadar son yıllarda artan Müslüman nüfusu ile de öne çıkıyor.

HER CUMA KELİME-İ ŞEHADET GETİREN YENİ MÜSLÜMANLAR

Ulu Cami’nin yaklaşık bir yıldır direktörlüğünü yapan Emir Hisham Melara, çevre ilçelerle birlikte Granada’daki Müslüman nüfusunun 40 bine yaklaştığını belirtti.

“Camimizde neredeyse her Cuma bir kişi Kelime-i Şehadet getirerek Müslüman oluyor. Her yaştan, farklı gruplardan çok sayıda kişi İslam’a geçiyor.” ifadelerini kullanan Melara, bu artışın son aylarda hız kazandığını da ekledi.

2024 yılının aralık ayında, aralarında kadınların da bulunduğu toplam 15 kişinin Ulu Cami’de İslam’ı seçtiğini belirten Melara, şubat ayında ise 10 kişinin Müslüman olduğunu kaydetti.

İSPANYA’DA EZANIN MİNAREDEN OKUNDUĞU TEK CAMİ

İspanya genelinde 1700 civarında ibadet yeri bulunduğunu ifade eden Melara, Ulu Cami’nin ezanın yüksek sesle minareden okunduğu tek cami olduğuna dikkat çekti.

“Bu caminin burada olması gerçekten bir mucize. Tarihi bir dönüm noktası. 1492 yılında Granada’nın düşmesinden sonra İslam bu topraklardan silinmişti. Şimdi ise Müslümanlar burada ibadet edebiliyor.” ifadelerini kullandı.

Caminin, Müslüman yerel halk tarafından inşa edilen ilk cami olduğunun altını çizen Melara, bunun da camiye ayrı bir önem kattığını söyledi.

“Müslümanların İspanya’da yaşadığı son yer olan Granada gibi bir yerde, bu kutsal topraklarda, İslam’ın yeniden doğmasında bu caminin attığı tohumlar önemli bir rol oynamıştır.” dedi.

RAMAZAN AYINDA YOĞUN ZİYARETÇİ AKINI

Yılda yaklaşık 200 bin kişinin ziyaret ettiği Ulu Cami, Ramazan ayında daha da yoğun ilgi görüyor. Farklı ülkelerden Müslümanların Granada’ya gelerek Ramazan ayını burada geçirdiğini belirten Melara, özellikle Malezya ve ABD’den gelen ziyaretçilerin olduğunu ifade etti.

“Dünyanın her tarafından gelen Müslüman kardeşlerimiz var.” diyen Melara, camide Ramazan boyunca çeşitli programların düzenlendiğini de belirtti.

İFTAR SOFRALARINDA GELENEKSEL LEZZETLER

Ramazan boyunca iftar öncesinde cami imamı tarafından verilen derslerin ardından, oruçlar su, süt ve hurma ile açılıyor.

Cami Vakfı tarafından düzenlenen iftar sofralarında ise Fas’ın geleneksel çorbası olan Harira ikram ediliyor. Harira; nohut, mercimek, domates ve erişteyle hazırlanıyor. Akşam namazının ardından ailelerin bir araya gelmesiyle sohbetler ediliyor, ardından teravih namazı kılınıyor. Cami sahurda da yemek sunuyor.

EĞİTİM EN BÜYÜK GÜNDEM MADDESİ

Emir Hisham Melara, Granada Belediyesi ve Endülüs Özerk Hükümeti ile iyi ilişkiler içinde olduklarını belirtti. Müslüman mezarlığının genişletilmesi yönünde talepleri olduğunu ve bu konunun çözüme kavuşmasını beklediklerini söyledi.

Bununla birlikte en önemli konunun çocukların eğitimi olduğunu vurgulayan Melara, şu ifadeleri kullandı:

“Ancak önümüzdeki en büyük zorluk çocuklarımızın eğitimi. Müslümanların sayısını artırmak elbette önemli ama ikinci nesillere İslam dininin öğretilmesini sağlamlaştırmamız gerekiyor. Odaklanmamız gereken başlıca konu, eğitim.”

Gençlere yönelik çeşitli etkinlikler düzenleniyor

Suriye’de savaştan etkilenen gençler için çeşitli projeler yürütüldüğünü ifade eden Genç İHH Suriye sorumlusu Burak Parlakyiğit “Savaşın etkilerini yaşayan gençlerin eğitimlerini desteklemek amacıyla çeşitli projeler yürütüyoruz. Bu kapsamda değerler eğitimi, kültürel etkinlikler, sportif faaliyetler ve kalkındırma projeleri hayata geçiriyoruz. Üniversite öğrencilerine yönelik sempozyumlar, konferanslar ve arama-kurtarma eğitimleri düzenlenirken, çocuklar için dergi çalışmaları ve makale dersleri gerçekleştiriliyoruz. Bunların yanı sıra Türkiye Cumhuriyeti Gençlik ve Spor Bakanlığı işbirliğiyle engelli gençlere yönelik ampute futbol turnuvaları ve kitap yarışmaları gibi organizasyonlar düzenleniyoruz” dedi.

Kur’an-ı Kerim’den çocuk kitaplarına kadar geniş bir yelpazeye sahip olan kitabevinde, farklı yaş ve ilgi gruplarına yönelik Fransızca yayınlar bulunuyor. Al Bayyinah, İslam’a ilişkin eserleri Fransızca yayımlayarak, özellikle öğrenciler ve aileler için önemli bir kaynak merkezi haline geldi.

BİR DÖNÜŞÜMÜN HİKAYESİ

2002 yılında Müslüman olan Fransız vatandaşı Thomas Sibille, 2008 yılında Al Bayyinah kitabevini kurdu. 2021’de ise İslam’ın kültürel ve tarihi mirasını içeren eserleri yayımlamak amacıyla “miras” anlamına gelen Heritage adlı yayınevini kurdu.

Sibille, kitabevinin kuruluş sürecini şöyle anlattı:
“İslam hakkında Fransızca kitap çeşitliliği yeterli değildi. Zamanla toplumun ilgisini ve ihtiyaçlarını keşfettikçe, daha çeşitli kitaplar sunmaya başladık.”

RAMAZANDA KİTAPLARA YOĞUN İLGİ

Ramazan ayında kitabevine gelen ziyaretçi sayısının arttığını belirten Sibille, bu dönemde bilgi edinme arzusunun da yükseldiğini ifade etti. Kitabevinin bu ayda camiler kadar yoğunlaştığını aktaran Sibille, insanların dinleri, inançları ve peygamberlerin hayat hikayeleri hakkında daha fazla bilgi edinmek istediğini söyledi.

“Okuma alışkanlığı olmayan kişiler bile bu ayda kitabevine geliyor. İnsanlar çocuklarına da bu bilgileri aktarmak istiyor. Dinlerini anlamaları için çocuklara yönelik kitaplara büyük ilgi gösteriliyor.” şeklinde konuştu.

UNUTULAN ESERLERİ GÜN YÜZÜNE ÇIKARMA ÇABASI

Fransızca İslam kitaplarında genellikle aynı konuların işlendiğini belirten Sibille, Müslümanların güncel sorunlarına hitap edebilecek klasik eserlerin ihmal edildiğine dikkat çekti. Bu nedenle, İslam bilgini Muhammed Hamidullah’ın çalışmalarını yeniden gündeme getirmek istediklerini söyledi.

“Profesör Hamidullah çok sayıda dil biliyor, Fransa’da yaşamış ve İslam’a dair meselelerle yakından ilgilenmişti. Onun çalışmalarını yaygınlaştırmak istiyoruz.” dedi.

Sibille, Hamidullah’ın bıraktığı mirası gelecek nesillere ulaştırmayı amaçladıklarını, Fransa’daki Müslümanların da akademik ve araştırma alanlarında ilerlemesini arzuladıklarını belirtti.

GENÇLERDEN YOĞUN İLGİ

Kitap almak için kitabevi gelenlerden biri olan üniversite öğrencisi Latifa Lazreg, her yıl ramazan ayında yeni kitaplar alarak dini hakkında daha fazla bilgi edinmeye çalıştığını söyledi. Sosyal medya aracılığıyla Al Bayyinah kitabevini keşfettiğini ifade eden Lazreg, dil bariyerini aşmak için Fransızca kaynakların büyük fayda sağladığını belirtti.

24 yaşındaki Mohamed Karaallal da ayda birkaç kez kitabevini ziyaret ettiğini söyleyerek, Arapça bilmeyen Frankofon topluluğun da Fransızca kitaplar sayesinde İslam hakkında bilgi edinebildiğini aktardı.

“RAMAZAN, KUR’AN-I KERİM’İN İNDİRİLDİĞİ AYDIR”

Sibille, Müslümanların bilgi edinmeye istekli olduğunu ve Fransa’da bu alanda bir canlanma yaşandığını ifade etti. Ramazan ayının, Kur’an-ı Kerim’in indirildiği ay olduğunu hatırlatarak, ilk ayetin “İkra” yani “oku” olduğunu vurguladı.

“Müslümanlar yıl boyunca meşguliyetlerinden uzaklaşıp bu ayda Allah’a yöneliyor. Kitabevleri de bu yönelişte önemli bir rol oynuyor.” dedi.

İftar organizasyonu, merhum Akif Emre, merhum Bahaddin Yıldız ve merhum Akif Babalı anısına düzenlendi.

Düzenlenen organizasyon kapsamında öğrencilerle bir araya gelen Ömer Gökalp, iftar yemeğini bizzat organize ederek davetlileri ağırladı.

TİCARET VE KÜLTÜR ALANINDA ÇALIŞMALARIYLA TANINIYOR

Ömer Gökalp, 12 Eylül 1963 tarihinde İstanbul Üsküdar’da dünyaya geldi. Babası Mehmet Gökalp, Artvin Yusufeli kökenlidir. Savcılık görevi nedeniyle Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde görev yapan Mehmet Gökalp’in görev yerleri, ailenin farklı şehirlerde yaşamını sürdürmesine neden oldu. Ömer Gökalp, ortaöğrenimini Suadiye Lisesi’nde tamamladı ve 1980 yılında mezun oldu.

Üniversite eğitimine Yıldız Teknik Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü’nde devam eden Gökalp, bu bölümü başarıyla tamamladı. Ticaret hayatına genç yaşlarda adım atan Gökalp, ilk faaliyetlerine Mercan semtinde başladı. Zamanla ithalat ve ihracat alanlarında faaliyetlerini genişletti.

ULUSLARARASI İŞ DENEYİMİ VE KÜLTÜREL FAALİYETLER

1986 yılında yakın çevresiyle birlikte ASIR Kitap Kulübü ve ASIR Ajans’ı kuran Ömer Gökalp, bu süreçte birçok yayıncılık ve organizasyon projesinde yer aldı. Kitap, sesli ve görüntülü eserlerin hazırlanmasına katkı sundu. Kültürel etkinliklerde aktif rol aldı.

1992 yılında iş hayatına Almanya’da devam eden Gökalp, daha sonra çalışmalarını İngiltere ve Amerika’ya taşıdı. Gayrimenkul geliştirme, restorasyon projeleri, mimari ve mühendislik faaliyetleriyle ilgilendi. Sanatsal faaliyetler çerçevesinde fotoğraf sergileri düzenledi. Fransızca, Arapça ve İngilizce dillerini konuşabilen Gökalp, sanatla da ilgilenmeye devam ediyor.

Toplumsal çalışmalara lise yıllarında başlayan Ömer Gökalp, 1978 yılından itibaren sosyal sorumluluk projelerine katıldı. AK Parti’nin kuruluş sürecinde yer alarak siyasi faaliyetlerde aktif rol aldı. 1987 yılında Bahçelievler Hak Vakfı’nın kurucuları arasında yer aldı. 1996 yılında Girişimci İşadamları Vakfı’nı kurarak başkanlık görevini üstlendi.

Ayrıca İhsan İlim Kültür ve Hizmet Vakfı’nın da başkanlığını yürüten Gökalp, sosyal ve kültürel faaliyetlerini vakıf çalışmalarıyla sürdürmeye devam ediyor.

Evli olan Ömer Gökalp, iki çocuk babasıdır. İş, kültür, sanat ve vakıf alanlarında yürüttüğü çalışmalarla farklı sahalarda faaliyetlerini sürdürmektedir.

İftar yemeğinde, Ukrayna-Türkiye ilişkileri kapsamında önemli isimler yer aldı. Kırım Tatarlarının Milli Lideri ve aynı zamanda Ukrayna Milletvekili olan Abdülcemil Kırımoğlu, Ukrayna Başbakan Yardımcısı ve Topluluklar, Bölgeler Altyapı Geliştirme Bakanı Oleksandr Kubrakov ile Ukrayna Tarım Bakanı Vitaliy Koval da davetliler arasında yer aldı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Kırım Tatarlarının Milli Lideri ve Ukrayna Milletvekili Sayın Abdülcemil Kırımoğlu ile Ukrayna Başbakan Yardımcısı Sayın Oleksandr Kubrakov ve Ukrayna Tarım Bakanı Sayın Vitaliy Koval’ın da bulunduğu iftar yemeğinde Kırım Tatarlarının durumunu, ülkemizin Ukrayna ile olan ilişkilerini ve Kırım ile olan tarihi bağlarımızı ele aldık” ifadelerini kullandı.

Kırım Tatarları, Ukrayna içinde önemli bir etnik ve dini topluluğu oluşturuyor.

BÜYÜKELÇİ TEZEL’DEN TEŞEKKÜR MESAJI

İftar programında konuşan Büyükelçi Yönet Can Tezel, İsveç İslam Dernekleri Federasyonu’na böyle bir organizasyon düzenledikleri için teşekkür etti.

Federasyonun iftarına üçüncü kez katıldığını belirten Tezel, "Ramazan, Müslümanların farklı bir seviyede dua ettikleri ibadet ayıdır. Bu ayda alçak gönüllü olmak, mütevazı ve hayırsever olmak önemli bir duruştur. Ayrıca başkalarının kendi doğrularına sahip olduğunu anlaması ve onlara saygı duyması ve içsel olarak da ruhun arındırılması, bu ayda harika bir fırsattır." ifadelerini kullandı.

İsveç’te yaklaşık bir milyon Müslüman yaşadığını hatırlatan Tezel, "İsveçli Müslümanların bu ülkeye katkılarda bulunmasını ve bu ülkenin demokratik yapısından yararlanarak entegrasyona katkıda bulunmasını önemli buluyorum." şeklinde konuştu.

HRİSTİYAN TEMSİLCİLERDEN DAYANIŞMA MESAJI

İsveç Kilisesi Papazlar Birliği Başkanı Peter Lööv Roos, Müslümanlarla birlikte ramazan ayının manevi atmosferinde bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Roos, "İnsanlar, bir erkek ve kadından yaratıldı. Sonra farklı din ve kültürlere ayrıldı. Ramazanda oruç tutmak açlık değil, insanın kendisini tanıması için önemli bir zaman dilimi." dedi.

İslam Dernekleri Federasyonu’nun kendilerini bir araya getirmesinden dolayı teşekkür eden Roos, Gazze halkının enkazın ortasına kurduğu uzun iftar sofrasının fotoğraflarından çok etkilendiğini belirterek savaşın sona ermesi gerektiğini ifade etti.

İSLAM DERNEKLERİ FEDERASYONU: "İFTAR SOFRASI KARDEŞLİĞİN SEMBOLÜDÜR"

İsveç İslam Dernekleri Federasyonu Başkanı Tahir Akan, ramazan ayının bereketini farklı dini gruplardan insanlarla paylaşmanın önemine dikkat çekti.

Geleneksel olarak her yıl iftar organizasyonu düzenlediklerini belirten Akan, "Bütün farklı renklerden, inançlardan insanların bizim çatımız altında bir araya gelmesi bizi oldukça duygulandırdı. İnşallah dostluğumuz ve kardeşliğimiz devam eder, gelecek ramazan da aynı çatı altında iftara iştirak ederiz." diye konuştu.

Stockholm’deki iftar programı, farklı inanç gruplarının temsilcileri ve vatandaşların bir araya gelerek hoşgörü ve dayanışma mesajları vermesiyle sona erdi.

Cami Meydanı’nda gerçekleşen program, samimi atmosferiyle dikkat çekerken, etkinliğe farklı inanç gruplarından bireyler ve yerel yönetim temsilcileri de katılım sağladı.

KUR’AN-I KERİM TİLAVETİ VE MANEVİ ATMOSFER

İftar programı kapsamında Kur’an-ı Kerim tilaveti okunarak manevi bir atmosfer oluşturuldu. Salavatlar eşliğinde yapılan duaların ardından, katılımcılar akşam ezanının okunmasıyla birlikte oruçlarını açtı.

İftarın ardından Müslüman topluluk, akşam namazını Ulu Cami’de eda etti.

FARKLI İNANÇ GRUPLARINDAN KATILIM

İftara belediye yetkilileri, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve farklı inanç gruplarından bireyler de katılarak, toplumsal dayanışma ve hoşgörü ruhunu pekiştirdi.

Geleneksel hale gelen bu tür organizasyonların, Müslüman topluluk ile Hollanda’daki farklı kesimler arasındaki diyaloğu güçlendirdiği ifade edilirken, etkinlikte birlik ve beraberlik mesajları öne çıktı.

HOLLANDA'NIN EN BÜYÜK MÜZESİ PROJESİNE CAMİLER DE DAHİL EDİLDİ

İftar programıyla aynı döneme denk gelen "Hollanda'nın En Büyük Müzesi" projesi, ülkedeki ibadethanelerin ziyaretçi sayılarını artırmayı ve kültürel mirasın korunmasını amaçlıyor.

Catharijneconvent Ulusal Müzesi tarafından başlatılan proje kapsamında, farklı dinlere ait 23 ibadethane mimari ve tarihi değerleriyle projeye dahil edildi.

Bu prestijli proje kapsamında HDV’ye bağlı Utrecht Ulu Cami, Amsterdam Fatih Camisi ve Almelo Yunus Emre Camisi de yer alıyor. Söz konusu camiler, Hollanda’nın kültürel ve sanatsal mirasına katkı sağlayan önemli ibadethaneler arasında gösteriliyor.

Proje sayesinde, camiler hem Müslüman toplumun hem de farklı inanç gruplarından ziyaretçilerin bir araya gelebileceği kültürel buluşma noktaları haline geliyor.

Özellikle Kalendiya kontrol noktasında uzun kuyruklar oluştu. İsrail polisi, Mescid-i Aksa'ya açılan yolları sabahın erken saatlerinden itibaren trafiğe kapattı. Filistinliler, Eski Şehir çevresinde kurulan kontrol noktalarından geçerek kutsal mabede ulaşabildi.

CUMA HUTBESİNDE DUALAR EDİLDİ

Mescid-i Aksa’da kılınan cuma namazı sırasında, hutbede Filistin ve Mescid-i Aksa’nın kurtuluşu ile Gazze’deki acıların sona ermesi için dualar edildi.

Mescid-i Aksa’nın idaresinden sorumlu Kudüs İslami Vakıflar İdaresi Başkanı Azzam el-Hatib, namaz sonrasında yaptığı açıklamada, "Bu yıl ramazan ayının ilk cuma namazını yaklaşık 90 bin kişi eda etti." dedi.

Hatib, İsrail'in kısıtlamaları nedeniyle namaza katılımın az olduğunu belirterek, "Bu rakam çok düşük, normalde çok daha fazla kişi burada olurdu. Ancak Batı Şeria’dan gelişler büyük ölçüde engellendi. Ayrıca Eski Şehir çevresinde kurulan kontrol noktaları da insanların Aksa’ya ulaşmasını zorlaştırıyor." ifadelerini kullandı.

FİLİSTİNLİLERİN MUTLULUĞU EKSİK

Namaz için Mescid-i Aksa'ya gelen Filistinli kadınlardan Rima Hassuna (55), geçen yıllara göre camiye gelenlerin sayısının daha az olduğunu söyledi. İsrail'in kontrol noktalarında uzun bekleyişlerin yaşandığını aktaran Hassuna, Gazze’deki saldırılar nedeniyle Filistin halkının buruk bir ramazan geçirdiğini ifade etti.

"Bu yıl diğer yıllar gibi değil. Eskiden her yer süslenir, ışıklarla donatılırdı. Ancak bu yıl kimse süs asmadı. Gazze ve Batı Şeria halkına, yaşanan acılara duyduğumuz saygı nedeniyle evlerimizi bile süslemedik. Hatta yemek yerken bile onların durumunu düşünüyoruz. Biz bir şeyler yerken, 'Acaba onlar yiyebiliyor mu?' diye aklımıza geliyor." dedi.

SAVAŞ KORKUSU VE ENDİŞE

Mescid-i Aksa’da ramazan ayının ilk cuma namazını kılan Filistinli Semir Necdi, İsrail’in kısıtlamaları nedeniyle bu yıl namaz kılmaya gelenlerin sayısının az olduğunu dile getirdi. Necdi, "Filistinliler, savaşın yeniden başlaması korkusu ve endişesi içinde. Bu korku, özellikle kadınlar, çocuklar ve yaşlılar için çok büyük." dedi.

Gazze'ye insani yardımların kesilmesiyle ilgili endişelerini dile getiren Necdi, "Savaşın yeniden başlaması, yardımların tamamen durması anlamına geliyor. Gazze'deki durum hiçbir insanın dayanabileceği gibi değil. Umarız insanlar bu sıkıntıdan kurtulur." ifadelerini kullandı.

İSRAİL’İN RAMAZAN KISITLAMALARI

İsrail, geçen yıllarda olduğu gibi bu yıl da ramazan ayında Mescid-i Aksa’ya girişleri kısıtladı. İsrail Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamada, Batı Şeria’dan cuma namazı için yalnızca 50 yaş üstü kadınlar, 55 yaş üstü erkekler ve 12 yaş altı çocukların girişine izin verileceği duyurulmuştu.

Ramazanın ilk cuma namazında güvenlik önlemleri artırılarak, Kudüs’te 3 bin polis görevlendirildi. Ancak tüm kısıtlamalara rağmen, on binlerce Filistinli ilk kıblelerini ziyaret etmek için Mescid-i Aksa’da saf tuttu.

Ngabuburit - İftar Öncesi Vakit Geçirme Geleneği

Ramazan ayının en popüler geleneklerinden biri Ngabuburit, yani iftar vaktine kadar yapılan keyifli aktiviteler. İnsanlar parklarda, sahil kenarlarında ya da çarşılarda vakit geçirerek iftar saatini bekliyor. Bu sürede genellikle sokak satıcılarından atıştırmalıklar alınıyor ya da arkadaşlarla sohbet ediliyor.

Takjil Dağıtımı - Ücretsiz İftar İkramları

Endonezya’da iftar vakti öncesinde halk ve çeşitli topluluklar, cami önlerinde ya da sokaklarda ücretsiz olarak takjil (iftar açmak için hafif yiyecekler) dağıtıyor. Genellikle tatlı atıştırmalıklar, hurma, kızarmış muz ve hindistan cevizli içecekler veriliyor.

Padusan - Ramazan Öncesi Arınma Ritüeli

Özellikle Cava Adası’nda yaygın olan Padusan, Ramazan başlamadan önce yapılan bir arınma ritüeli. İnsanlar nehirlerde, göllerde veya denizde toplu olarak yıkanarak bedensel ve ruhsal olarak temizlendiklerine inanıyorlar. Bu, Ramazan’a temiz bir şekilde girmenin sembolü olarak görülüyor.

Sahur Dobo - Gece Çalgılarla Sahura Uyandırma

Bazı bölgelerde Sahur Dobo ya da Kentongan adı verilen geleneksel bir yöntemle sahura kalkılıyor. Gençler ellerinde davullar ya da bambu çalgılarla sokaklarda dolaşıp insanları sahura uyandırıyor. Bu gelenek, özellikle kırsal kesimlerde hala devam ediyor.

Mudik - Bayram İçin Memlekete Dönüş

Ramazan ayının sonlarına doğru Mudik adı verilen büyük bir göç başlıyor. Milyonlarca Endonezyalı, şehirlerden köylerine veya memleketlerine giderek aileleriyle birlikte Ramazan Bayramı’nı kutluyor. Bu hareketlilik, ülkenin ulaşım sistemini oldukça zorlayan bir gelenek.

Lailatul Qadar'da Camilerde Özel Törenler

Kadir Gecesi’nde (Lailatul Qadar), Endonezya’daki camiler özel dualar, zikir halkaları ve hatimler ile dolup taşıyor. Bazı camilerde sabaha kadar süren dini sohbetler ve toplu dua organizasyonları düzenleniyor.

Ketupat Bayram Geleneği

Ramazan Bayramı’nda Endonezya’nın en ünlü yemeği ketupat hazırlanıyor. Pirinçten yapılan bu özel yemek, genellikle hindistan cevizi sütüyle pişiriliyor ve tavuk yahni veya satay ile servis ediliyor. Bayramda misafirler birbirine ketupat hediye ederek barış ve affetme mesajı veriyor.