NASA'nın Kaliforniya'daki Jet İtki Laboratuvarı (JPL) tarafından yönetilen operasyonlarda, 899 kilogram ağırlığındaki gezgin aracın dar sırtlar ve kumlu çukurlar arasında ilerlemesi teknik bir başarı olarak nitelendiriliyor. Operasyon sistemleri mühendisi Ashley Stroupe, aracın tekerleklerinin kayma riskine karşı titiz bir rota izlendiğini belirtti. İncelemelerin yürütüldüğü 5 kilometre yüksekliğindeki Sharp Dağı, katmanlı yapısıyla Mars'ın antik iklim geçişlerini bir takvim gibi yansıtıyor. Curiosity'nin tırmanışı sırasında elde edilen bulgular, nehir ve göllerin kurumasından çok sonra bile yeraltı su sistemlerinin aktif kalmış olabileceğine işaret ediyor.

NODÜLLER VE MERKEZİ ÇATLAKLARIN SIRRI

Curiosity, bölgedeki incelemeleri sırasında yeraltı suyunun varlığını kanıtlayan pütürlü dokular olan "nodülleri" de görüntüledi. Önceki varsayımların aksine bu nodüllerin merkezi çatlakların hemen yanında değil, sırtların yan duvarlarında yoğunlaştığı tespit edildi. Bilim insanları, bu durumu sırtların önce minerallerle sertleştiği, nodüllerin ise daha sonraki bir su akışıyla çevrelerinde kümelendiği şeklinde açıklıyor. Aracın yüksek çözünürlüklü kameraları, daha önce yörünge görüntülerinde saptanan koyu çizgilerin gerçekten de mineral yoğunlaşmasına yol açan çatlaklar olduğunu teyit etti.

GEZİCİ LABORATUVARDA KİMYASAL ANALİZ

Gezgin araç, robotik kolu yardımıyla boxwork bölgesinden dört farklı kaya örneği alarak içindeki gelişmiş laboratuvar cihazlarında analiz etti. X-ışını analizleri sonucunda sırt bölgelerinde kil mineralleri, çukurlarda ise karbonat mineralleri bulunduğu saptandı. Son alınan örnek üzerinde uygulanan "ıslak kimya" tekniği ile karbon bazlı organik bileşiklerin varlığı araştırılıyor. Mart ayında bölgeden ayrılması planlanan Curiosity, önümüzdeki bir yıl boyunca sülfat katmanlarında ilerleyerek Mars'ın milyarlarca yıl önceki iklim değişimini haritalandırmaya devam edecek.

Son derece gelişmiş yapay zeka üzerine yazılmış yeni bir kitabın ortak yazarı olan Nate Soares, "If Anyone Builds It, Everyone Dies" (Eğer Biri Yaparsa, Herkes Ölür) adlı kitabında, ChatGPT sohbet robotuyla aylarca sohbet ettikten sonra intihar eden ABD'li Adam Raine örneğinin, bu teknolojinin kontrol edilmesindeki temel sorunları vurguladığını söyledi.

İngiliz The Guardian gazetesine konuşan Soares, “Bu yapay zekalar, gençleri intihara sürükleyen şekilde etkileşime girdiğinde, bu, yaratıcılarının amaçladığı bir davranış değildir” dedi. Soares, Adam Raine'in vakasının, bu yapay zekalar daha akıllı hale gelirse felaketle sonuçlanacak bir sorunun tohumunu gösterdiğini söyledi.

"İNSANLIĞIN ÇIKARLARINA UYGUN DAVRANMAZ"

Eski bir Google ve Microsoft mühendisi olan ve şu anda ABD merkezli Makine Zekası Araştırma Enstitüsü'nün başkanı olan Soares, insanlığın, yapay süper zeka (ASI) yaratması halinde yok olacağı konusunda uyarıda bulundu. ASI, bir yapay zeka sisteminin tüm entelektüel görevlerde insanlardan üstün olduğu teorik bir durumu ifade ediyor. Soares ve ortak yazarı Eliezer Yudkowsky, bu tür sistemlerin insanlığın çıkarlarına uygun davranmayacağı konusunda uyarıda bulunan yapay zeka uzmanları arasında.

Soares, “Buradaki sorun, şirketlerin yapay zekalarını, yararlı olmaya ve zarar vermemeye yönlendirmeye çalışmasıdır. Aslında yapay zekaları daha garip şeylere yönlendiriyorlar. Ve bu, kimsenin istemediği ve kimsenin kastetmediği şeyler yapacak olan gelecekteki süper zekalar hakkında bir uyarı olarak görülmelidir” diye konuştu.

KİTAPTAKİ SENARYO

Bu ay yayınlanacak olan Soares ve Yudkowsky'nin kitabında anlatılan bir senaryoda, Sable adlı bir yapay zeka sistemi internete yayılıyor, insanları manipüle ediyor, sentetik virüsler geliştiriyor ve sonunda süper zeki hale geliyor. Hedeflerine ulaşmak için gezegeni yeniden düzenlerken, bir yan etki olarak insanlığı yok ediyor.

BAZILARI "İNSANLIĞI KURTARABİLİR" DİYOR

The Guardian'a göre bazı uzmanlar, yapay zekanın insanlık için potansiyel tehdidini önemsizleştiriyor. Mark Zuckerberg'in Meta şirketinde baş yapay zeka bilimcisi ve bu alanda kıdemli bir isim olan Yann LeCun, varoluşsal bir tehdit olduğunu reddederek, yapay zekanın “aslında insanlığı yok olmaktan kurtarabileceğini” söyledi.

"SÜPER ZEKA YARIŞI DURDURULMALI"

Soares, süper yapay zeka tehdidine karşı bir politika çözümü olarak, hükümetlerin nükleer silahların yayılmasını önleme konusunda Birleşmiş Milletler anlaşmasını yansıtan çok taraflı bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini söyledi ve şunları ekledi: “Dünyanın burada yapması gereken şey, süper zeka yarışının küresel olarak yatıştırılması, süper zekaya yönelik gelişmelerin küresel olarak yasaklanmasıdır” dedi.

Psikoterapistler ayrıca, zihinsel sağlıkları konusunda profesyonel terapistlere başvurmak yerine yapay zeka sohbet robotlarına başvuran savunmasız kişilerin “tehlikeli bir uçuruma sürüklenebileceğini” belirtiyor

BBC’nin haberine göre, bu örnekleri analiz etme yetkisi yalnızca Profesör Mahesh Anand’a verildi. Anand, bu taşları “altın tozundan daha değerli” sözleriyle tanımladı.

LAZERLE ÖĞÜTÜLECEK, AYA DAİR DELİLLER ARANACAK

Profesör Anand ve ekibi, Ay taşı örneklerini lazerle öğüterek parçalara ayıracak. Elde edilen verilerle, Ay’ın nasıl oluştuğu ve Dünya’nın erken dönemleriyle ilgili temel sorulara cevap aranacak. Bu minik toz taneciklerinin, Ay’ın 4,5 milyar yıl önce Dünya’nın Mars büyüklüğünde bir gökcismiyle çarpışması sonucu oluştuğu teorisine dair deliller içerebileceği ifade ediliyor.

ÇİN’İN UZAY GÖREVİ VE KÜRESEL İŞ BİRLİĞİ

Ay taşları, Çin’in Chang’e 5 uzay aracı tarafından Mons Rümker adlı volkanik bölgede toplanmıştı. Robotik bir kol yardımıyla yapılan örnekleme sırasında 2 kilometre derinlikten malzeme alınmış, taşlar bir kapsülle İç Moğolistan’a getirilmişti. Bu görev, 1976’daki bir Sovyet misyonundan sonra Ay’dan örnek getiren ilk başarılı görev oldu.

Çin, söz konusu taşları yalnızca yedi uluslararası araştırmacıya analiz için verdi. Bu araştırmacılar arasında Rusya, Japonya, Pakistan ve Avrupa ülkelerinden bilim insanları yer aldı. Örnekler, Pekin’de düzenlenen törenle Profesör Anand’a teslim edildi.

“ÇİN, UZAY YARIŞINDA ÇOK İLERDE”

Mahesh Anand, Çin’in uzay programlarına yaptığı yatırımlara dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Neredeyse paralel bir evren gibiydi ve Çin uzay programlarına yaptıkları yatırım açısından bizden çok ileride.”

Anand, taşları düşünce açısından en güvenli yer olarak gördüğü el bagajında taşıyarak İngiltere’ye getirdiğini belirtti.

Mahkemeye sunulan öneride, Google'ın Chrome'u yalnızca davacıların onaylayacağı bir alıcıya devretmesi gerektiği ifade edildi. Satış süreci, mahkeme ve davacılar tarafından belirlenen şartlara uygun şekilde ilerleyecek. Bu karar, Google’ın dijital reklamcılık ve arama motoru piyasasındaki hakimiyetini sarsabilecek en büyük hamlelerden biri olarak değerlendiriliyor.

GOOGLE’IN ARAMA MOTORU STRATEJİLERİNE KISITLAMA GETİRİLİYOR

ABD Adalet Bakanlığı, Google’ın arama motoruna ayrıcalık sağlamak amacıyla iş ortaklarına ödeme yapmasını da yasaklamayı planlıyor. Bu uygulamanın durdurulması, arama motoru pazarındaki rekabetin artırılması amacıyla öneriliyor.

Özellikle büyük teknoloji firmalarıyla yapılan anlaşmaların ve Google’ın arama motorunun varsayılan olarak belirlenmesi için sağlanan ödemelerin, piyasadaki rekabeti azalttığı iddia ediliyor. Eğer mahkeme bu öneriyi kabul ederse, Google’ın arama motorunu kullanıcılara sunma yöntemi köklü bir şekilde değişebilir.

YAPAY ZEKA YATIRIMLARI YAKINDAN TAKİP EDİLECEK

Google’ın yapay zeka alanındaki çalışmaları da inceleme altında bulunuyor. DOJ’un mahkemeye sunduğu öneride, Google’ın yapay zeka yatırımlarını elden çıkarması zorunlu tutulmasa da, şirketin bu alandaki yeni girişimlerini hükümete önceden bildirmesi gerekecek.

Bu düzenleme, Google’ın yapay zeka teknolojilerinde piyasada tekelleşmesini engellemeye yönelik bir önlem olarak değerlendiriliyor. Yapay zeka alanında büyük yatırımlara sahip olan Google, bu karar doğrultusunda daha şeffaf bir çalışma sürecine girmek zorunda kalabilir.

MAHKEMENİN KARARI GOOGLE İÇİN TARİHİ DÖNÜM NOKTASI OLACAK

Mahkemenin bu düzenlemeleri onaylaması halinde, Google’ın teknoloji dünyasındaki en büyük dönüşümlerinden birini yaşaması bekleniyor. Chrome’un satışı, Google’ın dijital ekosistemindeki kontrolünü doğrudan etkileyecek önemli bir adım olarak öne çıkıyor.