Geçtiğimiz hafta AB Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen, Avrupa Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada, aşırılık yanlısı İsrailli bakanlara yönelik yaptırımların yanı sıra, Ortaklık Anlaşması’nın kısmi askıya alınmasını önereceklerini açıklamıştı.

AŞIRI SAĞCI BAKANLARA SCHENGEN YASAĞI

Yaptırımlar kapsamında İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in Schengen Bölgesi’ne girişine yasak getirildi. Hollanda her iki ismi de “istenmeyen kişi” ilan etti.

İspanya ise “Gazze’de soykırım, insan hakları ihlalleri ve savaş suçlarına karışan kişilerin ülkeye alınmayacağı” kararı doğrultusunda, bu iki ismin ülkeye girişini yasakladığını duyurdu.

VON DER LEYEN: “GAZZE’DE OLANLAR VİCDANLARI SARSTI”

AB Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen, “Gazze’de olanlar dünyanın vicdanını sarstı” ifadesini kullandı. Aşırılık yanlısı bakanlara ve yerleşimcilere yönelik yaptırımların yanı sıra, ticaret konusunda da adım atacaklarını belirterek, “Ortaklık Anlaşması'nın kısmi olarak askıya alınmasını önereceğiz” dedi.

Von der Leyen, teklifin sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi bir mesaj niteliği taşıyacağını vurguladı.

AB-İSRAİL TİCARETİ 42,6 MİLYAR EURO

Avrupa Birliği, İsrail'in en büyük ticaret ortağı konumunda bulunuyor. AB verilerine göre, 2024 yılında iki taraf arasındaki mal ticareti 42,6 milyar euroya ulaştı. Ortaklık Anlaşması'nın ticaret bölümünün askıya alınması durumunda, İsrail menşeli ürünlere tanınan ticari imtiyazlar sona erecek.

Teklifin hayata geçmesi için AB üyesi ülkelerin çoğunluğunun desteği gerekiyor. Ancak Birlik içinde İsrail politikaları konusunda görüş ayrılıkları sürüyor.

HOLLANDA’NIN TEKLİFİNE GENİŞ DESTEK

Kallas, Hollanda tarafından sunulan anlaşmanın gözden geçirilmesine yönelik teklifin, üye ülkelerin büyük çoğunluğu tarafından desteklendiğini belirtti. Açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

"Bu nedenle bu çalışmayı başlatacağız. Bu sırada insani yardım engelini kaldırmak İsrail'e kalmış."

ANLAŞMANIN İÇERİĞİ

AB-İsrail Ortaklık Anlaşması, taraflar arasındaki siyasi diyalog ve ekonomik iş birliği için temel hukuki çerçeveyi oluşturuyor. Anlaşma, İsrail’e ticari imtiyazlar sağlıyor ve taraflar arasında gümrük vergilerinin kaldırılması, yatırımların teşvik edilmesi, bilimsel iş birliği gibi alanlarda kapsamlı düzenlemeleri içeriyor.

GÖZDEN GEÇİRME SÜRECİ BAŞLAYACAK

Kallas’ın açıklamasına göre, anlaşmanın gözden geçirilmesi yönündeki sürecin resmi olarak başlatılacağı belirtildi. Bu süreçte, insani yardım erişiminin engellenmesi, uluslararası hukuk ve insan hakları gibi başlıkların da dikkate alınacağı ifade edildi.

İSRAİL’E YÖNELİK POLİTİKALARDA YENİ DÖNEM SİNYALİ

Alınan karar, Avrupa Birliği’nin İsrail ile yürüttüğü iş birliğinde politik bir değerlendirme sürecinin başlayacağı anlamına geliyor. Gözden geçirme kapsamında, ticari ayrıcalıkların devam edip etmeyeceği ve anlaşmanın hangi maddelerinde değişikliğe gidileceği ilerleyen süreçte netleşecek.

Yeni hükümetin göreve gelmesiyle birlikte İçişleri Bakanlığı koltuğuna oturan Alexander Dobrindt, göreve başlar başlamaz konuya ilişkin bir kararnameyi imzalayacağını duyurdu. Almanya, sınır dışı işlemlerini hızlandırmak için Türkiye ile imzalanan "Geri Kabul Anlaşması"na ek olarak Yunanistan ve komşu ülkelerle de iş birliği sağladı.

İLK ETAPTA 13 BİN TÜRK GÖNDERİLECEK

Almanya'nın sınır dışı etmeye hazırlandığı ilk grup içerisinde yaklaşık 13 bin Türk vatandaşının bulunduğu ifade edildi. Bu kişilerin iltica taleplerinin reddedildiği ve ülkede yasal kalış haklarının kalmadığı bildirildi.

İçişleri Bakanlığı tarafından oluşturulan listeye göre, Türkiye’ye yapılacak sınır dışı işlemlerinin kısa sürede başlaması bekleniyor. Uçuşların başlatılmasıyla birlikte, belirlenen kişilerin Türkiye’ye gönderilmesi planlanıyor.

5 BİN KİŞİ 2025’İN İLK ÜÇ AYINDA KAÇAK GİRİŞ YAPTI

Yılın ilk üç ayında yalnızca Türkiye’den Almanya’ya kaçak yollarla giriş yapan kişi sayısının 5 bini bulduğu açıklandı. Almanya, yasa dışı göçle mücadele kapsamında sınır kontrollerini artırırken, geri kabul süreçlerini hızlandırma kararı aldı.

Yetkililer, sınır dışı işlemlerinin yalnızca iltica talepleri reddedilenleri kapsadığını, hukuki süreci devam eden başvuruların değerlendirme aşamasında olduğunu belirtti.

GERİ KABUL ANLAŞMASI UYGULAMADA

Almanya'nın sınır dışı kararında, Türkiye ile daha önce imzalanmış olan Geri Kabul Anlaşması önemli bir rol oynuyor. Bu anlaşma, Türkiye’den Almanya’ya yasa dışı yollarla girip iltica hakkı kazanamayan kişilerin geri gönderilmesini mümkün kılıyor.

Anlaşma uyarınca, Almanya'dan sınır dışı edilen Türk vatandaşlarının Türkiye tarafından kabul edilmesi gerekiyor. Bu kapsamda ilgili Türk makamlarıyla temasların sürdüğü ifade edildi.

UYGULAMANIN DETAYLARI AÇIKLANACAK

Almanya İçişleri Bakanlığı, sınır dışı edilecek kişilerin hangi kriterlere göre seçildiği, uygulanacak prosedürler ve sürecin detayları hakkında önümüzdeki günlerde kapsamlı bir açıklama yapacak. Geri gönderilecek kişilerin sayısının zamanla artabileceği, uygulamanın kademeli olarak devam edeceği belirtildi.

ABD’nin gümrük vergilerinde artışa gideceği yönündeki sinyallerin ardından uluslararası piyasalarda önemli dalgalanmalar yaşandı. Avrupa ve Asya borsaları ile petrol fiyatlarında düşüşler meydana geldi. Bu gelişmelerin ardından Von der Leyen, Avrupa'nın dış ticaretinde belirleyici sektörlerin temsilcileriyle acil görüşmeler gerçekleştirdi.

GÖRÜŞMELERDE METAL VE OTOMOTİV SEKTÖRLERİ ÖN PLANDA

Gümrük tarifelerine dair yaşanan gelişmelerin ardından AB Komisyonu Başkanı Von der Leyen, Avrupa'nın önde gelen sanayi sektörleriyle bir araya geldi. Metal endüstrisi ve otomotiv sektörü liderleriyle yapılan görüşmelerde mevcut ticari şartların etkileri ve olası adımlar ele alındı.

Söz konusu sektörlerin, olası bir ticaret anlaşmazlığında doğrudan etkilenmesi beklenen alanlar arasında yer aldığı kaydedildi. Bu nedenle yapılan istişarelerin, AB'nin olası stratejik yanıtları açısından kritik öneme sahip olduğu vurgulandı.

“KARŞILIKLI YÜZDE SIFIR GÜMRÜK VERGİSİ TEKLİF ETTİK”

Von der Leyen, konuyla ilgili yaptığı açıklamada AB'nin ABD ile yapıcı bir diyalog içerisinde olmaya istekli olduğunu belirtti. Açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Avrupa, ABD ile müzakere etmeye hazır. Sanayi malları için sıfıra sıfır gümrük vergisi teklif ettik. Çünkü iyi bir anlaşma için her zaman hazırız. Ancak karşı tedbirlerle cevap vermeye de hazırız. Ticaret saptırması yoluyla dolaylı etkilere karşı kendimizi korumaya hazırız."

Bu sözleriyle Von der Leyen, sadece uzlaşmaya açık olduklarını değil, aynı zamanda Avrupa ekonomisinin çıkarlarını korumak için gereken adımları atabileceklerini de dile getirdi.

AB KARŞI TEDBİRLERİ GÜNDEME ALDI

ABD’nin gümrük tarifeleri konusundaki tutumuna karşılık olarak AB'nin bir dizi önlem üzerinde çalıştığı belirtildi. Avrupa Komisyonu’nun, ithalat ve ihracatta yaşanabilecek olası olumsuzluklara karşı hazırlık yaptığı bildirildi.

Karşı tedbirlerin hangi alanları kapsayacağına dair net bir açıklama yapılmazken, sürecin ticari müzakerelerle şekilleneceği aktarıldı. AB’nin bu süreçte hem ekonomik hem de diplomatik yollarla adım atması bekleniyor.

KÜRESEL EKONOMİDE BELİRSİZLİK

ABD ile yaşanabilecek bir ticaret geriliminin, sadece iki tarafı değil, küresel ekonomiyi de etkileyebileceği endişesi piyasaları etkiledi. Gümrük tarifelerinin artırılmasının küresel ticaret hacmini daraltabileceği ve ekonomik büyümede yavaşlamaya yol açabileceği konuşuluyor.

Özellikle sanayi ve enerji alanında yaşanan bu gelişmelerin ardından, diğer büyük ekonomilerin süreci nasıl karşılayacağı da merak ediliyor. Avrupa'nın, müzakere masasındaki pozisyonunu korurken, alternatif stratejiler üzerinde çalıştığı bildirildi.

TRUMP'TAN ÇİN'E YENİ TEHDİT

Öte yandan, vergi savaşının yaşandığı iki büyük güç olan ABD ile Çin arasındaki gerilim artıyor. ABD Başkanı Donald Trump, Çin'in yüzde 34 vergi artışını geri çekmemesi durumunda 9 Nisan'da yüzde 50 ek vergi getireceğini açıkladı.

Yetkililer, bu kararın Ukrayna'ya daha önce gönderilmiş olan silahları kapsamadığını açıkladı. Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Donald Trump, Ukrayna'ya yapılan askeri yardımların tamamen kesilip kesilmeyeceği konusunda net bir karar alınmadığını ifade etti.

Trump, açıklamasında "Zelenski, Ukrayna'da savaşın uzun süre devam edeceği konusunda haklı olmasa iyi olur" ifadelerini kullandı. Bu sözler, ABD’nin gelecekteki tutumuna ilişkin belirsizlikleri artırdı.

TRUMP-ZELENSKİ GÖRÜŞMESİNDE GERGİNLİK

Beyaz Saray'da yapılan görüşmede Donald Trump ve Volodimir Zelenski arasında yaşanan tartışma, uluslararası basında geniş yankı uyandırdı. İki lider arasındaki anlaşmazlık, imzalanması planlanan nadir metaller anlaşmasının sonuçsuz kalmasına neden oldu. Zelenski, anlaşmayı imzalamadan Beyaz Saray’dan ayrıldı.

Bu gelişmenin ardından Zelenski, Avrupa’ya giderek İngiltere ve diğer Avrupa ülkelerinin liderleriyle bir araya geldi. Avrupa liderleri, Ukrayna'ya yönelik destek mesajları verdi.

AVRUPA'DAN ZELENSKİ’YE DESTEK

Zelenski, ABD'den ayrıldıktan sonra İngiltere’ye giderek Kral Charles ile Londra’da bir saat süren bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin ardından İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Ukrayna’nın askeri destek almaya devam edeceğini ve Rusya’ya yönelik ekonomik baskının süreceğini açıkladı.

İngiltere’de düzenlenen Ukrayna konulu liderler zirvesinde de konu detaylı olarak ele alındı. Starmer, "Barış anlaşması sağlanması durumunda Ukrayna’nın savunma kabiliyetlerini artıracağız" dedi.

ABD’nin aldığı kararın ardından Avrupa ülkelerinin Ukrayna'ya olan desteğini artırması dikkat çekti. Zelenski’ye kucak açan Avrupa’nın bu tutumu, ABD'nin askeri yardımları durdurma kararının uluslararası düzeyde nasıl bir yankı uyandıracağını gündeme getirdi.

MÜNİH GÜVENLİK KONFERANSI’NDA GERGİN ANLAR

14-16 Şubat tarihleri arasında düzenlenen Münih Güvenlik Konferansı’nda konuşan Vance, Avrupa’daki ifade özgürlüğü politikalarını eleştirerek, Avrupa hükümetlerini sansür uygulamakla suçladı. Almanya’daki siyasi partilerin aşırı sağcı Almanya için Alternatif Partisi (AfD) ile iş birliği yapmama kararını eleştiren Vance, kıtanın en büyük tehdidinin dış güçler değil, içeriden gelen tehditler olduğunu savundu.

Vance’in konuşmasının ardından, Almanya’da siyasi tartışmalara neden olan AfD lideri ile bir araya gelmesi Berlin’de tepkilere yol açtı. Almanya hükümeti, bunu “hoş olmayan bir seçim müdahalesi” olarak değerlendirdi.

SCHOLZ: "DEMOKRASİMİZE MÜDAHALEYİ KABUL ETMİYORUZ"

Almanya Başbakanı Scholz, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Vance’in eleştirilerine sert tepki gösterdi. Almanya’daki siyasi partilerin, Nazi geçmişi nedeniyle aşırı sağcı hareketlerle iş birliği yapmama konusunda hassasiyet gösterdiğini ifade eden Scholz, AfD ile çalışmamak için "iyi nedenler" olduğunu belirtti.

"Demokrasimize, seçimlerimize dışarıdan müdahaleyi kabul etmiyoruz. Dost ve müttefik ülkeler arasında bu tür söylemler doğru değildir" diyen Scholz, Almanya’da aşırı sağın yükselişine karşı kararlı bir duruş sergilendiğini ifade etti.

NAZİ GEÇMİŞİ VE ALMANYA’NIN HASSASİYETİ

Almanya, Adolf Hitler döneminde yaşanan Nazi rejimi nedeniyle aşırı milliyetçi politikalar konusunda son derece hassas bir tavır sergiliyor. Scholz, konuşmasında bu noktaya değinerek şunları söyledi:

"Bir daha asla... Faşizm, ırkçılık, saldırı savaşına bir daha asla... Bu yüzden ülkemizdeki ezici çoğunluk, Nasyonal Sosyalizmi yücelten veya haklı çıkaran herkese karşı çıkıyor."

Scholz, 23 Şubat’ta yapılacak seçimler öncesinde yüzde 20 civarında oy alması beklenen göçmen karşıtı AfD ile diğer siyasi partilerin iş birliği yapmayı reddetmesini bu gerekçeyle savundu.

VANCE’İN ELEŞTİRİLERİ VE SCHOLZ’UN YANITI

ABD Başkan Yardımcısı Vance, konuşmasında Avrupa'nın radikal anti-demokratlar tarafından demokrasinin yok edilebileceğini tarihi olaylarla öğrendiğini belirtti. "Bu nedenle demokrasilerin, düşmanlarına karşı kendilerini savunabilmelerini sağlayan kurumlar ve özgürlüğümüzü kısıtlamayan, onu koruyan kurallar yaratması gerekir." ifadelerini kullandı.

Scholz ise Almanya’nın güçlü bir demokrasiye sahip olduğunu belirterek, demokratik sistemin herhangi bir tehdit karşısında sağlam durduğunu vurguladı.