Ölümlerin tamamının Fas ile Ceuta arasındaki deniz geçişi sırasında meydana geldiği belirtildi. Son can kayıplarıyla birlikte bölgede yaşanan insani krizin boyutu artarken, düzensiz göçmenlerin deniz yoluyla gerçekleştirdiği tehlikeli geçişler yeniden gündeme geldi.

SON BİR HAFTADA 1500’DEN FAZLA KİŞİ CEUTA’YA ULAŞTI

Yetkililer, son bir hafta içinde çoğu deniz yolunu kullanarak ve yüzerek olmak üzere 1500’den fazla düzensiz göçmenin Ceuta’ya ulaştığını belirtti. Göç hareketliliğine ilişkin resmi veriler henüz kamuoyuyla paylaşılmazken, bölgede yaşanan son geçişlerin son yıllardaki en yoğun düzensiz göç hareketlerinden biri olduğu ifade edildi.

Ceuta’daki göçmen kabul merkezlerinin mevcut kapasitesinin aşılması nedeniyle yüzlerce kişinin açık alanlarda gecelemek zorunda kaldığı aktarıldı. Kente ulaşanların barınma ve temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yerel birimler tarafından çalışmaların sürdürüldüğü bildirildi.

İSPANYA HÜKÜMETİ BÖLGEYE ASKER GÖNDERDİ

Artan düzensiz göç baskısının ardından İspanya hükümeti, Ceuta’daki güvenlik önlemlerini güçlendirmek amacıyla silahlı kuvvetleri bölgeye konuşlandırdı. Askerlerin sınır hattında ve kent çevresinde görev yapan Sivil Muhafız birlikleri ile polis ekiplerine destek verdiği belirtildi.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ile İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska’nın gelişmeleri yerinde incelemek amacıyla Ceuta’yı ziyaret edeceği açıklandı. İspanyol güvenlik güçlerinin sınır hattında, kıyı bölgelerinde ve göçmenlerin yoğun olarak bulunduğu noktalarda kontrollerini artırdığı kaydedildi.

GÖÇ HAREKETLİLİĞİNİN NEDENLERİ TARTIŞILIYOR

Son haftalarda yaşanan göç dalgasının nedenlerine ilişkin farklı görüşler gündeme geldi. Bazı yorumlarda, İspanya Yüksek Mahkemesinin deniz yoluyla Ceuta ve Melilla’ya ulaşan düzensiz göçmenlerin anında geri gönderilemeyeceğine ilişkin kararının geçişler üzerinde etkili olabileceği ileri sürüldü.

Bölgede faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları ise yaz aylarında benzer göç hareketlerinin her yıl yaşandığını belirtti. Kuruluşlar, hava ve deniz koşullarının elverişli hale gelmesiyle Fas kıyılarından Ceuta’ya yönelik yüzerek geçiş girişimlerinin arttığını ifade etti.

2021’DEN BU YANA EN YOĞUN GÖÇ DALGASI

Dış basında yer alan haberlerde, Ceuta’da yaşanan son gelişmelerin 2021 yılında binlerce kişinin sınırı aşmasının ardından ortaya çıkan krizden bu yana görülen en büyük düzensiz göç dalgası olduğu belirtildi. Söz konusu dönemde çok sayıda kişinin Fas’tan Ceuta’ya geçmesi, İspanya ile Fas arasında diplomatik ve güvenlik boyutları bulunan bir krize yol açmıştı.

İspanya ile Fas makamları arasındaki koordinasyonun sürdüğü bildirilirken, Avrupa Birliği’nin de Ceuta’daki gelişmeleri yakından takip ettiği aktarıldı. Bölgedeki güvenlik önlemleri, göçmenlerin barınma koşulları ve yeni geçiş girişimlerine ilişkin çalışmaların devam ettiği kaydedildi.

Trablus’un Zahra bölgesinde toplanan yüzlerce gösterici, Libya Ulusal Petrol Kurumuna bağlı şirketlerin binaları önünde protesto düzenledi. Göstericiler, şirketlerin girişlerine kamyonlarla getirilen moloz yığınları dökerek binalara giriş ve çıkışları engelledi.

GÖSTERİCİLER SİVİL İTAATSİZLİK İLAN ETTİ

Elektrik kesintilerine tepki gösteren protestocular, Libya Ulusal Petrol Kurumuna bağlı şirketlerin binaları önünde sivil itaatsizlik ilan ettiklerini açıkladı. Göstericiler, kesintilere yönelik çözüm sağlanana kadar eylemlerini sürdüreceklerini belirtti.

Protestolar sırasında bazı noktalarda yangın çıkarıldığı bildirildi. Güvenlik güçlerinin gösterilerin düzenlendiği bölgelerdeki önlemleri ve olaylara ilişkin müdahaleleri hakkında ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

KAMU KURUMLARININ GİRİŞLERİ KAPATILDI

Trablus’un çeşitli bölgelerinde bir gün önce de elektrik kesintilerine karşı gösteriler düzenlendi. Protestocular, Dışişleri Bakanlığı, Libya Ulusal Televizyonu ile Libya Posta ve Telekomünikasyon Şirketinin binaları önlerine kamyonlarla moloz taşıdı.

Moloz yığınlarının kurumların girişlerine dökülmesi nedeniyle bazı binalara giriş ve çıkışlar engellendi. Gösterilerin farklı kamu kurumları ve devlet şirketlerinin bulunduğu bölgelere yayılmasıyla protestoların kapsamı genişledi.

ELEKTRİK KESİNTİLERİ 10 SAATE KADAR ULAŞIYOR

Libya’nın çeşitli kentlerinde yaklaşık bir aydır günlük 4 ila 10 saat arasında değişen elektrik kesintileri yaşanıyor. Kesintilerin uzun süre devam etmesi, konutlarda ve iş yerlerinde günlük faaliyetlerin aksamasına yol açıyor.

Ülke genelinde hava sıcaklıklarının 45 dereceye kadar ulaşması, elektrik kesintilerinin etkisini artırıyor. Soğutma sistemlerinin çalışmaması ve temel hizmetlerde yaşanan aksamalar nedeniyle kesintiler günlük yaşamı olumsuz etkiliyor.

DİBEYBE ELEKTRİK ŞİRKETİNİ SORUMLU TUTTU

Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, 18 Temmuz’da yaptığı açıklamada, ülke genelindeki elektrik kesintilerinden Libya Genel Elektrik Şirketini sorumlu tuttu. Dibeybe, kesintilerin nedenleri ve şirket yönetiminin uygulamaları hakkında soruşturma başlatılması gerektiğini kaydetti.

Dibeybe, şirketi denetim ve hesap verebilirliği reddeden bir yönetime teslim etmeyeceklerini vurguladı. Elektrik hizmetlerindeki aksaklıklardan sorumlu kişilerin belirlenmesi ve gerekli işlemlerin yapılması çağrısında bulundu.

4 Temmuz'da Mali'nin kuzeyinde görev yapan bir Sukhoi Su-24 Fencer savaş uçağının, Anefis çevresinde Tuareg grupları ve cihat yanlısı unsurlara yönelik hava saldırıları düzenlediği belirtildi. Hava desteği sağlamak amacıyla bölgeye sevk edilen uçağın, görev dönüşü sırasında karadan açılan ateşle isabet aldığı ifade edildi.

Uçağın, Gao'da bulunan Korogoussou Hava Üssü'ne dönmeye çalıştığı ancak iniş sırasında düştüğü bildirildi. Kazada pilot ile yardımcı pilotun hayatını kaybettiği aktarıldı.

ÇATIŞMALAR İKİNCİ GÜN DE DEVAM ETTİ

Yerel kaynaklara göre, 5 Temmuz'da Mali'nin kuzeyindeki çatışmalar sırasında Rus güçlerine ait bir Mi-24 helikopter de Anefis yakınlarında düştü. Helikopterin, Tabankort yerleşimi yakınlarında Tuareg grupları tarafından açılan ateş sonucu vurulduğu ve olay yerinde düştüğü bildirildi.

RUS ASKERİ KONVOYU HEDEF ALINDI

Aktarılan bilgilere göre, düşürülen Mi-24 helikopteri, Gao'dan Anefis'e ilerleyen bir Rus askeri konvoyuna hava koruması sağlıyordu. Konvoyun pusuya düşürüldüğü sırada helikopterin vurulduğu, saldırıda konvoyda bulunan çok sayıda askeri aracın da imha edildiği ifade edildi.

Sokoto Eyaleti Sağlık Bakanı Faruk Wurno, yaptığı açıklamada salgının eyaletin Kurawa köyünde yaşayan çocuklar arasında tespit edildiğini belirtti. Salgının kısa sürede yayıldığı ve özellikle çocukları etkilediği ifade edildi.

SALGIN KURAWA KÖYÜNDE TESPİT EDİLDİ

Yetkililer, ilk vakaların Kurawa köyünde görüldüğünü ve bölgede yaşayan çocuklar arasında kızamık belirtilerinin ortaya çıktığını bildirdi. Sağlık ekiplerinin saha çalışmaları sonucunda salgının yayılım gösterdiği tespit edildi.

Bölgede vaka sayısına ilişkin detaylı incelemelerin sürdüğü ve hastalığın kontrol altına alınmasına yönelik çalışmaların başlatıldığı aktarıldı.

SAĞLIK EKİPLERİ BÖLGEYE SEVK EDİLDİ

Wurno, salgının ardından bölgeye sağlık personeli ve ilaç sevkiyatının hızla gerçekleştirildiğini açıkladı. Sağlık ekiplerinin köyde tarama faaliyetlerine başladığı ve hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla müdahalede bulunduğu belirtildi.

Şiddetli enfeksiyon belirtileri gösteren çocukların hastanelere sevk edileceği ifade edildi.

MÜDAHALE ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Eyalet yönetimi, salgının kontrol altına alınması için çalışmaların sürdüğünü duyurdu. Sağlık yetkilileri, hastalığın yayılımını engellemek amacıyla bölgedeki müdahalelerin devam ettiğini bildirdi.

Kogi Eyaleti Enformasyon ve İletişim Komiseri Kingsley Femi Fanwo, olayla ilgili yaptığı açıklamada, silahlı kişilerin yetimhaneye baskın düzenlediğini ve içeride bulunan kişileri zorla götürdüğünü ifade etti. Saldırının ardından bölgeye sevk edilen güvenlik güçleri geniş çaplı operasyon başlattı.

YETİMHANEYE SİLAHLI BASKIN

Fanwo, saldırının Lokoja’da bulunan bir yetimhaneye yönelik gerçekleştirildiğini belirterek, olay sırasında 23 kişinin kaçırıldığını aktardı. Saldırganların kimliklerine ilişkin detay paylaşılmazken, olayın ardından güvenlik birimleri bölgede yoğun güvenlik önlemleri aldı.

Saldırı sonrası başlatılan operasyon kapsamında kaçırılan kişilerden 15’inin kurtarıldığı bildirildi. Yetkililer, kurtarma çalışmalarının sürdüğünü ve kaçırılan diğer kişilerin bulunması için operasyonların devam ettiğini açıkladı.

BÖLGEDE GÜVENLİK SORUNU SÜRÜYOR

Nijerya, uzun süredir silahlı çetelerin yanı sıra Boko Haram ve ISWAP gibi örgütlerin saldırılarıyla karşı karşıya bulunuyor. Ülkenin farklı bölgelerinde düzenlenen saldırılar, özellikle sivilleri hedef alıyor.

Nijerya’da insan kaçırma suçunun cezası idam olmasına rağmen, fidye amacıyla gerçekleştirilen kaçırma olayları yaygın şekilde devam ediyor. Silahlı gruplar, çoğunlukla ülkenin kuzey kesimlerinde köyleri, okulları ve seyahat halindeki sivilleri hedef alarak fidye talebinde bulunuyor.

Sadio Camara’nın ölümüne ilişkin haber, başkent Bamako yakınlarında bulunan garnizon kenti Kati’deki evine yönelik saldırının ardından geldi. Saldırının, ülke genelinde gerçekleşen koordineli eylemlerin bir parçası olduğu değerlendiriliyor.

EŞ ZAMANLI SALDIRILAR DÜZENLENDİ

Güvenlik kaynakları, saldırıların askeri tesisleri hedef alacak şekilde planlandığını ve birçok noktada aynı anda gerçekleştirildiğini belirtti. Olayların ardından güvenlik güçleri alarma geçirilirken, saldırıların boyutuna ilişkin incelemeler sürüyor.

BAKANIN EVİ HEDEF ALINDI

Savunma Bakanı Camara’nın Kati’deki konutunun da saldırıya uğradığı bildirildi. Garnizon kenti olarak bilinen bölgede yaşanan saldırının, koordineli eylemlerin önemli bir ayağını oluşturduğu ifade edildi.

RESMİ AÇIKLAMA BEKLENİYOR

Saldırılara ilişkin Mali makamlarından henüz kapsamlı bir resmi açıklama yapılmadı. Olayın ardından güvenlik durumuna ilişkin değerlendirmelerin sürdüğü ve gelişmelerin takip edildiği aktarıldı.

Ülkede yaşanan son gelişmelerin ardından askeri ve güvenlik birimlerinin teyakkuz halinde olduğu bildirildi. Saldırıların arka planı ve faillerine ilişkin soruşturmanın devam ettiği kaydedildi.

CESET ARAMA ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Kwara Eyalet Meclisi Milletvekili Saidu Baba Ahmed, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, ölü sayısının 170’e çıktığını söyledi. Ahmed, “Elimdeki bilgilere göre ölü sayısı 170'e yükseldi. Bu nedenle halkımız hala çalılıklarda daha fazla ceset arıyor. 35 kadın kaçırıldı. Hayatta kalanlar da çalılıklara sığınıyor” dedi. Bölgedeki güvenlik zafiyeti nedeniyle halkın büyük bir korku içinde olduğu ifade edildi.

ORDUDAN 'SAVANNAH SHIELD' OPERASYONU

Saldırıların ardından eyalet genelinde güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarıldı. Kwara Valisi Abdulrahman Abdulrazaq, konuya ilişkin merkezi hükümetin adım attığını duyurdu. Abdulrazaq, “Cumhurbaşkanı Bola Ahmed Tinubu, faillere karşı ‘Savannah Shield Operasyonu’ kapsamında bir ordu taburunun derhal konuşlandırılmasını onayladı” açıklamasında bulundu. Operasyonun, saldırganların etkisiz hale getirilmesi ve bölgede asayişin yeniden sağlanması amacıyla başlatıldığı belirtildi.

GECE YARISI BASKINIYLA GELEN KATLİAM

Kwara Merkez Senatörü Saliu Mustapha, yaptığı yazılı açıklamada, silahlı bir grubun dün gece eyaletin Woro ve Nuku bölgelerinde saldırılar düzenlediğini bildirdi. Baskınların gece saatlerinde yapılması nedeniyle can kaybının arttığı kaydedildi. Nijerya, uzun süredir ülkenin farklı bölgelerinde silahlı çetelerin yanı sıra terör örgütleri Boko Haram ve DEAŞ’ın Batı Afrika kolu ISWAP’ın saldırılarına da maruz kalıyor.

Açıklamada, “Askeriye, kardeşlik, adalet ve çalışmanın hâkim olduğu gerçekten yeni bir döneme Benin halkına umut verme konusunda ciddi şekilde taahhütte bulunuyor” denildi.

İÇİŞLERİ BAKANI: GİRİŞİM ENGELLENDİ

Darbe girişiminin ardından İçişleri Bakanı Alassane Seidou, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, küçük bir askeri grubun devleti ve kurumları istikrarsızlaştırmaya çalıştığını belirtti.

Seidou, “Benin Silahlı Kuvvetleri ve komuta kademesi yeminlerine sadık kalmıştır. Verdikleri karşılık, durumun kontrol altında tutulmasını ve darbe girişiminin başarısızlığa uğratılmasını sağladı. Hükümet, halkı günlük işlerini normal şekilde sürdürmeye davet etmektedir” ifadelerini kullandı.

BÖLGESEL TEPKİ: ECOWAS’TAN KINAMA

Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS), darbe girişimini güçlü şekilde kınadı. Yapılan açıklamada, Benin hükümetine, ülkede düzeni yeniden sağlama çabasında destek verileceği bildirildi.

BATI AFRİKA’DA DARBE DALGASI

Son yıllarda Benin’in komşuları olan Nijer, Burkina Faso, Mali, Gine ve geçtiğimiz ay Gine-Bissau'da askeri darbeler yaşanmıştı. Benin'deki bu son girişim, bölgede demokratik normlara yönelik artan tehditlerin son halkası oldu.

Grup tarafından okunan bildiride, seçim sürecinin durdurulduğu ve ülke sınırlarının kapatıldığı bildirildi. Ülkedeki tüm kurumların kapatıldığı açıklandı.

CUMHURBAŞKANI: “ASKER TARAFINDAN DEVRİLDİM”

Cumhurbaşkanı Umaro Sissoco Embalo, gelişmeler sırasında yabancı basınla cep telefonu üzerinden iletişim kurarak açıklamalarda bulundu. Jeune Afrique dergisine yaptığı açıklamada makamında tutuklandığını ve durumunun iyi olduğunu söyledi.

France 24 televizyonuna verdiği kısa demeçte ise, “Asker tarafından darbeyle devrildim. Fazla detay veremem yoksa telefonumu elimden alırlar. Şu anda Genelkurmaydayım.” ifadelerini kullandı.

SOKAĞA ÇIKMA YASAĞI VE SUÇLAMALAR

Ülke genelinde yerel saatle 21.00-06.00 arasında sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Askeri yetkililer, İstihbarat Servisi tarafından yürütülen bir soruşturma sonucunda, bazı siyasetçilerin, tanınmış bir uyuşturucu baronunun ve yabancı kişilerin “ülkeyi istikrarsızlaştırmak” amacıyla bir komplo kurduğunu öne sürdü.

Ayrıca seçim sonuçlarını manipüle etmeye yönelik girişimlerin tespit edildiği de bildirildi.

SEÇİMLERDE İKİ ADAY DA ZAFER İLAN ETMİŞTİ

Gine Bissau’da 23 Kasım’da yapılan milletvekili ve cumhurbaşkanı seçimlerinin ardından, resmi sonuçlar açıklanmadan hem Embalo hem de bağımsız aday Fernando Dias da Costa zafer ilan etmişti.

Embalo, ekibinin yaptığı sayımlara göre oyların yüzde 65’ini aldığını iddia etmişti. Öte yandan, PAIGC lideri Domingos Simoes Pereira’nın adaylığı engellenmiş ve Pereira, Dias da Costa'ya destek açıklamıştı. Seçim sonuçlarının 27 Kasım’da açıklanması planlanıyordu.

UYUŞTURUCU GEÇİŞ ROTASI VE DARBE TARİHİ

1974’te Portekiz’den bağımsızlığını kazanan Gine Bissau, bugüne kadar en az 12 darbe ya da darbe girişimi yaşadı. Ülke, Latin Amerika’dan Avrupa’ya gönderilen uyuşturucunun geçiş güzergahı üzerinde bulunması nedeniyle “narco state” (uyuşturucu devleti) olarak anılıyor.

Güney Amerika’dan gönderilen uyuşturucular, Gine Bissau üzerinden bölünerek Avrupa ve ABD’ye dağıtılıyor. Ülkenin coğrafi konumu ve yetersiz yasal altyapısı bu ticaretin yoğunlaşmasına neden oluyor.

Saldırıda 5 kişinin ağır yaralandığı, bu kişiler arasında hastanede tedavi gören iki çocuğun da bulunduğu bildirildi. Ağ, “HDK’nin ihlaller zincirine yeni bir suç daha eklendi” ifadesini kullanarak, çocuk hastanesinin hedef alınmasını “tam teşekküllü bir savaş suçu” olarak tanımladı.

Uluslararası topluma çağrıda bulunan Sudan Doktorlar Ağı, “Bu suçun sorumluluğu HDK’dedir” diyerek insan hakları kuruluşlarını ve tıbbi organizasyonları sessizliklerini bozarak harekete geçmeye çağırdı.

TAZİYE ÇADIRINA SALDIRIDA ONLARCA ÖLÜ

Kuzey Kurdufan Eyaleti hükümeti tarafından yapılan açıklamada, HDK’nin sivilleri hedef almaya devam ettiği belirtildi. Eyaletteki bir köyde kurulan taziye çadırına düzenlenen saldırıda, aralarında kadın, çocuk ve yaşlıların bulunduğu onlarca kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

Açıklamada, bu olayın “HDK'nin sivillere yönelik tekrarlanan suçlarına eklenen yeni bir katliam” olduğu kaydedildi.

ÜLKE GENELİNDE ÇATIŞMALAR SÜRÜYOR

Sudan'da 15 Nisan 2023’ten bu yana ordu ile HDK arasında çatışmalar yaşanıyor. Batıdaki Darfur bölgesinin en büyük kenti olan Faşir, şiddetli çatışmaların ardından büyük ölçüde HDK’nin kontrolüne geçti.

On binlerce sivilin bölgeden kaçtığı belirtilirken, HDK'nin sivilleri zorla yerinden ettiği, çok sayıda silahsız kişiyi öldürdüğü ve işkence görüntülerinin HDK mensupları tarafından paylaşıldığı bildirildi.

EBU LULU'NUN SÖYLEMLERİ

Takma adı Ebu Lulu olan El Fatih Abdullah İdris, katıldığı bir sosyal medya yayınında Sudan’da 2 bin kişiyi öldürdüğünü ve daha fazlasını öldürme niyetinde olduğunu belirtti. Yayında geçen sözleri şu şekilde aktarıldı: "2 bin kişiyi öldürdüm, daha fazlasını da öldüreceğim" — El Fatih Abdullah İdris.

KİMLİK VE EYLEMLER

El Fatih Abdullah İdris, haber metnine göre kendisini hiçbir gruba bağlı olmadığını ifade ederek devlet otoritesine isyan eden kendi özel savaşçı grubuna liderlik ettiğini iddia etti. Metinde, Lulu’nun sivillere yönelik infazlarını kendi sosyal medya hesaplarından yayımladığı ve elinde kılıçla dolaştığı belirtildi.

OLAYIN BOYUTU VE SUNULAN BİLGİLER

Haberde yer alan bilgiler, Ebu Lulu lakabıyla anılan şahsın sosyal medya paylaşımları ve yaptıkları çatışma bölgesinde yaşananların boyutunu ortaya koydu. Devlet yetkililerinin verdiği sayısal iddialar ve Lulu’nun kendi yayınlarındaki söylemleri metinde yer aldı.

TCHIROMA BAKARY’DEN SOKAĞA ÇAĞRI

Muhalefet lideri ve devlet başkanı adayı Issa Tchiroma Bakary’nin destekçileri, anayasa konseyinin kararını beklemeden sokaklara çıktı. Gösteriler, ülke genelindeki yasağa rağmen birden çok kentte düzenlendi. Göstericiler, pankartlarla “zaferin çalındığını” öne sürerken, “Biz sadece sandığın gerçeğini istiyoruz” yazılı dövizler taşıdı. Garoua kentinde ise polis, protestoculara göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti.

Tchiroma Bakary, 12 Ekim’deki seçimleri kazandığını iddia ederek, 43 yıldır iktidarda olan Devlet Başkanı Paul Biya’yı yenilgiyi kabul etmeye çağırdı. Demokratik Halk Hareketi Partisi (CPDM) ise bu iddiayı reddetti. Reuters ajansı, Douala’daki kalabalıkların “Tchiroma istiyoruz” sloganları attığını bildirdi. BBC'ye konuşan bir protestocu ise “Biz barışçıl yürüyüş yapıyoruz, bu her Kamerunlunun hakkı” ifadelerini kullandı.

“KAMERUN’U ÖZGÜRLEŞTİRMEK İÇİN YÜRÜYÜN” ÇAĞRISI

Tchiroma Bakary, taraftarlarına ve diasporadaki destekçilerine “Kamerun’u özgürleştirmek” için barışçıl yürüyüşler düzenleme çağrısında bulundu. Hükümet ise anayasa konseyinin seçim sonuçlarını açıklayacağı tarihe kadar tüm toplu gösterileri yasakladı.

Garoua’da sabah saatlerinde barışçıl başlayan gösteriler, güvenlik güçlerinin müdahalesiyle gerildi. Bir göstericinin taşıdığı pankartta “Biz düzensizlik istemiyoruz, yalnızca oyların gerçeğini talep ediyoruz” yazısı yer aldı. Kalabalık arasında, ABD Başkanı Donald Trump’tan destek talep edilen pankartlar da görüldü.

TCHIROMA KENDİNİ “MEŞRU BAŞKAN” İLAN ETTİ

76 yaşındaki Tchiroma Bakary, sosyal medyada yayınladığı videoda oyların yüzde 55’ini aldığını ileri sürdü. Açıklamasında, ellerinde oyların yüzde 80’ine ait verilerin bulunduğunu belirtti. Daha önce 2009-2019 yılları arasında İletişim Bakanı ve hükümet sözcüsü olarak görev yapan Tchiroma, Boko Haram’la mücadelede orduyu savunduğu açıklamalarıyla gündeme gelmişti.

Haziran ayında hükümetten istifa eden Tchiroma Bakary, Biya’ya karşı aday olduğunu duyurdu. 1984’teki darbe girişimiyle bağlantılı olduğu gerekçesiyle altı yıl cezaevinde kalmış, suçlamaları reddetmişti.

İKTİDAR: “SONUÇLARI AÇIKLAMA YETKİSİ KONSEYDE”

İktidar partisi CPDM, Tchiroma Bakary’nin zafer ilanını “hukuken geçersiz” olarak nitelendirdi. Seçim sonuçlarını açıklama yetkisinin sadece anayasa konseyine ait olduğunu vurguladı.

Muhalefet, seçimde usulsüzlük yapıldığını, bazı sandıklarda oy pusulalarının doldurulduğunu öne sürdü. Anayasa konseyine sunulan sekiz ayrı itiraz “yetersiz kanıt” gerekçesiyle reddedildi. Bunun üzerine Tchiroma Bakary, Biya tarafından atanan yargıçların tarafsız olmadığını savundu ve halkın desteğine başvurarak kendisini “meşru ve yasal devlet başkanı” ilan etti.

Törenin düzenlendiği Kasarani Stadyumu, eski başbakanı son yolculuğuna uğurlamak isteyenlerle doldu. Binlerce kişi stadyum çevresinde toplandı.

GÜVENLİK GÜÇLERİ MÜDAHALE ETTİ

Törenin ilerleyen saatlerinde kalabalığın artması üzerine stadyum çevresinde gerginlik yaşandı. Güvenlik güçleri, kalabalığı dağıtmak için gözyaşartıcı gaz kullandı. Müdahalenin ardından taraflar arasında arbede çıktı.

Çatışmalar sırasında silah sesleri duyuldu. Panik ve kargaşanın yaşandığı stadyumda 4 kişi öldü. Yaralananlara dair bilgi paylaşılmadı.

NAIROBI SOKAKLARI DOLDU

Stadyumdaki olayların yanı sıra Nairobi sokakları da binlerce kişiyle doldu. Vatandaşlar, Odinga’ya veda etmek için tören alanına akın etti.

DEMOKRASİ HAREKETİNİN ÖNCÜSÜYDÜ

Raila Odinga, Doğu Afrika'nın son yarım yüzyılındaki en etkili siyasi figürlerden biri olarak tanınıyordu. 1991 yılında tek parti rejiminin sona ermesine yol açan demokrasi hareketinin liderleri arasında yer aldı. 2010 Anayasası’nın hazırlanmasında da önemli rol oynadı.

BAŞKENTTE ANMA VE SLOGANLAR

Rabat’taki parlamento binası önünde toplanan gençler, önceki günlerde yaşanan olaylarda ölen üç kişiyi anarak “Kurbanlar için adalet” çağrısında bulundu. Göstericiler, “Özgürlük, onur, sosyal adalet”, “Talebimiz nettir, (Başbakan Aziz) Ahnuş anahtarları bıraksın” ve “Halk Ahnuş’un gitmesini istiyor” şeklinde sloganlar attı.

HÜKÜMETE TEPKİ: "HALKIN ÇOCUKLARI ÇIPLAK KALDI"

Protestocular, hükümeti eleştirerek “Kendi çocuklarınızı korudunuz, halkın çocuklarını çıplak bıraktınız” ifadelerini kullandı.

PROTESTOLAR ÜLKE GENELİNE YAYILDI

Kazablanka, Tanca, Marakeş, Agadir ve Fes gibi büyük şehirlerin yanı sıra çok sayıda kentte benzer eylemler düzenlendi. Önceki günlerde bazı şehirlerde yapılmak istenen gösterilerin güvenlik güçleri tarafından engellendiği, onlarca gencin gözaltına alındığı ve 3 kişinin yaşamını yitirdiği bildirilmişti.

EYLEMLERDE DİKKAT ÇEKEN SAKİNLİK

Hafta içinde yaşanan şiddet olaylarının ardından göstericilerin daha temkinli davrandığı, güvenlik güçlerinin ise protestolara müdahale etmediği gözlendi.

HÜKÜMETTEN AÇIKLAMA

Protesto dalgasının büyümesi üzerine hükümet tarafından yapılan açıklamada, “Gençlerin sosyal taleplerine olumlu ve sorumlu şekilde yanıt vermeye hazırız” denildi.

Yunan Kathimerini gazetesinin haberine göre, muhalif rahipler Başpiskopos Damianos’un hayatını tehdit ediyor. Başpiskoposun çevresindekiler, isyancıların içeri zorla girmeye çalıştığını ve başpiskoposa yönelik tehditlerin arttığını dile getirdi.

BAŞPİSKOPOSTAN ACİL YARDIM ÇAĞRISI

Damianos, yayınladığı video mesajında, “hayatının tehdit altında olduğunu” belirtti. Mısır ve Yunanistan hükümetlerine seslenen başpiskopos, kendisinin olası tehlikelerden korunması için derhal harekete geçilmesini istedi.

POLİS MÜDAHALE ETMEDİ

Manastırın yakınında konuşlanan Mısırlı polis yetkilileri, son saatlerde defalarca yapılan yardım çağrılarına rağmen herhangi bir müdahalede bulunmadı. Bazı kaynaklara göre, isyancı rahiplerin içeri alınmasına yönelik öneriler bile dile getirildi.

MANASTIRDA KARGAŞA DEVAM EDİYOR

Başpiskopos Damianos, dün manastırı ziyaret etti ancak burada bir kez daha muhaliflerin sert tepkisiyle karşılaştı. Diğer rahipler isyancı grubu manastırdan uzak tutmayı başarsa da içerideki huzursuzluk sürüyor.

Bot, kurtarma gemisi olay yerine ulaşmadan önce yaklaşık 1,5 metreye varan dalgalar nedeniyle sarsıldı. RESQSHIP’e ait Nadir adlı kurtarma gemisi, Libya’nın Zuwara kentinden cuma gecesi ayrılan lastik botu, Alarm Phone’un uyarısı üzerine durdurdu.

65 KİŞİ KURTARILDI, BİR KİŞİ KAYIP

Kurtarma ekipleri, aralarında üç hamile kadın, çocuklar ve 7 aylık bir bebeğin de bulunduğu toplam 65 kişiyi kurtardı. Ancak bottan bir kişinin düştüğü ve kayıp olduğu bildirildi.

İtalya sahil güvenlik ekipleri, sağlık durumu riskli olan 14 kişiyi ve onların yakınlarını tahliye ederek İtalya'nın güneyindeki Lampedusa adasına götürdü.

CENAZELER LAMPEDUSA’YA ULAŞTIRILDI

Günün ilerleyen saatlerinde kurtarma gemisi Nadir, üç kız kardeşin cenazeleriyle birlikte kalan göçmenleri Lampedusa’ya ulaştırdı. Olay, Akdeniz üzerinden Avrupa’ya geçmeye çalışan göçmenlerin karşılaştığı tehlikeleri bir kez daha gündeme taşıdı.

Açıklamada, Devlet Başkanı Bola Ahmed Tinubu, Buhari'nin naaşının Nijerya’ya nakli sırasında kendisine eşlik etmesi için Devlet Başkanı Yardımcısı Kashim Shettima’yı İngiltere’ye gönderdi.

İKİ DÖNEM SİVİL CUMHURBAŞKANLIĞI YAPTI

Muhammed Buhari, Nijerya’da 2015 ve 2019 yıllarında yapılan seçimleri kazanarak iki dönem boyunca devlet başkanlığı görevinde bulundu. Görev süresi boyunca özellikle yolsuzlukla mücadele ve güvenlik alanlarındaki politikalarıyla bilindi.

ASKERİ LİDERLİKTEN SİVİL YÖNETİME

Buhari, siyasi kariyerine yalnızca sivil değil, askeri yönetim döneminde de damga vurdu. Ocak 1984 ile Ağustos 1985 tarihleri arasında ülkenin askeri lideri olarak görev yaptı. Darbe sonrası göreve gelen Buhari, daha sonra demokratik yollarla başkanlık koltuğuna oturan az sayıdaki Afrikalı lider arasında yer aldı.

ULUSAL YAS VE TÖREN HAZIRLIKLARI BAŞLADI

Başkent Abuja’da ulusal yas ilan edilmesi beklenirken, eski başkan için devlet töreni düzenlenmesi yönünde hazırlıkların sürdüğü ifade edildi. Buhari'nin naaşının birkaç gün içinde Nijerya’ya getirilmesi planlanıyor.

Nijerya’nın modern siyasetinde önemli bir figür olarak anılan Buhari, ülke tarihinde hem askeri hem de demokratik rejimlerde liderlik yapmış ender isimlerden biri olarak hafızalarda kalacak.

Bakanlık tarafından yapılan yazılı açıklamada, Trablus’ta meydana gelen çatışmaların dikkatle izlendiği bildirildi. Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Trablus’taki çeşitli silahlı gruplar arasında yaşanan askeri gerginlik yakından takip edilmektedir. Taraflara, zaman kaybetmeksizin tam ve kalıcı ateşkes sağlanması ve anlaşmazlıkların çözümü yolunda diyaloğa girilmesi çağrısında bulunuyoruz. Türkiye, kalıcı ve sürdürülebilir bir çözümü teminen üzerine düşeni yapmaya hazırdır."

ÇATIŞMALAR NASIL BAŞLADI?

Çatışmaların, 12 Mayıs'ta İstikrarı Destekleme Birimi lideri Abdulgani el-Kikli’nin öldürülmesiyle başladığı bildirildi. Bu olayın ardından başkent Trablus’ta silahlı gruplar arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. Hükümetten yapılan açıklamada, Savunma Bakanlığı’na bağlı 444. Tugay’ın, Ebu Selim bölgesindeki İstikrarı Destekleme Birimi karargahını kontrol altına aldığı belirtildi.

ATEŞKES İLAN EDİLDİ

Çatışmaların ardından 13 Mayıs’ta açıklama yapan Başbakan Abdulhamid Dibeybe, devlet otoritesinin tesisine katkı sağlayan ordu ve polis mensuplarını kutladı. Sabah saatlerinde, başkentte hükümet güçleri ile güçlü milis gruplardan Rada arasında yeni çatışmalar yaşandığı aktarıldı. Çeşitli binalardan dumanların yükseldiği gözlemlendi.

Öğle saatlerinde ise Libya Savunma Bakanlığı, sivilleri koruma çalışmaları kapsamında çatışma bölgelerinde ateşkes ilan edildiğini duyurdu.

BİLANÇO: 6 ÖLÜ, 70 YARALI

Trablus Belediyesi Sağlık İşleri Sorumlusu Muhammed Abdulvehab, iki gün süren çatışmalarda 6 kişinin hayatını kaybettiğini, 70 kişinin ise yaralandığını açıkladı.

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER'DEN ÇAĞRI

Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu (UNSMIL), sivillerin bulunduğu tüm bölgelerde şartsız ateşkesin sağlanması ve sorunların diyalogla çözülmesi yönünde çağrıda bulundu. Açıklamada, tarafların gerginliği tırmandırmaktan kaçınması gerektiği ifade edildi.

Boulos, barışın sağlanması durumunda Batılı ülkelerden milyar dolarlık yatırım geleceğini belirtti.

M23 KRİZİ VE RUANDA-KDC GERİLİMİ

KDC topraklarında faaliyet gösteren 23 Mart Hareketi (M23) adlı silahlı grup, orduyla çatışmalarını sürdürüyor. Örgütün, Ruanda tarafından desteklendiği öne sürülürken, Goma ve Bukavu gibi stratejik ve maden bakımından zengin bölgelerin kontrolünü elinde bulundurduğu ifade ediliyor.

M23 mensuplarının büyük kısmı, Ruanda Devlet Başkanı Paul Kagame’nin de mensubu olduğu Tutsi etnik grubuna ait.

GÜVENLİK ŞARTLARI: ÇEKİLME VE DESTEKLERİN SONLANDIRILMASI

ABD’nin yürüttüğü müzakere sürecinde, Ruanda’nın KDC topraklarından askerlerini çekmesi ve M23’e verdiği desteği kesmesi istenirken; karşılıklı olarak KDC’nin de Ruanda hükümetine karşı savaşan FDLR’ye desteğini sonlandırması talep ediliyor.

MÜZAKERELERDE ULUSLARARASI KOMİTE

Massad Boulos, müzakere sürecini izlemek ve taraflar arasındaki ilerlemeyi değerlendirmek üzere ABD, Katar, Fransa ve Togo'nun dahil olduğu bir komite kurulduğunu açıkladı. Bu komitenin gelişmeleri izleyeceği ve nihai anlaşmaların bu gözlemler doğrultusunda şekilleneceği belirtildi.

MADEN ANLAŞMALARI BARIŞLA EŞ ZAMANLI İMZALANACAK

Boulos, müzakerelerin olumlu sonuçlanması halinde aynı gün içinde KDC ile maden anlaşması yapılacağını, ardından Ruanda’yla farklı ölçekte bir anlaşmanın imzalanacağını bildirdi.

KOBALT, BAKIR VE URANYUM STRATEJİK MADENLER ARASINDA

Mart ayında Financial Times tarafından yayımlanan haberde, Trump yönetiminin KDC Devlet Başkanı Félix Tshisekedi ile maden anlaşması için görüşmeler yürüttüğü belirtilmişti. ABD’nin, KDC'deki bakır, kobalt ve uranyum gibi stratejik madenlere erişim karşılığında destek sunduğu bilgisi paylaşılmıştı.

UKRAYNA MODELİNE BENZER ANLAŞMA

ABD, benzer bir yaklaşımı 30 Nisan 2025’te Ukrayna ile gerçekleştirdiği maden anlaşmasıyla hayata geçirmişti. Ukrayna ile imzalanan mutabakat doğrultusunda, ABD'nin bugüne kadarki askeri ve mali desteği karşılığında Ukrayna'nın nadir toprak elementlerine ve doğal kaynaklarına erişim hakkı elde ettiği açıklanmıştı.

Konferansın yapıldığı Mandela Salonunda, bazı Afrika ülkeleri temsilcilerinin, İsrailli büyükelçinin toplantıya katılmasına itiraz ettiği bildirildi. Diplomatik kaynaklara göre, büyükelçinin toplantıya katılımı önceden beklenmeyen bir gelişme olarak kayda geçti.

TOPLANTIYA ARA VERİLDİ

Diplomatik kaynaklar, bazı Afrika ülkelerinden gelen delegasyonların, büyükelçinin toplantıda bulunmasına karşı çıktığını aktardı. İtirazların ardından konferans yönetimi toplantıya ara verdi. Ara, Avraham Neguise’nin salondan ayrılmasına kadar sürdü.

İtirazların ardından büyükelçi salondan çıkarıldı. Afrika Birliği yetkililerinin, büyükelçinin toplantıya nasıl ve kim tarafından davet edildiğini belirlemek amacıyla bir soruşturma başlattığı açıklandı.

DAVET SORUŞTURULUYOR

Afrika Birliği Genel Merkezi’nde yapılan açıklamalarda, büyükelçinin katılımının resmî protokol kapsamında yer alıp almadığının netleştirilmesi amacıyla iç inceleme başlatıldığı ifade edildi.

Kaynaklar, “Bazı Afrika ülkelerinin delegasyonları, işgal rejiminin temsilcisinin toplantıya katılmasına açık şekilde karşı çıktı” dedi. Bu gelişmenin ardından, Afrika Birliği’nin ilgili komisyonları toplantıya katılım süreci ve davet prosedürleri hakkında detaylı bir inceleme yürütmeye başladı.

GEÇMİŞTE DE BENZER GERİLİMLER YAŞANMIŞTI

İsrail’in Afrika Birliği ile ilişkilerinde zaman zaman diplomatik gerginlikler yaşanıyor. Daha önceki yıllarda da İsrail temsilcilerinin bazı Afrika Birliği toplantılarına katılımı sırasında benzer itirazlar gündeme gelmişti.